Astronomiyada tarixi kəşf: İlk dəfə ekzoplanetdən birbaşa radio siqnalı alındı

Astronomiya dünyasında əsaslı tarixi inkişaf baş verib. Harvard və Smithsonian Astrofizika MərkəzindəvəOreqon Universitetində çalışan tədqiqatçılar bəşər tarixində ilk dəfə olaraq günəş sistemindən kənar bir planetdən, yəni ekzoplanetdən gələn radio siqnallarını birbaşa qeyd etməyə nail olublar. Bu tarixi kəşf kainatdakı digər dünyaların maqnit sahəsi strukturlarını və atmosfer şəraitini anlamaq yolunda nəhəng addım kimi təsvir edilir.

MeerKAT Teleskopu və Kəşfinin Texniki Detalları

Cənubi Afrikada ən müasir MeerKAT radio teleskop massivindən istifadə edən mütəxəssislər keçən il və bu il keçirilən dörd fərqli müşahidə seansında qeyri-adi məlumatlar əldə ediblər. Həssas müayinələr zamanı0,85-dən 3,5 giqagersə qədər olan tezlik diapazonunda son dərəcə sürətli, təkrarlanan və dairəvi qütbləşmiş radio partlayışları aşkar edilib. Bu kosmik siqnallar izlənildikdə, Yerdən təxminən 63,4 işıq ili uzaqlıqda yerləşən Beta Pictoris ulduz sistemi hədəfə alınıb.

Siqnalların mənbəyi: Nəhəng Aurora Borealis

Alimlər tərəfindən aparılan təfərrüatlı təhlillər bu sirli radiodalğaların mənbəyinə işıq salır. Əldə edilən məlumatlara görə, siqnallar planetin atmosferinin və güclü maqnit sahəsinin kosmosda yüklü hissəciklərlə qarşılıqlı təsiri nəticəsində yaranır. Bu qarşılıqlı təsir zamanı ayrılan nəhəng enerji planetdə nəhəng auroraların yaranmasına səbəb olur və bu proses radiodalğalar şəklində kosmosa yayılır.

Beta Pictoris b: Birbaşa Radio Siqnalının Alındığı İlk Ekzoplanet

Tədqiqat qrupu istinad nöqtələri kimi səma xəritəsindəki çox uzaq və parlaq radio mənbələrindən kvazarlardan istifadə edib. Mürəkkəb hesablamalar nəticəsində siqnalların əsas ulduzdan deyil, birbaşa Beta Pictoris badlı nəhəng ekzoplanetdən gəldiyi müəyyən edilib. İlk dəfə 2008-ci ildə kəşf edilən və kütləsi Yupiterdən təxminən 10 dəfə böyük olan bu qaz nəhənginin maqnit sahəsi Yerdən minlərlə dəfə güclüdür. Bu kəşflə Beta Pictoris b, aydın radio siqnalının birbaşa aşkar edildiyi ilk ekzoplanet olmaqla astronomiya tarixinə daxil oldu.