Astronomiýada taryhy açyş: Ekzoplanetadan ilkinji gezek alnan göni signal

Astronomiýa dünýäsinde düýpli taryhy ösüş boldy. Garward we Smitsonian astrofizika merkezinde we Oregon uniwersiteti -de işleýän gözlegçiler, adamzat taryhynda ilkinji gezek gün ulgamynyň daşyndaky planetadan, ýagny ekzoplanetadan gelýän radio signallaryny ýazga almagy başardylar. Bu taryhy açyş, magnit meýdanynyň gurluşlaryna we älemdäki beýleki dünýäleriň atmosfera şertlerine düşünmek üçin ägirt ädim hökmünde suratlandyrylýar.

MeerKAT teleskopynyň we açyşynyň tehniki maglumatlary

Günorta Afrikada iň häzirki zaman MeerKAT radio teleskop massiwini ulanýan hünärmenler geçen ýyl we şu ýyl geçirilen dört dürli syn mejlisinde adatdan daşary maglumatlary aldylar. Duýgur synaglaryň dowamynda 0.85 - 3,5 gigahert ýygylyk aralygynda gaty çalt, gaýtalanýan we tegelek polýarlaşdyrylan radio partlamalary ýüze çykaryldy. Bu kosmiki signallar yzarlananda, Eartherden takmynan 63,4 ýagtylyk ýyl uzaklykda ýerleşýän Beta Pictoris ýyldyz ulgamy nyşana alyndy.

Signallaryň çeşmesi: Gigant Aurora Borealis

Alymlar tarapyndan geçirilen jikme-jik derňewler bu syrly radio tolkunlarynyň çeşmesini açýar. Alnan maglumatlara görä, signallar planetanyň atmosferasynyň we kosmosdaky zarýadly bölejikler bilen güýçli magnit meýdanynyň täsiri netijesinde ýüze çykýar. Bu özara täsir wagtynda goýberilen ägirt uly energiýa, planetada ullakan auralaryň emele gelmegine sebäp bolýar we bu proses radio tolkunlary görnüşinde kosmosa ýaýraýar.

Beta Pictoris b: Göni radio signalyny alan ilkinji ekzoplanet

Gözleg topary asman kartasynda kwarslary, gaty uzak we ýagty radio çeşmelerini salgylanma nokatlary hökmünde ulandy. Çylşyrymly hasaplamalaryň netijesinde signallaryň esasy ýyldyzdan däl-de, Beta Pictoris b atly äpet ekzoplanetadan gelendigi anyklandy. Ilkinji gezek 2008-nji ýylda açylan we massasy upupiteriňkiden takmynan 10 esse köp bolan bu gaz ägirdi, magnit meýdany Earther togalagyndan müňlerçe esse güýçlidir. Bu açyş bilen, Beta Pictoris b anyk radio signalynyň gönüden-göni ýüze çykarylan ilkinji ekzoplanetasy bolmak bilen astronomiýa taryhyna girdi.