Astronomiýada taryhy açyş: Exoplanetden radio signallary ilkinji gezek ýazga alyndy

Adamzadyň älemdäki ýalňyzlygy gözlemekde we Gün ulgamynyň daşyndaky dünýälere düşünmekde başga bir taryhy çäk geçdi. Garward we Smithsonian Astrofizika Merkezinde we Oregon Uniwersiteti -de işleýän gözlegçiler ilkinji gezek ekzoplanetadan (Gün ulgamynyň daşyndaky planetadan) çykýan radio signallaryny ele almagy başardylar. Ylmy dünýäde uly tolgunma döreden bu signallaryň, planetanyň atmosferasynyň we güýçli magnit meýdanynyň zarýadly bölejikler bilen täsiri netijesinde emele gelen ullakan auradan gelip çykýandygy habar berildi.

MeerKAT radio teleskopy bilen çuňňur kosmos gözegçilikleri

Bu düýbüni tutujy açyş, Günorta Afrikada ýerleşýän iň häzirki zaman MeerKAT radio teleskop massiwiniň kömegi bilen edildi. Astronomlar 2025-nji we 2026-njy ýyllarda dört aýratyn duýgur tolkunda 0,85-3,5 gigagerts aralygyndaky çalt, gaýtalanýan we tegelek polýarlaşdyrylan radio partlamalaryny hasaba aldylar. Gözegçilikleriň merkezi, takmynan 63,4 ýagtylyk ýyly Beta Pictoris ýyldyzydy.

Signal çeşmesi düşündirildi: Beta Pictoris b

Alymlar kosmiki sesiň üsti bilen süzülýän bu signallaryň nireden gelendigini anyklamak üçin aşa duýgur usula eýerdiler. Gözlegçiler, asmanyň kartasynda uzakda ýerleşýän durnukly radio çeşmeleri bolan kwarslary alyp, signallaryň merkezi ýyldyzdan däl-de, ulgamyň äpet planetasy Beta Pictoris b -den gönüden-göni çykandygyny anyk subut etdiler. Çylşyrymly fiziki hasaplamalar, bu ägirt asman jisiminiň magnit meýdanynyň Eartherden müňlerçe esse güýçlidigini ýüze çykardy.

Gigant Exoplanet upupiteriň ululygyndan 10 esse

Ilkinji gezek 2008 -de ýüze çykarylan we massupiteriňkiden takmynan 10 esse köp bolan gaz ägirdi Beta Pictoris b bu soňky açyş bilen astronomiýa taryhynda adyny altyn harplar bilen ýazdy. Göni we aýdyň radio signalyny anyklaýan ilkinji ekzoplaneta öwrülen bu asman jisimi alymlar üçin uzak dünýäniň magnit galkanlaryny we ýaşaýyş mümkinçiliklerini öwrenmek üçin täze gapy açdy. Bu taryhy açyş, geljekde radio astronomiýasy arkaly atmosfera gurluşlaryny we ekzoplanetleriň magnit meýdany goragyny seljermek üçin giň ýol açýar.