Avropa Təbii Qaz Siqnalı Səsləndirərkən, Türkiyə Qışa Tam Tutum Anbarı ilə girir

Qlobal enerji bazarlarında qış yaxınlaşdıqca, təchizat təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlar yenidən artıb. Türkiyə qış aylarında meydana gələ biləcək təbii qaz təchizatı problemlərinə qarşı strateji addım ataraq yeraltı anbarlarını tamamilə doldurdu. Avropa ölkələri qışa böyük bir qeyri-müəyyənlik və təşviş içində girərkən, Türkiyə infrastruktur investisiyaları ilə enerji təchizatını təmin etməyi bacardı.

Milli Enerji və Mədən Siyasəti çərçivəsində 2015-ci ildən bəri anbar tutumlarının artırılmasına diqqət yetirən Türkiyə, qış dövründə kritik anbarlarında maksimum doluluq səviyyəsinə çatıb. Ölkənin enerji təhlükəsizliyinin sığortası olan iki nəhəng obyekt qışa qədər tam gücü ilə istismara hazır vəziyyətə gətirilib.

Silivri və Tuz Gölü Obyektlərində Yüzdə 100 Doluluq

Türkiyənin təbii qaz ehtiyacının qış aylarında fasiləsiz ödənilməsində ən mühüm rol oynayan Tuz Gölü və Silivridəki təbii qaz anbarlarında doluluq nisbəti yüzdə 100-ə çatıb. Bildirilib ki, son investisiyalarla hər iki obyektin ümumi anbar tutumu 6,3 milyard kubmetrə çatıb.

Enerji təchizatı təhlükəsizliyini daha da yüksək səviyyəyə yüksəltməyi hədəfləyən Türkiyə orta müddətli planlarına da aydınlıq gətirib. Bu çərçivədə 2028-ci ilə qədər ümumi qaz anbar tutumunun 12 milyard kubmetrə çatdırılması planlaşdırılır. Bu hədəfə çatdıqda Türkiyənin ümumi illik təbii qaz istehlakının təxminən 20 faizi birbaşa bu yeraltı anbarlardan təmin ediləcək.

Avropa Birliyi Enerji Hədəflərindən Geridə qalır

Türkiyə enerji təchizatında problemsiz bir dövrə hazırlaşarkən, Avropa cəbhəsində həyəcanlı bir gözləmə var. Rusiyaya tətbiq edilən embarqolar və Hörmüz boğazında logistik böhranlar Avropa Birliyinin (Aİ) enerji planlarını pozdu. Gas Infrastructure Europe (GIE) tərəfindən açıqlanan məlumatlar göstərir ki, Aİ daxilində yeraltı təbii qaz anbarları kritik bir prosesdən keçir. Hesabata görə, avqustun 17-nə qeydə alınan 60,8 faiz doluluq nisbəti avqustun ortaları nəzərə alınmaqla, son 5 ilin ən aşağı səviyyəsi olaraq qeydə alınıb.

Rusiya-Ukrayna müharibəsindən sonra qışa hazırlaşmaq üçün noyabrın 1-dək anbarların ən azı 90 faizini doldurmağı qanuni öhdəliyi üzərinə götürən Aİ qlobal bazarlardakı tədarük sıxıntısı səbəbindən qaydaları yumşaltmalı oldu. Avropa Komissiyası üzv ölkələrin qışın ortasında enerji böhranı yaşamaması üçün doluluq hədəfini 80 faizə endirsə də, doldurma müddətini dekabrın əvvəlinə qədər uzadıb.

Hörmüz boğazındakı gərginlik səbəbindən Körfəz bölgəsindən mayeləşdirilmiş təbii qazın (LNG) daşınmasının dayandırılması Avropanın işini çətinləşdirən ən böyük amillərdən biri idi. Bundan əlavə, bütün qitədə həddindən artıq istilik dalğaları soyutma sistemləri üçün elektrik istehlakını pik həddə çatdırdı. Qazla işləyən elektrik stansiyalarının yüksək gücdə işləməsi anbara köçürülməsi planlaşdırılan qazın birbaşa istehlakına səbəb oldu.

Türkiyə ucuz təbii qazda Avropada üçüncü oldu

Beynəlxalq enerji statistikasını təqdim edən HEPI və Gazbir məlumatları, Türkiyənin təkcə təchizat təhlükəsizliyində deyil, həm də qiymətlərdə üstünlüklü mövqedə olduğunu göstərdi. Açıqlanan son məlumatlara görə, Türkiyə 28 Avropa ölkəsi arasında təbii qazdan ən ucuz istifadə edən üçüncü ölkədir.

Avropada təbii qazı ən münasib qiymətə istehlak edən ölkə 1 kilovat-saata 1,62 avro ilə Ukrayna, Macarıstan isə 2,57 avro ilə ikinci yerdədir. Türkiyə isə kilovat-saat üçün 2,91 avro istehlak qiyməti ilə bu iki ölkədən dərhal sonra üçüncü yeri qoruyub.