Europeewropa tebigy gaz duýduryşyny eşidýän bolsa, Türkiye doly güýji saklamak bilen gyşa girýär

Global energiýa bazarlarynda gyşyň ýakynlaşmagy bilen üpjünçilik howpsuzlygy meselesi ýene-de ýokarlandy. Türkiye, gyş aýlarynda ýüze çykyp biljek we ýerasty ammarlaryny dolulygyna dolduryp biljek tebigy gaz üpjünçiligi meselelerine garşy strategiki ädim ätdi. Europeanewropa ýurtlary gyşa uly näbellilik we howsala düşdi, Türkiýe energiýa üpjünçiligini infrastruktura maýa goýumlary bilen üpjün etmegi başardy.

Milli Energetika we Magdançylyk Syýasatynyň çäginde 2015-nji ýyldan bäri saklaýyş kuwwatyny ýokarlandyrmaga gönükdirilen Türkiye, gyş möwsüminde möhüm ammarlarynda iň ýokary ýaşaýyş derejesine ýetdi. Energyurduň energiýa howpsuzlygynyň ätiýaçlandyryşy bolan iki sany ägirt desga gyşdan öň doly güýjünde hyzmat etmäge taýýardy.

Siliwri we Tuz Gölü desgalarynda 100 göterim iş

Türkiýanyň tebigy gaz zerurlyklaryny gyş aýlarynda üznüksiz kanagatlandyrmakda iň möhüm rol oýnaýan Tuz Gölü we Silivri tebigy gaz saklaýyş desgalarynda ýaşaýyş derejesi 100 göterime ýetdi. Iň soňky maýa goýumlary bilen iki desganyň umumy saklaýyş kuwwatynyň 6,3 milliard kub metre ýetendigi habar berildi.

Energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygyny has ýokary derejä çykarmagy maksat edinýän Türkiye, orta möhletli meýilnamalaryny hem aýdyňlaşdyrdy. Bu nukdaýnazardan, 2028-nji ýyla çenli umumy gaz saklaýyş kuwwatyny 12 milliard kub metre çenli ýokarlandyrmak meýilleşdirilýär. Bu maksat ýerine ýetirilende, Türkiýäniň ýyllyk tebigy gaz sarp edişiniň takmynan 20 göterimi bu ýerasty ammarlardan gönüden-göni üpjün ediler.

Unionewropa Bileleşigi energiýa maksatlarynyň arkasynda durýar

Türkiye energiýa üpjünçiliginde kynçylyksyz döwre taýynlyk görýärkä, Europeanewropa frontunda aladaly garaşýar. Russiýa girizilen embargolar we Hormuz bogazyndaky logistika krizisleri Unionewropa Bileleşiginiň (EUB) energiýa meýilnamalaryny bozdy. Gaz infrastrukturasy Europeewropa (GIE) tarapyndan yglan edilen maglumatlar, EUB boýunça ýerasty tebigy gaz ammarlarynyň möhüm etapdan geçýändigini görkezdi. Hasabata görä, 17-nji awgustda 60,8 göterim ýaşaýyş derejesi awgust aýynyň ortalaryny göz öňünde tutup, soňky 5 ýylyň iň pes derejesi hökmünde hasaba alyndy.

Russiýa-Ukraina söweşinden soň gyşa taýýarlyk görmek üçin ammarlary azyndan 90 göterim doldurmagy kanuny borçly eden EUB, dünýä bazarlarynda üpjünçiligiň gysylmagy sebäpli düzgünleri gowşatmaly boldy. Europeanewropa Komissiýasy agza ýurtlaryň gyşyň ortalarynda energiýa krizisine duçar bolmazlygy üçin iş ýerlerini 80 göterime çenli peseltse-de, doldurmak möhletini dekabr aýynyň başyna çenli uzaltdy.

Hormuz bogazyndaky dartgynlylyk sebäpli Aýlag sebtinden suwuklandyrylan tebigy gazyň (LNG) iberilmeginiň kesilmegi Europeewropanyň elini kynlaşdyrýan iň uly faktorlaryň biri boldy. Mundan başga-da, tutuş kontinentde aşa yssy tolkunlar sowadyş ulgamlary üçin elektrik energiýasyny sarp etdi. Capacityokary kuwwatly gaz bilen işleýän elektrik stansiýalarynyň işlemegi, ammara geçirilmegi meýilleşdirilýän gazyň göni sarp edilmegine sebäp boldy.

Türkiýe arzan tebigy gaz boýunça Europeewropada üçünji orny eýeledi

Halkara energiýa statistikasyny berýän HEPI we Gazbir maglumatlary, Türkiye diňe bir üpjünçilik howpsuzlygy däl, eýsem nyrhlar boýunça hem amatly ýagdaýdadygyny görkezdi. Iň soňky yglan edilen maglumatlara görä, Türkiýe 28 Europeanewropa ýurtlarynyň arasynda tebigy gazy iň arzan ulanýan üçünji ýurtdyr.

Europeewropada iň arzan bahadan tebigy gazy sarp edýän ýurt, bir kilowat sagatda 1,62 ýewro bilen Ukraina, Wengriýa 2,57 ýewro bilen ikinji ýerde durýar. Beýleki tarapdan Türkiye, bu kilowatt-sagatda sarp ediş bahasy 2,91 ýewro bolan bu iki ýurtdan soň üçünji orny eýeledi.