Avropada yanacağın yanğını: Almaniyada dizelin qiyməti rekord həddə çatıb
Geosiyasi gərginliklər və logistika böhranları ilə sarsılan Avropada dizelin qiyməti sürətlə artır. Almaniyada litrin qiyməti son üç ayda pik həddinə çatıb.
Qlobal miqyasda geosiyasi fəaliyyət enerji dəhlizlərinə və yanacaq təchizatı zəncirlərinə birbaşa təsir etməkdə davam edir. Rusiya ilə Ukrayna arasındakı müharibə, eləcə də Yaxın Şərqdə gərginliyin artması bütün dünyada, xüsusən də Avropada benzin və dizelin qiymətinin sürətlə artmasına səbəb olur. Enerji bazarlarındakı bu dalğalanma birbaşa qitə üzrə nasos qiymətlərində əks olunsa da, istehlakçıların maliyyə yükünü günü-gündən artırır.
Avropada Yanacaq Qiymətlərində Son Vəziyyət
Avropa ölkələri arasında mövcud qiymət müqayisələrinə görə, dizelin ən baha olduğu ölkə litri 2,334 avro ilə Finlandiyadır. Hollandiya 2,323 avro ilə Finlandiyanı dərhal izləyir. Siyahının başında olan digər ölkələr müvafiq olaraq 2 169 avro ilə Fransa, 2 157 avro ilə Belçika və 2 149 avro ilə Almaniya olub. Türkiyədə dizelin orta litr qiyməti 80 lirə (1,44 avro) civarındadır.
Alman Avtomobil Klubunun (ADAC) açıqladığı məlumatlara görə, Almaniyada dizelin qiymətləri avqustun 18-də litri 2,253 avroya çatıb və son üç ayın ən yüksək səviyyəsinə çatıb. Qiymətlər cəmi bir həftə ərzində 5,3 sent artıb. İyunun 23-də1721 avro ilə son üç ayın ən aşağı səviyyəsinə enən dizel yanacağı, təxminən iki aylıq dövrdə 30 faizdən çox artaraq rekord artım əldə etdi.
Təchizat zənciri və logistika maneələri Almaniyada qiymətləri tətikləyir
Almaniyada yanacağın qiymətinin bu artımını təkcə qlobal xam neft qiymətlərinin artması ilə izah etmək olmaz. Rusiya-Ukrayna müharibəsindən sonra Rusiyadan neft idxalını tamamilə dayandıran Almaniya dizel ehtiyacını ödəmək üçün yeni marşrutlara üz tutub. Federal Statistika İdarəsinin (Destatis) məlumatına görə, Norveç hazırda Almaniyanın ən böyük xam neft tədarükçüsüdür. Ötən il Almaniyanın ümumi xam neft idxalının 16,6 faizi (12,5 milyon ton) Norveçdən gəlib. Bu ölkəni 16,4 faizlə (12,4 milyon ton) ABŞ və 13,8 faizlə (10,4 milyon ton) Liviya izləyir.
Yeni təchizat marşrutlarının gətirdiyi logistik çətinliklərlə yanaşı, Almaniya daxilində nəqliyyat problemləri də qiymətləri yüksəldir. Xüsusilə, ölkənin ən mühüm su yolu olan Reyn çayında suyun səviyyəsinin kritik şəkildə aşağı düşməsi neft məhsulları daşıyan tankerlərin tam gücü ilə işləməsinə mane olur. ADAC məlumatlarına görə, çayda bu logistika kəsilməsi, xüsusən də Almaniyanın qərbində qiymətlərə birbaşa təsir göstərir. Yeri gəlmişkən, Şimali Reyn-Vestfaliya ştatında dizelin litri 2254 avro
ya qalxıb.Vergi endiriminin sonu və istehlakçı üsyanı
Almaniya Federal İqtisadiyyat və Energetika Nazirliyi ölkədə yanacağın qiymətlərinin azad bazar şərtlərinə görə müəyyən edildiyini vurğulayır. İstehlakçı tərəfindən ödənilən son qiymət; enerji vergisi, yüzdə 19 ƏDV, karbon vergisi, saxlama, daşıma və paylama xərcləri əlavə edilir. Hökumətin qiymət artımının qarşısını almaq üçün əvvəllər tətbiq etdiyi 17 sentlik enerji vergisi endiriminin iyunun 30-dan başa çatması qiymət artımını sürətləndirən ən böyük amillərdən biri olub.
Qiymətlərin artması Almaniya vətəndaşlarının reaksiyasını cəlb etməkdə davam edir. AA müxbirinə danışan Roswitha Henkel yanacağın qiymətinin 2,70 avroya qədər qalxdığını gördüyünü ifadə edərək, "Bu vəziyyət azadlığımızı məhdudlaşdırır. Artıq keçmişdəki kimi sərbəst hərəkət edə bilmirik. Bu vəziyyət bir çox insan üçün dözülməz hala gəldi. Hökumətin müddəti bitmiş vergi güzəştlərini yenidən aktivləşdirməsini istəyirik" dedi.
Başqa bir Almaniya vətəndaşı Dieter Krüger bildirdi ki, qiymətlərin baha olması səbəbindən bir çox insan qonşu Polşaya gedir və oradakı anbarlarını doldurur. Krüger, "Hər kəsin bu qiymətləri ödəmək üçün kifayət qədər pulu yoxdur. Hökumətin xalqın səsinə qulaq asması lazımdır" dedi. Müəllim Nadia Beninq onu da bildirdi ki, təkcə yanacağın deyil, həm də elektrik və istilik kimi əsas ehtiyacların həddindən artıq baha olması insanları yorur.
Mənbə: Haber7
Şərhlər (0)
Şərh yaz
Hələ şərh yazılmayıb. İlk şərhi siz yazın!