Azərbaycandan 31 Türkiyə vətəndaşının ölkəyə giriş qadağası: Fatih Ərbakan və Əhməd Çakar siyahıda

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi 21 oktyabr 2026-cı il tarixli rəsmi bəyanatında aralarında siyasətçilər, akademiklər və media mənsublarının da olduğu 31 Türkiyə vətəndaşının “arzuolunmaz şəxs” elan edilərək ölkəyə girişinə qadağa qoyulduğunu açıqlayıb. Sözügedən qərar aidiyyəti şəxslərin Azərbaycanın suverenliyini və milli təhlükəsizliyini hədəf alan paylaşımlar etməsi əsas götürülüb.

Qadağa qərarının səbəbləri nələrdir?

Bakı rəhbərliyi bu qərarın əsas səbəbi kimi ayrı-ayrı şəxslərin ictimai açıqlamalarını göstərib. Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi bu bəyanatların ölkənin konstitusiya quruluşunu, xalqını və idarəsini hədəfə aldığını iddia edib. Nazirliyin açıqlamasında “Hakimiyyətin zorla dəyişdirilməsinə çağırışlar və dini radikalizm zəminində zorakılıq, dini nifrət və düşmənçiliyin qızışdırılması” qadağa qərarının əsas elementləri kimi göstərilib. Bununla belə, siyahıdakı adların hansı konkret ifadələrinin bu əhatə dairəsinə daxil edildiyinə dair konkret nümunə paylaşılmayıb.

Siyahıda hansı adlar var?

Azərbaycanın açıqladığı 31 nəfərlik siyahıda siyasət, elm və media aləmindən tanınmış adlar yer alıb. Siyasi qanadda Yenidən Rifah Partiyasının sədri Fatih Ərbakan, DEM Partiyası Kocaeli Millət vəkili Ömər Faruk Gergerlioğlu və HUDA PAR sədr müavini Yəhya Uğraş; Akademik dünyadan Mehmet Boynukalın, Yusuf Kaplan, İsmail Kılıçarslan kimi adlar diqqət çəkir. Media mənsubları arasında idman şərhçisi Ahmet Çakarla yanaşı, çoxlu jurnalist və televiziya proqramçıları da var.

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin 21 oktyabr 2026-cı il tarixli qərarı ilə 31 Türkiyə vətəndaşının ölkəyə girişinə qadağa qoyulub. Nazirlik sözügedən şəxslərin Azərbaycanın milli təhlükəsizliyini və konstitusiya quruluşunu hədəfə alan fəaliyyətlə məşğul olduğunu müdafiə etməklə yanaşı, ölkənin suverenliyinə qarşı hər hansı cəhdə qarşı qətiyyətlə qanuni tədbirlərin görüləcəyini vurğulayıb.

Beynəlxalq hüquqda dövlətlərin “persona non-qrata” elan etmək səlahiyyəti suveren hüquqlar çərçivəsində nəzərdən keçirilir. Bu cür qərarlar ümumiyyətlə diplomatik kanallar vasitəsilə həyata keçirilir və müvafiq şəxslərin pasportlarına və ya səyahət sənədlərinə məhdudiyyətlər qoyur. Proseslə bağlı etirazlar və ya hüquqi qiymətləndirmələr müvafiq dövlətlərin xarici işlər nazirlikləri qarşısında həyata keçirilən diplomatik prosedurlara tabedir.

Nəticə

Azərbaycanın qəbul etdiyi bu qərar Bakı administrasiyasının milli təhlükəsizlik və konstitusiya quruluşu məsələlərinə həssas yanaşdığını və bu sahələrdə “sıfır tolerantlıq” siyasətinə riayət etdiyini göstərir. Xüsusilə Türkiyə ilə yaxın əlaqələri olan Azərbaycanın ictimaiyyətə məlum olan adlara qarşı belə əhatəli qadağalar siyahısı dərc etməsi dövlətin suverenlik ifadələrini qorumaq əzmini ortaya qoyan faktdır.

Bu vəziyyət onu göstərir ki, dövlətlər daxili təhlükəsizlik qavrayışlarını və siyasi sərhədlərini qorumaq üçün hətta dost və müttəfiq ölkələrin vətəndaşlarına qarşı diplomatik sanksiyalar tətbiq etməkdən çəkinməyəcəklər. Siyahının məzmununun müxtəlifliyi sübut edir ki, Azərbaycan təkcə siyasi deyil, həm də ideoloji və media yönümlü diskursları yaxından izləyir.

Mümkün təsirlər

Bu inkişaf Türkiyə ilə Azərbaycan arasında diplomatik münasibətlərdə bir müddət gündəm ola bilər. Aidiyyəti şəxslərin Türkiyədəki siyasi və ictimai çevrələrində müzakirə mühiti yaradacağını gözləmək olar. Bundan əlavə, qadağan olunmuş siyahıda olanların gediş-gəliş azadlığı məhdudlaşdırılacağından, onların Azərbaycandakı fəaliyyətinə tamamilə xitam veriləcəyi ehtimal edilir.

Qərarın oxşar fikirləri müdafiə edən digər media mənsubları və ya siyasətçilər üçün özünüsenzura effekti yaradacağı və ya Azərbaycanla bağlı bəyanatlarda daha ehtiyatlı dildən istifadəyə təkan verəcəyi gözlənilir. Bu vəziyyətin iki ölkə arasında ictimai rəydə necə əks olunacağı yaxın günlərdəki diplomatik təmaslardan asılı olaraq formalaşacaq.

Fikirləriniz

Bir dövlətin suveren hüquqları çərçivəsində qəbul etdiyi “persona non qrata” qərarlarını ifadə azadlığı balansı və beynəlxalq münasibətlər baxımından necə qiymətləndirirsiniz? Bu cür qadağaların ölkələr arasında diplomatik əlaqələrə təsiri barədə nə düşünürsünüz? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.