Yaz aylarında sağlamlıq: yuxarı tənəffüs yollarının infeksiyalarına qarşı tövsiyələr

Yaz aylarının gəlişi ilə havanın temperaturunun dəyişməsi bir çox xəstəliklər, xüsusilə də yuxarı tənəffüs yolları infeksiyaları üçün əlverişli zəmin hazırlayır. Qulaq Burun Boğaz və Baş Boyun Cərrahiyyəsi Mütəxəssisi Op. Dr. İdil Öztürk bu dövrdə alınması lazım olan ehtiyat tədbirləri və diqqət yetirilməli məqamları paylaşdı.

Mövsümi keçidlər və İmmunitet sistemi

Temperatur dəyişiklikləri immunitet sistemimizin zəifləməsinə, bədən müqavimətimizin azalmasına səbəb olur. Bu vəziyyət xüsusilə yaz aylarında yuxarı tənəffüs yolları infeksiyalarının artmasına səbəb olur. Dünyada ən çox rast gəlinən və iş itkisinə səbəb olan bu infeksiyalara soyuqdəymə və qrip kimi ümumi xəstəliklər daxildir. Sinüzit, tonzillit, otitis media və laringit kimi xəstəliklərə də səbəb ola bilər.

İnfeksiya riskini artıran amillər

Op. Dr.Öztürk üst tənəffüs yolu infeksiyalarına qarşı həssaslığı artıran faktorları belə ümumiləşdirib: Allergik konstitusiyaya sahib olmaq, burun sümüyünün əyriliyi və ya konka ölçüsü kimi anatomik problemlər, siqaret və nizamsız qidalanma. Bu xəstəliklər ümumiyyətlə mövsümi keçidlərdə və insanların sıx olduğu mühitlərdə daha çox rast gəlinir. Yaxın təmas yoluxma riskini artıran ən mühüm amillərdən biridir. Havasız mühitlər infeksiyaların yayılmasını asanlaşdırır. Bundan əlavə, virusla təmasda olan səthlərə toxunduqdan sonra əllərin yuyulmaması yoluxmanı artıra bilər.

Düzgün Müalicə və Qorunma Metodları

Qrip birdən çox virusun yaratdığı və insandan insana keçən yüngül xəstəlikdir. Siqaret çəkənlərdə daha şiddətli olan soyuqdəymə özünü yüngül qızdırma, burun axması, asqırma və bəzən öskürək kimi əlamətlərlə büruzə verir. Xəstəlik adətən bir həftə ərzində öz-özünə yox olur və antibiotiklərin istifadəsinə ehtiyac yoxdur. Burnu açmaq üçün okean suyu və antipiretik tərkibli spreylərdən istifadə etmək olar. Lakin bakterial infeksiya inkişaf edərsə, həkim nəzarəti altında antibiotik müalicəsi tələb oluna bilər.

Qripin simptomları və müalicə üsulları

Qrip birdən-birə yüksək hərarətlə başlayan və öskürək, boğaz ağrısı, baş və əzələ ağrıları kimi əlamətlərlə özünü göstərən infeksiyadır. Qızdırma adətən 5-7 gün davam edir. Diaqnoz boğaz və ya burun tamponu ilə edilə bilər. Müalicə üçün istirahət, bol maye istehlakı və yaxşı qidalanma tövsiyə olunur. Ciddi infeksiya riski olan xəstələr üçün antiviral dərmanlar istifadə edilə bilər. Qripdən qorunmağın ən təsirli yolu qrip peyvəndidir ki, bu da xüsusilə risk qrupunda olanlar üçün vacibdir.

Tonzillit və Faringit riskləri

Yuxarı tənəffüs yolu infeksiyaları arasında tonzillit və faringit mühüm yer tutur. Yüksək hərarət, boğaz ağrısı, halsızlıq və öskürək kimi əlamətlərlə özünü göstərir. Bakterial səbəblərdən yaranan faringit üçün antibiotik müalicəsi tələb oluna bilər. Bu infeksiyalar bronxit və pnevmoniya kimi ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.

Orta qulaq iltihabı və sinüzit

Xüsusilə uşaqlarda rast gəlinən orta qulaq infeksiyaları soyuqdəymə və qrip kimi xəstəliklərdən sonra inkişaf edir. Uşaqlarda narahatlıq və qulaq ağrısı kimi əlamətlərlə müşahidə olunur. Sinüzit üz sümüklərindəki hava boşluqlarının iltihabıdır. Baş ağrısı, üz ağrısı və burun dolğunluğu kimi simptomları göstərir. Hər iki halda antibiotik müalicəsi tələb oluna bilər.

Nəticədə yaz aylarında yuxarı tənəffüs yollarının infeksiyalarından qorunmaq üçün immun sistemimizi güclü saxlamaq və gigiyena qaydalarına diqqət yetirmək böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bu tədbirlər sayəsində mövsümi keçidləri daha sağlam şəkildə aradan qaldıra bilərik.