BEA-nın prezidenti Fatih Birol: Qlobal Elektrikləşdirmə öhdəliyi COP31-də hədəflənir

Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (BEA) prezidenti Fatih Birol İstanbul Maliyyə Mərkəzində keçirilən "COP31-ə Doğru İnvestisiya Sammiti: Beynəlxalq Yaşıl İnvestisiyaların Səfərbər edilməsi" proqramında videokonfrans vasitəsilə iştirak edib və COP31 sammitinin həm Türkiyə, həm də dünya üçün kritik bir fürsət olduğunu vurğulayıb. Hörmüz boğazında mövcud böhranın enerji bazarlarına təsirlərinə toxunan Birol bu vəziyyətin hökumətləri və investorları yeni enerji siyasətləri hazırlamağa məcbur etdiyini bildirib.

Hörmüz boğazındakı böhran enerji bazarlarına necə təsir edir?

Fatih Birol qeyd edib ki, Qərbi Sibirdən Avropaya uzanan boru kəmərləri və Hörmüz boğazından Asiyaya neft və təbii qaz nəqli dünyanın enerji təchizatının iki əsas arteriyasıdır. Hər iki xəttin ciddi risk altında olduğunu bildirən Birol, enerji bazarlarında 2027-ci ilə qədər normallaşma gözləmədiyini və dünyanın bu böhranın yaralarını sarmağa davam edəcəyini ifadə etdi. Keçmiş neft böhranlarının nüvə sənayesi və səmərəlilik yönümlü siyasətləri doğurduğunu xatırladan Birol, hazırkı böhranın da oxşar transformasiyaya səbəb olduğunu bildirib.

Elektrikləşdirmə öhdəliyi qlobal məqsədləri necə dəyişəcək?

IEA prezidenti Fatih Birol, enerji təhlükəsizliyini artırmaq və emissiyaları azaltmaq üçün nəqliyyatdan sənayeyə qədər hər sahənin elektrikləşdirilməsini ehtiva edən bir öhdəlik məktubu təklif etdiklərini açıqladı. Hal-hazırda yüzdə 23 olan elektrik enerjisinin ümumi enerjidəki payını 2035-ci ilə qədər yüzdə 35-ə çatdırmağı hədəfləyən bu öhdəlik investorlara aydın bir siqnal verməyi hədəfləyir. Birol, prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan və Avstraliyanın Baş naziri Antoni Albanese ilə görüşlərdə strateji tərəfdaşlığın vurğulandığını və bu tarixi razılaşma ilə Antalyada keçiriləcək COP31-i xatırlamağı hədəflədiklərini bildirib.

İstanbulda keçirilən sammitdəki çıxışında IEA prezidenti Fatih Birol Hörmüz boğazındakı böhranın enerji təhlükəsizliyinə təsirlərini qiymətləndirərək, həll yolu olaraq 2035-ci ilə qədər elektrik enerjisinin enerjidə payını 35 faizə çatdırmağı hədəfləyən qlobal öhdəlik təklif etdiyini açıqladı.

COP31 prosesi ölkələrin iqlim dəyişikliyi və enerji keçidi ilə mübarizə üzrə öhdəliklərini birləşdirdiyi beynəlxalq platforma kimi fəaliyyət göstərir. Müvafiq prosesdə ölkələrin enerji siyasətlərini uyğunlaşdırmaq, maliyyə dairələrini yaşıl enerji sərmayələrinə yönəltmək və müəyyən edilmiş hədəfləri milli qanunvericilik vasitəsilə dəstəkləmək hədəflənir.

Nəticə

Fatih Birolun açıqlamaları sübut edir ki, qlobal enerji böhranları təkcə qısamüddətli təchizat problemlərinə deyil, həm də uzunmüddətli struktur dəyişikliklərinə gətirib çıxarır. Belə görünür ki, elektrikləşdirmə enerji təhlükəsizliyi üçün seçim yox, zərurətə çevrilib.

COP31-in uğuru ölkələrin ümumi öhdəlik ətrafında birləşməsindən asılıdır. Bu vəziyyət qlobal enerji siyasətlərində davamlılıq və təchizat təhlükəsizliyinin prioritet aldığı yeni dövrün əlaməti kimi qiymətləndirilə bilər.

Mümkün təsirlər

Qlobal elektrikləşdirmə öhdəliyinin imzalanması günəş, külək və nüvə enerjisi kimi bərpa olunan mənbələrə kapital axınını sürətləndirə bilər. İnvestorlar üçün qeyri-müəyyənliyin azaldılması enerji infrastrukturu layihələrində daha geniş miqyaslı maliyyələşdirməyə yol aça bilər.

Bundan əlavə, elektrik nəqliyyat vasitələri və istilik nasosları kimi texnologiyalardan geniş istifadə sənaye istehsal proseslərində elektrik enerjisindən istifadəni artırmaqla karbon emissiyalarının azaldılmasına töhfə verə bilər. Bu transformasiya enerjidən asılı olan ölkələrin xarici asılılığını azaltmaq potensialına malik ola bilər.

Fikirləriniz

Sizcə, elektrikləşdirmə qlobal enerji təhlükəsizliyini təmin etmək üçün yeganə həll yoludur? Sizcə, enerji keçidi prosesində ölkələrin atmalı olduğu ən mühüm addım nə olmalıdır? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.