Birinci xanım Ərdoğan Səmərqənddə keçirilən Dünya Sammitində Qəzzada baş verən uşaqların faciəsini gündəmə gətirib

Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın həyat yoldaşı Əminə Ərdoğan Özbəkistanın Səmərqənd şəhərində keçirilən “Uşaqların rifahına sərmayə: Gələcək nəsillərin davamlı və ədalətli inkişafına aparan yol” Dünya Sammiti çərçivəsində çıxış edib. Uşaqların rifahının təkcə əsas fiziki ehtiyaclarla deyil, həm də müharibə, iqlim böhranı və rəqəmsal risklər kimi çoxölçülü çətinliklərlə həll edilməsi lazım olduğunu vurğulayan birinci xanım Ərdoğan, Qəzzada uşaqların üzləşdiyi ağır humanitar vəziyyətlərə diqqət çəkib.

Uşaq rifahının tərifləri necə yenilənməlidir?

Uşaq rifahının ənənəvi göstəricilərlə ölçülməsinin artıq yetərli olmadığını bildirən birinci xanım Ərdoğan, müasir dünyada iqlim narahatlığı, süni intellekt, rəqəmsal zorakılıq və diqqət istismarı kimi yeni nəsil problemlərin uşaqların inkişafına birbaşa təsir etdiyini bildirib. Türkiyənin sosial siyasətlərini bu anlayışla inkişaf etdirdiyini deyən Ərdoğan, ailə institutunun qorunmasının uşaq rifahının təməl daşı olduğunu vurğuladı.

Qəzzada uşaqların yaşadığı humanitar böhran nədir?

Son 3 ildə Qəzzada 21 mindən çox uşağın həyatını itirdiyini və 10 mindən çox uşağın daimi əlilliyə məruz qaldığını açıqlayan birinci xanım Ərdoğan bölgədə səhiyyə və təhsil infrastrukturunun böyük ölçüdə məhv edildiyini bildirib. 700 min şagirdin təhsil hüququndan məhrum olduğuna diqqət çəkən Ərdoğan, Qəzzada 1 milyondan çox uşağın öz hüquqlarını uşaq rifahından almaq arzusu ilə yaşadığını ifadə edərək, müharibə sirenləri susmadan ədalətli dünyanın mümkün olmayacağını bildirib.

100-dən çox ölkənin təmsil olunduğu Özbəkistanda keçirilən sammitdə Ailə və Sosial Xidmətlər Naziri Mahinur Özdemir Göktaş və NUN Təhsil və Mədəniyyət Fondu İdarə Heyətinin sədri Dr. Esra Albayrak da iştirak edib. Birinci xanım Ərdoğan Türkiyənin himayədar ailə sistemi və Rəqəmsal Dünyada Uşaq Hüquqları Konvensiyası kimi praktikalar vasitəsilə uşaqları qorumaq üçün atılan addımları bölüşdü və beynəlxalq ictimaiyyəti uşaqların gələcəyi üçün birgə məsuliyyət daşımağa dəvət etdi.

Beynəlxalq sammitlər uşaq hüquqları və müdafiəsi üzrə qlobal standartların müəyyən edilməsi və ölkələr arasında yaxşı təcrübə nümunələrinin mübadiləsi üçün platforma rolunu oynayır. Türkiyə uşaqların rəqəmsal dünyadan qorunması və ailə yönümlü sosial xidmət modellərinin yayılması proseslərində hüquqi tənzimləmələr və layihələrlə fəal rol oynasa da, bu cür beynəlxalq görüşlər bu siyasətləri qlobal miqyasda müdafiə etmək üçün tətbiq və əməkdaşlıq üçün əsas yaradır.

Nəticə

Birinci xanım Ərdoğanın açıqlamaları göstərir ki, uşaqların rifahı artıq təkcə iqtisadi və ya fiziki bir məsələ deyil, qlobal təhlükəsizlik və sülhün birbaşa nəticəsidir. Müharibə zonalarında uşaqların yaşamaq üçün hətta əsas hüquqlarının pozulduğu bir dünyada rifah təriflərinin yenilənməsi və həyata keçirilməsi beynəlxalq ictimaiyyətin əsas məsuliyyətinə çevrilib.

Bu vəziyyət göstərir ki, uşaq hüquqları ilə bağlı beynəlxalq mexanizmlər xüsusilə münaqişə zonalarında daha effektiv və qoruyucu rol oynamalıdır. Türkiyənin ailə yönümlü yanaşması və rəqəmsal risklərə qarşı yerli həll yolları qlobal miqyasda model axtarışına konkret nümunə təşkil edir.

Mümkün təsirlər

Səmərqənddə keçirilən sammitdə səslənən bu fikirlər uşaq hüquqları və rəqəmsal təhlükəsizlik üzrə ölkələr arasında yeni əməkdaşlıq protokollarının imzalanmasına zəmin yarada bilər. Xüsusilə müharibə qurbanı olan uşaqların reabilitasiyası və onların təhsil proseslərinə çıxışı ilə bağlı beynəlxalq fondların və layihələrin artırılacağını gözləmək olar.

Bundan əlavə, rəqəmsal platformalar üçün yaş yoxlanışı və valideyn nəzarəti kimi Türkiyə tərəfindən tətbiq edilən modellərin oxşar hüquqi tənzimləmələrə malik digər ölkələr tərəfindən nümunə götürülməsi ehtimalı var. Bu cür beynəlxalq görüşlər uşaqların müdafiəsi ilə bağlı qlobal məlumatlılığı artıra və humanitar yardım siyasətini daha çox uşaq yönümlü perspektivlə yenidən formalaşdıra bilər.

Fikirləriniz

Sizcə, müasir dünyada uşaqların rifahı üçün ən böyük təhlükə müharibələrdir, yoxsa rəqəmsallaşmanın gətirdiyi yeni risklər daha aktual problemdir? Sizcə, dövlətlərin və beynəlxalq təşkilatların uşaqları qorumaq üçün atmalı olduğu ən təcili addım hansıdır? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.