Birinci xanım Ərdoğan Səmərqənddə keçirilən Dünya Uşaq Rifahı Sammitində iştirak edib

Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın həyat yoldaşı Əminə Ərdoğan Özbəkistanın Səmərqənd şəhərində keçirilən “Uşaqların rifahına sərmayə: gələcək nəsillərin davamlı və ədalətli inkişafına aparan yol” Dünya Sammitində iştirak edib. Sammitdəki çıxışında uşaqların bəşəriyyətin ürəyi olduğunu deyən birinci xanım Ərdoğan uşaqların rifahının qlobal gündəmin mərkəzində saxlanmalı olduğunu vurğuladı.

Uşaq rifahının tərifləri necə yenilənməlidir?

Birinci xanım Ərdoğan bildirib ki, uşaqların rifahının ənənəvi göstəriciləri bugünkü dünyanın çoxölçülü böhranlarını anlamaq üçün yetərli deyil. Qidalanma, sığınacaq və təhsil kimi əsas ehtiyacların, eləcə də iqlim böhranı, süni intellekt, rəqəmsal zorakılıq və müharibə şərtlərinin uşaqların həyatına birbaşa təsir etdiyinə diqqət çəkən Ərdoğan, “Bugünkü dünyanı dünənki kriteriyalarla qiymətləndirmək tam olmayan nəticələr verir”

dedi.

Müharibə zonalarında uşaqların vəziyyəti necədir?

Zirvədə müharibənin uşaqlar üzərində dağıdıcı təsirinə toxunan birinci xanım Ərdoğan, Qəzzada son 3 ildə 21 mindən çox uşağın həyatını itirdiyini, 10 mindən çox uşağın isə daimi əlilliyə məruz qaldığını bildirib. Sağlamlıq mərkəzləri və məktəblərin hədəf alındığı münaqişə bölgələrində uşaqların fundamental hüquqlarından məhrum edildiyini bildirən Ərdoğan, müharibə sirenlərinin səssiz qaldığı dünyanın uşaqların rifahı üçün prioritet olduğunu bildirdi.

Əminə Ərdoğan, Ailə və Sosial Xidmətlər Naziri Mahinur Özdemir Göktaş və NUN Təhsil və Mədəniyyət Vəqfi sədri Dr. Esra Albayrakla qatıldığı zirvədə Türkiyənin Könüllü Elçilər Layihəsi kimi tətbiqlərlə qoruyucu ailə sistemini gücləndirdiyini və heç bir ayrı-seçkilik etmədən bütün uşaqların yanında olduqlarını bildirdi. Özbəkistan prezidenti Şavkat Mirziyoyevin xanımı Ziroat Mirziyoyevanın ev sahibliyi etdiyi sammitə 100-dən çox ölkənin nümayəndəsi qatılıb.

Bu beynəlxalq sammit uşaqların hüquqlarını qorumaq və onların rifahını artırmaq üçün hökumətləri, qeyri-hökumət təşkilatlarını və media nümayəndələrini bir araya gətirən platforma rolunu oynayır. Sammit çərçivəsində keçirilən sessiyalarda rəqəmsal dünyada uşaqların təhlükəsizliyindən tutmuş, müharibə qurbanı olan uşaqların reabilitasiyasına qədər geniş spektrli həll təklifləri müzakirə edilir.

Nəticə

Sammitdən çıxan əsas nəticə ondan ibarətdir ki, uşaqların rifahı artıq təkcə yerli məsələ deyil, iqlim dəyişikliyindən tutmuş rəqəmsallaşmaya qədər qlobal məsuliyyət sahəsidir. Görünür, ənənəvi statistikadan kənara çıxmaq və uşaqların üzləşdiyi yeni nəsil təhlükələri (rəqəmsal zorakılıq, diqqət istismarı və s.) müəyyən etmək və bu problemlərə qarşı beynəlxalq əməkdaşlığı artırmaq lazımdır.

Uşaqların, xüsusən də münaqişə zonalarında hüquqlarının müdafiəsi təkcə humanitar vəzifə deyil, həm də gələcəyin davamlı inkişafı üçün zərurətdir. Qəzzada olduğu kimi, əsas xidmətlərə çıxışın kəsildiyi bölgələrdə uşaqların yaşadıqları itkilər qlobal vicdan və beynəlxalq hüququn uşaq mərkəzli perspektivdən yenidən nəzərdən keçirilməsini zəruri edir.

Mümkün təsirlər

Gözlənilə bilər ki, Səmərqənddə qəbul edilən qərarlar iştirakçı ölkələri uşaq siyasətlərində daha çox əhatə edən və rəqəmsal dövrün risklərini nəzərə alan tənzimləmələr etməyə vadar edəcək. Xüsusilə himayədar ailə sisteminin genişləndirilməsi və müharibə qurbanı olan uşaqlar üçün beynəlxalq dəstək mexanizmlərinin gücləndirilməsi istiqamətində konkret addımlar atıla bilər.

Türkiyə beynəlxalq platformada uşaq hüquqları ilə bağlı təcrübəsini paylaşdığı üçün sammit digər ölkələrdə də oxşar sosial müdafiə layihələrinin qəbuluna təsir göstərə bilər. Bundan əlavə, müharibə zonalarında uşaqların vəziyyətinə diqqətin cəlb edilməsi beynəlxalq ictimaiyyət arasında uşaqlara yönəlmiş diplomatik dilin daha geniş istifadəsinə töhfə verə bilər.

Fikirləriniz

Sizcə, uşaqları rəqəmsal dövrün gətirdiyi yeni risklərdən (süni intellekt, rəqəmsal zorakılıq) qorumaq üçün ailələrin və dövlətlərin ən mühüm vəzifəsi nədir? Uşaqların rifahının yaxşılaşdırılması üçün atılacaq addımlarda prioritet təhsilə, yoxsa təhlükəsizlik siyasətlərinə verilməlidir? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.