BMT-nin Baş katibi Quterreşdən tarixi xəbərdarlıq: "İordan çayının qərb sahili addım-addım ilhaq edilir"

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) baş katibi Antonio Quterreş BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasının açılışı çərçivəsində keçirdiyi mətbuat konfransında qlobal gündəmə damğasını vuracaq açıqlamalar verib. Qəzza və İordan çayının qərb sahilində Fələstin xalqının yaşadığı humanitar faciənin heç vaxt unudulmaması lazım olduğunu vurğulayan Quterreş bölgədəki kritik proseslərə və beynəlxalq sistemin əngəllənməsinə diqqət çəkib.

"İordan çayının qərb sahilinin addım-addım ilhaqı dayandırılmalıdır"

Quterreş İsrail hökumətinin Qəzzaya dair sülh planını həyata keçirməyə razı olmadığını və İordan çayının qərb sahilindəki vəziyyətlə bağlı sərt xəbərdarlıqlar etdiyini bildirib. Fələstin torpaqlarını qəsb edən israilli mühacirlər vasitəsilə bölgənin ciddi “ilhaq təzyiqi” altında olduğunu bildirən baş katib: “İordan çayının qərb sahilinin mərhələli ilhaqı dayandırılmalıdır” dedi. Qəzza Sülh Şurasının İsrail rəhbərliyinin barışmaz rəftarına görə prosesi irəlilətməkdə böyük çətinliklərlə üzləşdiyini qeyd edən Quterreş birinci və ikinci mərhələ adlanan mərhələləri həyata keçirmək üçün son cəhdlərin yenidən İsrailin müxalifəti ilə qarşılandığını açıqlayıb.

İki Dövlətli Həlli və Qəzza üçün Yol Xəritəsi

Quterreş BMT olaraq sülh planının həyata keçirilməsi üçün intensiv səylər göstərdiklərini və yekun hədəflərini bölüşdüklərini bildirib. Quterreş, HƏMAS-ın mərhələli şəkildə tərksilah edilməsi və İsrail ordusunun Qəzzadan mərhələli şəkildə geri çəkildiyi bir düstur üzərində fokuslandıqlarını ifadə etdi; O, bölgəyə fasiləsiz humanitar yardım çatdırılmalı və Qəzza ilə İordan çayının qərb sahili arasında fiziki əlaqə qurulmalı olduğunu müdafiə etdi. Baş katib bu addımlarla iki dövlətli həll perspektivini tamamilə ortadan qaldıracaq müvəqqəti Qəzza həllinin qarşısını almağı hədəflədiklərini vurğuladı.

"Təhlükəsizlik Şurası iflic vəziyyətindədir"

Qlobal sistemin və çoxmillətli qurumların effektivliyini itirdiyinə diqqət çəkən Antonio Quterreş BMT Təhlükəsizlik Şurasının (BMT TŞ) hazırkı strukturunu sərt şəkildə tənqid edib. Dünyadakı geosiyasi parçalanmalara toxunan Quterreş deyib ki, Təhlükəsizlik Şurasında özləri beynəlxalq hüququ pozan bəzi qlobal güclərin olması sistemi kilidləyib. Bu vəziyyətin faktiki olaraq BMT TŞ-ni iflic vəziyyətinə saldığını bildirən baş katib şura daxilində hərtərəfli islahatların “mütləq prioritet”ə çevrildiyini bildirib. Mövcud çıxılmaz vəziyyətin güc paylanması problemi olduğunu vurğulayan Quterreş üzv dövlətləri beynəlxalq hüquqa və BMT nizamnaməsinə əməl etməyə çağırıb.

Yaxın Şərq və Ukrayna-Rusiya Müharibəsi üçün Kritik Çağırış

Yaxın Şərqdə artan gərginliyin azaldılmasının beynəlxalq ictimaiyyətin əsas prioriteti olması lazım olduğunu xatırladan Quterreş bütün tərəfləri mülki şəxsləri hədəf alan hərəkətlərə son qoymağa çağırıb. O, həmçinin beynəlxalq hüquq normalarına uyğun olaraq Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarında gəmiçilik azadlığının bərpasının vacibliyinə toxunub. Çıxışında Ukrayna-Rusiya müharibəsini də əhatə edən baş katib münaqişələrin qlobal miqyasda dağıdıcı təsirlərə malik olduğunu və mülki əhalinin böyük əziyyət çəkdiyini bildirib və ədalətli və davamlı sülhə doğru ilk addım kimi tərəfləri dərhal atəşkəs elan etməyə çağırdığını təkrarlayıb.