Böyük Britaniyanın müdafiə naziri Stritinqin İrana “həyasızlığı” reaksiyası

Britaniyanın müdafiə naziri Stritinq Almaniyanın müdafiə naziri Boris Pistorius ilə Berlində keçirilən görüşdən sonra keçirilən birgə mətbuat konfransında İranın Britaniya Kral Hərbi Hava Qüvvələri və Kral Hərbi Dəniz Qüvvələrini terror təşkilatı elan etmək qərarına sərt cavab verib. Noyabrın 1-də İran Xarici İşlər Nazirliyinin açıqladığı və İngiltərənin xarici kəşfiyyat xidməti MI6-nın “düşmən qruplaşması” kimi müəyyən edildiyi qərarı dəyərləndirən Stritinq Tehran administrasiyasının regional qeyri-sabitliyə səbəb olan fəaliyyətini xatırladıb və bu ittihamları “həyasızlıq” adlandırıb.

İranın Britaniya hərbi birləşmələrinə qarşı ittihamları necə qarşılandı?

İngiltərənin müdafiə naziri Stritinq İranın Britaniya hərbi birləşmələrini terror təşkilatı kimi təyin etməsinin cavaba layiq olmadığını bildirib və "Mən yalnız bu ittihamlarla bağlı qəzet qırıntılarını medal kimi alt mərtəbədəki tualetimdə asmaqda maraqlıyam" dedi. Nazir İranın regional sabitliyə xələl gətirən terror fəaliyyətini dəstəklədiyini əsas gətirərək, bu cür münasibətdə olan bir ölkənin Böyük Britaniyaya qarşı ittihamlar səsləndirməsinin qəbuledilməz olduğunu vurğulayıb.

İngiltərə ilə İran arasında diplomatik proses necə inkişaf edir?

Britaniyanın müdafiə naziri Stritinq bəyan edib ki, bütün gərginliyə baxmayaraq, Britaniya İranla diplomatik kanalları açıq saxlamağa çalışır. Tehranın hücumlarla əlaqəsi olmayan qonşu ölkələri hədəf aldığını vurğulayan Stritinq gərginliyi azaltmaq üçün mövcud diplomatik alternativlərdən istifadə etməyə davam edəcəyini bildirib. Böyük Britaniya İranın bölgədəki hərəkətlərinə qarşı beynəlxalq hüquq və qarşılıqlılıq çərçivəsində hərəkət edərək, diplomatik həll axtarışlarını davam etdirmək əzmindədir.

Britaniyanın müdafiə naziri Stritinq Berlində verdiyi açıqlamalarda İranın Britaniya hərbi birləşmələrini terror təşkilatı elan etməsinə qarşı çıxıb və bu vəziyyəti regional sabitliyi pozan bir ölkənin həyasızlığı kimi qiymətləndirib. Noyabrın 1-də qəbul edilən qərarla İran Xarici İşlər Nazirliyi İngiltərənin İrana qarşı düşmənçilik fəaliyyətini əsas gətirərək Britaniya Kral Dəniz və Hərbi Hava Qüvvələrini terror təşkilatı, Mİ6-nı isə düşmən qruplaşması kimi təsnif etdiyini açıqlayıb.

Beynəlxalq münasibətlərdə qarşılıqlılıq prinsipinə uyğun olaraq, dövlətlərin bir-birinin təsisatları ilə bağlı qəbul etdiyi bu cür qərarlar diplomatik nümayəndəlik səviyyəsində məhdudiyyətlərə və ya sanksiyalara səbəb ola bilər. Tərəflər arasında mövcud gərginlik bölgədəki təhlükəsizlik tarazlıqlarına və diplomatik kommunikasiya kanallarının fəaliyyətinə birbaşa təsir edən bir proses kimi izlənilir.

Nəticə

İran və Böyük Britaniya arasındakı bu qarşılıqlı ittihamlar göstərir ki, iki ölkə arasında diplomatik münasibətlər Soyuq Müharibədən sonrakı dövrün ən gərgin səviyyələrindən birindədir. Britaniyanın hərbi birləşmələrini qorumaq və İranın regional fəaliyyətini tənqid etmək strategiyası Tehranın “qarşılıqlılıq” əsasında verdiyi qərarlarla birləşərək qısa müddətdə tərəflər arasında barışıq imkanlarının kifayət qədər aşağı olduğunu ortaya qoyur.

Nazir Stritinqin sərt tonu Britaniyanın İranın regional siyasətlərinə qarşı barışmaz mövqe tutacağının göstəricisi kimi oxuna bilər. İranın Britaniya qurumlarını terror təşkilatı elan etməsi yerli ictimaiyyətə mesaj olmaqdan əlavə, Britaniyanın bölgədəki hərbi mövcudluğunu qanuniləşdirmək cəhdi kimi qiymətləndirilir.

Mümkün təsirlər

İki ölkə arasında diplomatik kanalların açıq saxlanılacağı bildirilsə də, qarşılıqlı olaraq istifadə edilən bu sərt ifadələrin bu sahədə hərbi və kəşfiyyat fəaliyyətini daha riskli bir ölçüyə daşıyacağını gözləmək olar. Böyük Britaniyanın müttəfiqləri ilə birlikdə İrana təzyiqlərini artırması və ya yeni sanksiyalar tətbiq etməsi mümkündür.

Regional səviyyədə İranın qərarı Böyük Britaniya ilə əməkdaşlıq edən digər aktorlara da təzyiq göstərə bilər. Diplomatik gərginliyin artması regionda ticarət və təhlükəsizlik əməkdaşlığına mənfi təsir göstərə və tərəflər arasında etimad böhranını dərinləşdirə bilər.

Fikirləriniz

Sizcə, Britaniya və İran arasında artan diplomatik gərginlik regionda təhlükəsizlik balanslarına və beynəlxalq münasibətlərə necə təsir edəcək? İki ölkə arasındakı bu sərt diskursları diplomatiya yolu ilə həll etmək mümkündürmü? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.