Iňlis Goranmak ministri Streetingiň Eýrana "gödekligi"

Iňlis Goranmak ministri Streeting Berlinde Germaniýanyň Goranmak ministri Boris Pistorius bilen geçirilen duşuşykdan soň geçirilen metbugat ýygnagynda Eýranyň Iňlis Korollyk howa güýçlerini we Korol deňiz flotuny terror guramasy diýip yglan etmek kararyna berk garşylyk görkezdi. Eýranyň Daşary işler ministrliginiň 1-nji noýabrda Iňlis daşary habar alyş gullugy MI6-nyň "duşman topary" hökmünde kesgitlenen kararyna baha beren Street, Tähran administrasiýasynyň sebitdäki durnuksyzlyga sebäp bolan işini ýada saldy we bu aýyplamalary "gödeklik" diýip häsiýetlendirdi.

Eýranyň Iňlis harby bölümlerine garşy aýyplamalary nähili kabul edildi?

Iňlis Goranmak ministri Streeting Eýranyň Iňlis harby bölümlerini terror guramasy hökmünde kesgitlemeginiň jogaba laýyk däldigini aýtdy we "Men bu aýyplamalar bilen baglanyşykly gazet ýazgylaryny aşaky hajathanamda medal hökmünde asmak isleýärin" -diýdi. Ministr Eýranyň sebitdäki durnuklylyga zyýan berýän terrorçylyk hereketlerini goldaýandygyny öňe sürdi we şeýle garaýyşly bir ýurduň Angliýa garşy aýyplama kabul edip bolmajakdygyny aýtdy.

Angliýa bilen Eýranyň arasyndaky diplomatik proses nähili ösýär?

Iňlis goranmak ministri Streeting ähli dartgynlylyga garamazdan Angliýanyň Eýran bilen diplomatik kanallary açyk saklamaga synanyşýandygyny aýtdy. Tähranyň hüjümler bilen baglanyşykly bolmadyk goňşy ýurtlary nyşana alýandygyna ünsi çeken Streeting, dartgynlygy azaltmak üçin bar bolan diplomatik alternatiwalaryň ulanyljakdygyny aýtdy. Angliýa halkara hukugynyň çäginde hereket edip, Eýranyň sebitdäki hereketlerine garşy garşylyk görkezip, diplomatik çözgüt gözlemegi dowam etdirmek isleýär.

Iňlis Goranmak ministri Streeting Berlinde eden çykyşynda Eýranyň Iňlis harby bölümlerini terror guramasy diýip yglan etmegine garşy çykdy we bu ýagdaýy sebitdäki durnuklylygy bozýan ýurduň gödekligi diýip häsiýetlendirdi. 1-nji noýabrda kabul edilen karar bilen Eýranyň Daşary işler ministrligi Angliýanyň Korol deňiz güýçlerini we howa güýçlerini terror guramasy we MI6-ny duşman topary hökmünde kesgitländigini mälim etdi we Angliýanyň Eýrana garşy alyp barýan duşmançylykly hereketlerine salgylandy.

Halkara gatnaşyklarynda ikitaraplaýynlyk ýörelgesine laýyklykda döwletleriň birek-biregiň guramalary bilen baglanyşykly şeýle kararlary diplomatik wekilçilik derejesinde çäklendirmelere ýa-da sanksiýalara sebäp bolup biler. Taraplaryň arasyndaky häzirki dartgynlyk sebitdäki howpsuzlyk deňagramlylygyna we diplomatik aragatnaşyk kanallarynyň işleýşine gönüden-göni täsir edýän proses hökmünde dowam etdirilýär.

Netije

Eýran bilen Angliýanyň arasyndaky bu özara aýyplamalar iki ýurduň arasyndaky diplomatik gatnaşyklaryň Sowuk Uruşdan soňky döwürdäki iň dartgynly derejededigini görkezýär. Angliýanyň harby bölümlerini goramak we Eýranyň sebitdäki işlerini tankytlamak strategiýasy, Tähranyň "ikitaraplaýynlyk" sebäpli kabul eden kararlary bilen gysga wagtyň içinde taraplaryň arasynda barlyşyk mümkinçiliginiň gaty pesdigini görkezýär.

Ministr Stritiň gödek äheňini Angliýanyň Eýranyň sebit syýasatlaryna garşy barlyşyksyz çemeleşjekdigini görkezýän alamat hökmünde okamak mümkin. Eýranyň Iňlis institutlaryny terror guramasy hökmünde yglan etmegi, içerki halka habar bermekden başga-da, Angliýanyň sebitdäki harby güýçlerini çäklendirmek synanyşygy hasaplanýar.

Mümkin täsirler

Iki ýurduň arasyndaky diplomatik kanallaryň açyk saklanjakdygy aýdylsa-da, özara ulanylýan bu gödek sözleriň bu ugurdaky harby we aňtaw işlerini has töwekgelçilikli derejä çykarmagyna garaşylýar. Angliýa, ýaranlary bilen bilelikde Eýrana edilýän basyşy artdyrar ýa-da täze sanksiýalar girizip biler.

Sebit derejesinde Eýranyň karary, Angliýa bilen hyzmatdaşlyk edýän beýleki aktýorlara-da basyş edip biler. Diplomatik dartgynlygyň güýçlenmegi sebitdäki söwda we howpsuzlyk hyzmatdaşlygyna ýaramaz täsir edip biler we taraplaryň arasyndaky ynam krizisini çuňlaşdyryp biler.