Eýranyň mejlisiniň başlygy Kalibaf: ABŞ biziň habarymyza jogap bermedi

Eýranyň mejlisiniň başlygy Muhammet Bakir Kalibaf, Katarda ýerleşýän Al Jazeera telewideniýesine beren beýanatynda Eýran bilen ABŞ-nyň arasyndaky habar traffigi barada möhüm beýanat berdi. Kalibaf Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Hormuz bogazyny açmak üçin Eýranyň tabşyran ýedi şertiniň hemmesini ýerine ýetirmelidigini aýtdy we Waşington administrasiýasynyň entek bu talaplara resmi jogap bermändigini aýtdy.

Hormuz bogazy üçin ýedi şert näme?

Eýranyň kanuny talaplaryny öz içine alýan habaryň ABŞ tarapyna aç-açan ýetirilendigini aýdan Muhammet Bakyr Kalibaf, taraplaryň arasynda ylalaşyk gazanyp bilmezligiň esasynyň ABŞ-a ynamsyzlyk we ABŞ-nyň aşa talaplary bilen baglanyşyklydygyny öňe sürdi. Kalibaf häzirki "ne uruş, ne-de parahatçylyk" ýagdaýyndan çykmak isleýändiklerini, muňa diňe gepleşikler arkaly däl, eýsem hemişelik öňüni alyş strategiýasy arkaly hem ýetjekdiklerini aýtdy.

ABŞ göni gepleşikler üçin araçy soradymy?

Kalibaf, ähtimal hüjüm etmek kararyna gelse, ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň ýeňiljekdigini aýtdy we ABŞ-nyň Russiýanyň prezidenti Wladimir Putinden göni gepleşikler geçirmek üçin Eýran bilen duşuşmagyny haýyş edendigini aýtdy. Eýranyň daşary syýasatda tutýan ornuny aýdyňlaşdyrýan bu sözler, sebitdäki dartgynlygyň gidişi barada möhüm habar.

Eýranyň mejlisiniň başlygy Muhammet Bakir Qalibaf, Katarda ýerleşýän Al Jazeera telewideniýesine 2026-njy ýylyň 11-nji noýabrynda eden çykyşynda ABŞ bilen habar alyş-çalşygynda öňegidişligiň ýokdugyny aýtdy. Hormuz bogazynyň açylmagy üçin öňe sürlen ýedi şertiň ýerine ýetirilmegine garaşýan Tähran administrasiýasy ABŞ-nyň bu talaplara resmi jogap bermändigini we gepleşiklere iň uly päsgelçiligiň özara ynamsyzlykdygyny aýtdy.

Halkara gatnaşyklarynda taraplaryň arasynda habar alyşmak, köplenç diplomatik kanallar ýa-da üçünji ýurtlaryň araçylygy arkaly amala aşyrylýar. Eýranyň Hormuz bogazy bilen baglanyşykly şertleri we ABŞ-nyň bu prosese çemeleşmesi sebitde deňiz howpsuzlygy we energiýa transporty üçin möhüm ähmiýete eýe. Bu işiň gidişi, degişli ýurtlaryň resmi beýannamalary we diplomatik aragatnaşyklary arkaly amala aşyrylýar.

Diplomatik petigi nädip ýeňip bolar?

Kalibafyň aýdanlary, Eýranyň ABŞ bilen göni gepleşiklere däl-de, anyk şertlere ünsi jemleýändigini görkezýär. Taraplaryň arasyndaky ynamsyzlyk atmosferasy we aşa talaplaryň bolmagy gysga möhletde ylalaşyk gazanmagyň kyndygyny görkezýär.

Sebitdäki dartgynlyk bazarlara täsir edip bilermi?

Eýran bilen ABŞ-nyň arasyndaky bu dildüwşük, Hormuz bogazynyň üsti bilen global energiýa iberilmegine basyş edip biler. Dartgynlyk güýçlense, energiýa bahalarynyň üýtgemegi we sebitdäki ýurtlaryň daşary syýasat strategiýalarynyň üýtgemegine garaşylýar.