Brent neftinin qiymətlərində mobillik: Qlobal tədarüklə bağlı narahatlıqlar və geosiyasi gərginlik qiymətləri tətikləyir

Qlobal enerji bazarlarında aktivlik davam etdikcə, Brent markalı neftin barel qiyməti geosiyasi risklər və tədarüklə bağlı narahatlıqlar kölgəsində yenidən yüksəlməyə başlayıb. Dünən gün ərzində 109,80 dollara yüksələn Brent markalı neftin forvard barel qiyməti günü 105,68 dollarla başa vurub. Yeni günə dəyər artımı ilə başlayan noyabr ayı çatdırılması üçün Brent markalı neft, bağlanışla müqayisədə yüzdə 1,7 artım qeyd edərək, 09,37-də 107,52 dollardan alınıb. Eyni zamanda, West Texas Intermediate (WTI) xam neftinin oktyabr ayı irəli barrel qiyməti 103,18 dollar səviyyəsində sabitləşib.

ABŞ və İran xətti üzrə danışıqların dalana dirənməsi nefti işə salır

Neft qiymətlərinin yüksələn sürətlənməsi ABŞ və İran arasında aparılacağı gözlənilən danışıqlara ümidlərin zəifləməsi və bu vəziyyətin qlobal neft tədarükü ilə bağlı narahatlıqları gücləndirməsi ilə müəyyən edilib. ABŞ prezidenti Donald Trampın son sərt ritorikasından sonra dünən “biz danışıqlara açığıq” bəyanatına Tehran cəbhəsindən çox aydın cavab gəlib.

İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının baş katibi Muhsin Rezai Trampın açıqlamasına "İranın şərtləri yerinə yetirilməyənə qədər görüş olmayacaq" deyərək cavab verib. Sosial media hesabında paylaşım edən Rizai, ABŞ rəhbərliyinin ziddiyyətli mesajlar verdiyini müdafiə edərək, "ABŞ-dan gələn qarışıq mesajlara aldanmayın," dedi. 'danışmağa hazırıq'."Rizai, həmçinin neft və boğazlarla bağlı strateji tarazlıqların dəyişdiyini vurğulayaraq, "Vəziyyəti xilas etməyə çalışmaq, İranın şərtləri yerinə yetirilməyənə qədər heç bir danışıqlara kifayət etməyəcək!"dedi

İran rəsmiləri Vaşinqtonla yenidən masa arxasına əyləşə bilmək üçün iki ölkə arasında iyunun 17-də imzalanmış müqavilədəki şərtlərin yerinə yetirilməsini istəyir. Bu şərtlərə ABŞ-ın tətbiq etdiyi iqtisadi blokadanın aradan qaldırılması, İranın dondurulmuş aktivlərinin sərbəst buraxılması və İsrailin Livan və Qəzzəyə hücumlarının dayandırılması kimi kritik maddələr daxildir.

Səudiyyə Ərəbistanında Təhlükəsizlik Siqnalları və İnfrastruktur Riskləri

Qlobal neft tədarükünün mərkəzi olan Səudiyyə Ərəbistanında baş verən proseslər də bazarlardakı narahatlığı artırır. Yəməndə fəaliyyət göstərən husilər Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi Ərəb Koalisiyasının tədarük təhlükəsizliyini təhdid edən əməliyyatlarına cavab olaraq ölkənin sərhəd rayonlarını və cənub əyalətlərini hədəfə alır.

Son olaraq Səudiyyə Ərəbistanının Mülki Müdafiə Baş İdarəsi ölkənin 6 fərqli bölgəsində mümkün təhlükələrə qarşı xəbərdarlıq elan edildiyini açıqlayıb. Sosial media platformasında edilən şərhdə, vətəndaşların can və mal təhlükəsizliyini qorumaq üçün fövqəladə hal protokollarına əməl etmələri istənilsə də, təhlükənin təfərrüatları ilə bağlı məlumat verilməyib. Daha sonra verilən açıqlamada sözügedən təhlükənin aradan qalxdığı bildirilib.

Lakin Səudiyyə Ərəbistanının Qırmızı dənizdəki ən böyük neft ixrac limanlarından biri olan Yenbunun bu xəbərdarlıqlar arasında yer alması enerji bazarlarında daşınmanın pozulması ilə bağlı narahatlıqlara səbəb olub. Digər tərəfdən, Səudiyyə Ərəbistanının Şərq-Qərb neft kəmərinin ötən həftə baş verən hücumlardan sonra bağlı qalması da tədarüklə bağlı narahatlıqları dəstəkləyən başqa bir faktor idi. Hörmüz boğazında mümkün risklərə qarşı alternativ yol təklif edən bu xətt ölkənin şərqindəki zəngin neft yataqlarını Qırmızı dəniz sahilindəki Yenbu limanına birləşdirir.

Fed-in sərtləşdirmə addımları neft qiymətlərinin artımını məhdudlaşdırır

Geosiyasi risklərin təzyiqi altında olan neft qiymətləri ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) pul siyasəti qərarları ilə sıxışdırılır. FED-in yüksək inflyasiya ilə mübarizə çərçivəsində sərtləşdirmə addımlarını davam etdirəcəyi gözləntiləri qiymətlərdəki artım trendini məhdudlaşdıran ən mühüm amil kimi önə çıxır.

Fed-in iki gün davam edəcək kritik faiz iclası bu gün başlayır. Pul bazarlarında gözləntilərin güclü olması bankın 2023-cü ilin iyul ayından bəri ilk dəfə faiz artıracağına işarə edir. Bu gözləntilərin təsiri ilə ABŞ dolları indeksi 0,1 faiz artaraq 99,6 səviyyəsinə yüksəldi. Yüksək faiz dərəcələrinin qlobal iqtisadi artımı yavaşlatmaqla neft tələbini azalda biləcəyi və möhkəmlənən dolların nefti digər valyutalarla alıcılar üçün bahalaşdıracağı ilə bağlı narahatlıqlar qiymətlərin daha da artmasının qarşısını alır.

Analitiklər bildirirlər ki, texniki baxımdan Brent neftinin 113,72 dollar səviyyəsi güclü müqavimət, 98,72 dollar səviyyəsi isə mühüm dəstək sahəsi kimi izlənilə bilər.