Brent nebitiniň bahasyndaky hereket: Global üpjünçilik aladalary we geosyýasy dartgynlyklar

Global energiýa bazarlarynda işjeňlik dowam edýärkä, Brent nebitiniň barrel bahasy geosyýasy töwekgelçilikleriň we üpjünçilik aladalarynyň kölegesinde ýene ýokarlanyp başlady. Düýn günüň dowamynda 109,80 dollara çykan “Brent” nebitiniň öň barrel bahasy, gününi 105,68 dollar bilen tamamlady. Noýabr aýynda gowşurylyş üçin bahasy ýokarlanmak bilen başlanan “Brent” ýagy, 09.37-de 107.52 dollar bilen satyldy we ýapylyş bilen deňeşdirilende 1,7 göterim ösüş gazandy. Şol bir wagtyň özünde, Günbatar Tehas Aralyk (WTI) çig nebitiniň oktýabr aýyndaky barrel bahasy 103,18 dollar derejesinde durnuklaşdy.

ABŞ we Eýran liniýasy Triggers Oil

Nebitiň bahasynyň ýokarlanmagy ABŞ bilen Eýranyň arasynda geçiriljek gepleşiklere bolan umytlaryň gowşaşmagy bilen kesgitlenildi we bu ýagdaý global nebit üpjünçiligi baradaky aladalary güýçlendirýär. Tähran frontundan ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň düýn eden ýiti sözlerinden soň "gepleşiklere açyk" diýen sözlerine gaty aýdyň jogap geldi.

Eýranyň Nationalokary Milli Howpsuzlyk Geňeşiniň Baş sekretary Muhsin Rezai, "Eýranyň şertleri ýerine ýetirilýänçä hiç hili ýygnak bolmaz" -diýip, Trumpyň aýdanlaryna jogap berdi. Sosial media hasabynda habar paýlaşan Rizai, ABŞ administrasiýasynyň gapma-garşylykly habarlary berendigini öňe sürdi we "ABŞ-nyň prezidentiniň garyşyk habarlary bilen aldanmaň, strategiýa bilen ylalaşarys" diýýär. üýtgedi we duýduryş berdi: "situationagdaýy halas etmek üçin gelýän zady duruzmak ýeterlik bolmaz. Eýranyň şertleri ýerine ýetirilýänçä gepleşikler bolmaz. Döwür!"

Eýran resmileri, Waşington bilen ýene stoluň başynda oturmak üçin 17-nji iýunda iki ýurduň arasynda gol çekilen şertnamadaky şertleriň ýerine ýetirilmegini isleýärler. Bu şertler ABŞ tarapyndan girizilen ykdysady gabawyň ýatyrylmagy, doňdurylan Eýranyň emläkleriniň boşadylmagy we Ysraýylyň Liwana we Gaza hüjümleriniň soňlanmagy ýaly möhüm zatlary öz içine alýar.

Saud Arabystanynda howpsuzlyk duýduryşlary we infrastruktura töwekgelçilikleri

Global nebit üpjünçiliginiň merkezi bolan Saud Arabystanynda bolup geçen wakalar bazarlardaky nägileligi artdyrýar. Yemenemende işleýän hutiler Saud Arabystanynyň ýolbaşçylygyndaky Arap koalisiýasynyň alyp barýan işlerine ar almak üçin ýurduň serhetýaka sebitlerini we günorta welaýatlaryny nyşana alýar.

Netijede, Saud Arabystanynyň Raýat goranmak müdirligi ýurduň 6 dürli sebitinde bolup biljek howplara garşy duýduryş yglan edilendigini habar berdi. Sosial media platformasynda berlen beýanatda raýatlardan ömri we emläk howpsuzlygyny goramak üçin gyssagly teswirnamalary berjaý etmegi haýyş edilse-de, howpuň jikme-jiklikleri barada maglumat berilmedi. Soňraky beýannamada howp abanýan ýagdaýyň gutarandygy aýdylýar.

Şeýle-de bolsa, bu duýduryşlaryň arasynda Saud Arabystanynyň iň uly nebit eksport portlaryndan biri bolan Yenenbunyň energiýa bazarlarynda ýük daşamagynyň bozulmagy baradaky aladalary döretdi. Beýleki tarapdan, geçen hepde bolan hüjümlerden soň Saud Arabystanynyň Gündogar-Günbatar nebit geçirijisiniň ýapyk bolmagy üpjünçilik aladalaryny goldaýan başga bir faktor boldy. Hormuz bogazynda bolup biljek töwekgelçiliklere garşy alternatiw ugur hödürleýän bu ugur, ýurduň gündogaryndaky baý nebit ýataklaryny Gyzyl deňziň kenaryndaky Yenbu porty bilen birleşdirýär.

Fed-iň berk ädimleri nebitiň bahasynyň ýokarlanmagyny çäklendirýär

Geosyýasy töwekgelçilikler bilen ýokary basyş edilýän nebitiň bahasy, ABŞ-nyň Merkezi Bankynyň (Fed) pul syýasaty kararlary bilen basylýar. Fedokary inflýasiýa garşy göreşiň bir bölegi hökmünde Federal ätiýaçlyk ulgamynyň berkitme ädimlerini dowam etdirer diýen umyt bahalaryň ýokarlanmagyny çäklendirýän iň möhüm faktor bolup durýar.

Federal ätiýaçlyk ulgamynyň iki gün dowam etjek möhüm göterim ýygnagy şu gün başlar. Pul bazarlarynda güýçli umytlar, bankyň 2023-nji ýylyň iýul aýyndan bäri ilkinji gezek göterim mukdaryny ýokarlandyrjakdygyny görkezýär.Bu garaşyşlaryň täsiri bilen ABŞ-nyň dollarynyň görkezijisi 0,1 göterim ýokarlap, 99,6 boldy. Interestokary göterim derejeleriniň global ykdysady ösüşi haýallatmak we beýleki walýutalar bilen alyjylar üçin nebitiň gymmatlamagy bilen nebitiň islegini azaldyp biljekdigi baradaky aladalar bahalaryň ýokarlanmagynyň öňüni alýar.