Çiprasın Afinanı sarsıdan NATO-dan çıxması: "Milli təhlükəsizliyimiz təhlükədədir"

Ankarada keçirilən NATO Sammitinin əks-sədaları Afinada dərin siyasi böhrana səbəb oldu. ABŞ prezidenti Donald Trampın Türkiyənin F-35 döyüş təyyarələri alması ilə bağlı müsbət mesajları Yunanıstan cəbhəsində böyük narahatlıqla qarşılanıb. Yunanıstanın keçmiş baş naziri Aleksis Tsipras “Economist” jurnalının təşkil etdiyi nüfuzlu paneldəki çıxışında son qlobal və regional hadisələrin həm Avropa, həm də Yunanıstanın milli təhlükəsizliyi üçün ciddi narahatlıq yaratdığını vurğulayıb.

Tsiprasdan Miçotakis hökumətinə "boş çek" ittihamı

Tsipras hazırkı baş nazir Kiriakos Mitsotakisin rəhbərlik etdiyi hökumətin çoxşaxəli və balanslaşdırılmış xarici siyasət xəttindən tamamilə kənara çıxdığını iddia edib. Mitsotakis administrasiyasını Qərbə və ABŞ-a yönəlmiş “boş çek” siyasəti yürütməkdə günahlandıran Çipras, ötən dövrlə bağlı da təəccüblü xatırlatmalar edib. O, ABŞ-ın Co Bayden tərəfindən idarə olunduğu dövrdə o vaxt müxalifətdə olan Mitsotakisin ifrat və qeyri-ardıcıl siyasi addımlar ataraq onu “Trumpist” olmaqda ittiham etdiyini bildirib. Baş nazir olduğu müddətdə hərbi əməkdaşlığı sərt bazarlıqlar üzərində qurduğunu xatırladan Çipras, Afinanın ABŞ-ın Suda Hərbi Bazasından 5 il istifadə etməsi müqabilində açıq tələblər irəli sürdüyünü, lakin Mitsotakisin Aleksandrupoli də daxil olmaqla 6 fərqli bazadan istifadə hüququnu qeyri-müəyyən müddətə Vaşinqtona təhvil verdiyini iddia etdi.

"Milli təhlükəsizliyimiz ciddi təhdid altındadır"

Egey və Şərqi Aralıq dənizində hərbi güc balansının Türkiyənin xeyrinə dəyişdiyini müdafiə edən Çipras, təəccüblü bir müqayisə apararaq vəziyyətin ciddiliyini ortaya qoydu. Keçmiş baş nazir, "Bu gün Türkiyə F-35, F-16, Eurofighter döyüş təyyarələri və ABŞ istehsalı olan təyyarə mühərriklərini rahatlıqla ala bildiyi halda, biz öz torpağımız olan Çoban adasına kabel çəkə bilmirik. Bu, milli təhlükəsizliyimizin birbaşa təhlükə altında olduğunun acı həqiqəti və ən konkret göstəricisidir" dedi. Çipras, Trampın F-35-lərin Türkiyəyə verilməsi üçün yaşıl işıq yandıran açıqlamalarını Afina adına tam bir “milli məğlubiyyət” olaraq qiymətləndirdi; O, Ankaranın F-16, F-35 və Eurofighter tədarükü proseslərində əldə etdiyi diplomatik uğurlarla yanaşı, Liviya ilə imzaladığı dəniz yurisdiksiyasının delimitasiyası müqaviləsi ilə də regional gücünü qeydə aldığını bildirib.

Türkiyənin Diplomatik Zəfəri Yunan mətbuatında rezonans doğurur

NATO Sammitindən sonra Yunanıstan mediasında da oxşar məyusluq və narahatlıq mühiti hökm sürür. Ölkənin aparıcı qəzetlərindən olan Kathimerini, Yunanıstanın müdafiə naziri Nikos Dendias və xarici işlər naziri Yorgos İerapetritisin Afinada ABŞ Konqresi üzvləri ilə kritik təmaslarını “Afinanı hadisələrdən narahat edir” başlığı ilə təhlilinə yer verib. Bildirilib ki, hər iki nazir Türkiyənin F-35 donanmasına sahib olmasının Şərqi Aralıq dənizində sabitlik və təhlükəsizlik balansını sarsıdacağı ilə bağlı dərin narahatlıqlarını ABŞ nümayəndə heyətinə çatdırıb. Qəzet Afinanın bu günə qədər ikitərəfli məsələ kimi bu məsələdə passiv qaldığını, lakin artıq Vaşinqtona təzyiq mexanizmlərinin olmamasının böyük çatışmazlıq olduğunu yazıb. Digər tərəfdən, “Ta Nea” qəzeti adını açıqlamadığı yüksək səviyyəli diplomatın fikirlərinə yer verib və Trampla prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan arasındakı şəxsi qanunun iki ölkə münasibətlərində əsas rol oynadığını qeyd edib. Xəbərdə, Avropalı müttəfiqlərindən fərqli olaraq Türkiyənin istənilən vaxt əməliyyat qüvvəsi təmin etməyə hərbi və logistika hazırlığının Ankaranı Vaşinqtonun gözündə vazkeçilməz etdiyi şərh edilir.