COP31 sammitində Yunanıstan liderinin dəvət prosesi necə keçdi?

Antaliyada keçirilən COP31 zirvəsindən əvvəl Cənubi Kipr Rum Administrasiyasının (GCASC) lideri Nikos Hristodulidisin dəvət prosesi diplomatik gediş-gəlişin şahidi oldu. Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın birbaşa dəvət göndərmədiyi Yunanıstan lideri Türkiyənin diplomatik mövqeyini qorumaq üçün BMT-nin İqlim Dəyişikliyi Çərçivə Konvensiyasının Katibliyi vasitəsilə sammitə daxil edilib.

Yunanıstan lideri Hristodulidis necə dəvət olundu?

Oktyabrın 11-də yayılan xəbərdə prezident Ərdoğanın 26 Avropa İttifaqına üzv ölkə liderlərinə şəxsən dəvət məktubu göndərdiyi, lakin Hristodulidisi bu siyahıdan çıxardığı əksini tapmışdı. Cənubi Kipr Rum Administrasiyasının AB-dəki daimi nümayəndəsi vəziyyəti Aİ-nin Daimi Nümayəndələr Komitəsinə çatdırdıqdan sonra Brüssel işə qarışıb. Diplomatik təmaslardan sonra oktyabrın 9-da COP31 təşkilatı tərəfindən Aİ-nin bütün 27 üzvünü əhatə edən yeni dəvət prosesi başladıldı.

Türkiyə nümayəndə heyəti sammitdə hansı münasibət sərgilədi?

Sammit zamanı Yunanıstan lideri Hristodulidisin Baş Assambleyada çıxışı zamanı türk nümayəndə heyəti simultan tərcümə qulaqlıqlarını çıxararaq diqqətəlayiq reaksiya göstərib. Yunan mətbuatı bu vəziyyəti “Antalyada Simvolik Savaşı” başlığı ilə manşetlərində işıqlandırıb. Qəzetlər KKTC prezidenti Tufan Erhürmanın prezident Ərdoğan tərəfindən qarşılanması ilə Xristodulidisin Xarici İşlər Nazirliyinin protokol işçiləri tərəfindən qarşılanması arasındakı fərqi vurğuladılar.

Antaliyada keçirilən COP31 sammitində Türkiyənin Cənubi Kipr Rum Administrasiyasına rəsmi dəvət göndərməmək mövqeyi davam edərkən, Rum liderinin iştirakı beynəlxalq təşkilat mexanizmi ilə təmin edilib. KKTC Prezidenti Tufan Erhürman və Baş nazir Ünal Üstel prezident Ərdoğanın şəxsən imzaladığı dəvət məktubları ilə sammitə qatılıblar.

Beynəlxalq sammitlərdə ev sahibi ölkə tərəfindən diplomatik tanınma və protokol qaydaları çərçivəsində həyata keçirilən dəvət prosesləri çoxtərəfli təşkilatlarda oxşar diplomatik tarazlıqların yaranmasına səbəb ola bilər. Sammit təşkilatı tərəfindən katiblik vasitəsilə həyata keçirilən genişləndirilmiş dəvət mexanizmi ilə Türkiyənin Cənubi Kipr Rum Administrasiyasına münasibəti diplomatik əsaslara yerləşdirilib.

Diplomatik protokolda simvolların rolu nədən ibarət idi?

Sammit prosesi ev sahibi ölkələrin beynəlxalq təşkilatlarda öz diplomatik mövqelərini qoruyarkən qlobal mexanizmlərin inklüzivliyi prinsipləri ilə balansı necə qoruduğunu ortaya qoydu. Kipr Rum liderinin birbaşa dəvətlə deyil, təşkilati mexanizmlə prosesə daxil edilməsi Türkiyənin hazırkı diplomatik mövqeyinin beynəlxalq platformalarda da əksini tapdığını göstərir.

Diplomatik təmaslar münasibətlərə necə təsir edə bilər?

Brüsselin müdaxiləsi ilə nəticələnən bu dəvət prosesi sübut edir ki, Aİ ilə Türkiyə arasında diplomatik kanallar hətta böhranlı dövrlərdə də fəaliyyət göstərir. Bununla belə, sammit boyu nümayiş etdirilən simvolik münasibət onu göstərir ki, tərəflər arasında siyasi fikir ayrılıqları beynəlxalq görüşlərdə açıq şəkildə görünməyə davam edəcək.

Fikirləriniz

Beynəlxalq sammitlərdə tətbiq edilən bu cür diplomatik protokol üsullarını necə qiymətləndirirsiniz? Sizcə, bu cür simvolik addımlar ölkələr arasında münasibətlərin gələcəyini necə formalaşdıracaq? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.