Danimarka və ABŞ arasında Qrenlandiya sazişi: Arktika regionunun təhlükəsizliyi NATO-ya həvalə edilib

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) 81-ci Baş Assambleyası münasibətilə Amerika Birləşmiş Ştatlarının Nyu-York şəhərində səfərdə olan Danimarka Xarici İşlər Naziri Lars Løkke Rasmussen Danimarka mətbuatına diqqət çəkən açıqlamalar verib. Rasmussen ABŞ ilə Qrenlandiya üzərində əldə edilən “daimi təhlükəsizlik nəzarəti” razılaşmasının detalları və regionun strateji gələcəyi ilə bağlı tənqidi mesajlar verib.

Qrenlandiyada Daimi Təhlükəsizliyə Nəzarət Müddəti

Danimarka ilə ABŞ arasında imzalanan yeni sazişdən çox məmnun olduqlarını ifadə edən nazir Rasmussen bu razılaşmanın regionda sabitlik üçün tarixi bir addım olduğunu vurğulayıb. ABŞ prezidenti Donald Trampın keçmişdə Qrenlandiya ilə bağlı açıqlamalarının yerli əhali arasında ciddi narahatlıqlara səbəb olduğunu xatırladan Rasmussen, əldə edilən yeni razılaşma sayəsində Qrenlandiyalıların nəhayət daimi sülh və etimad mühitinə nail olacağına ümid etdiyini bildirib.

Arktika Bölgəsinin Təhlükəsizlik Çətiri: NATO

Razılaşmanın strateji ölçüsünə diqqət çəkən Rasmussen, Arktika bölgəsində təhlükəsizlik məsuliyyətinin yalnız Danimarka və ya ABŞ-ın çiyinlərinə düşməyəcəyini bildirib. Qlobal istiləşmə və geosiyasi rəqabətlə əhəmiyyəti günü-gündən artan qütb bölgəsindən danışan Danimarkalı nazir “NATO Arktika bölgəsi ilə böyük ölçüdə maraqlanacaq”deyərək müdafiə alyansının bölgədəki yeni rolunu açıqlayıb. Rasmussen razılaşmanın hərbi və əməliyyat təfərrüatları haqqında əlavə məlumat verməkdən çəkinib.

Keçmişdən bu günə Qrenlandiya gərginliyi

ABŞ prezidenti Donald Tramp sentyabrın 18-də sosial media hesabındakı paylaşımında Danimarka ilə Qrenlandiya məsələsində razılığa gəldiklərini rəsmən açıqlayıb. Təxminən 56 min əhalisi olan Danimarka Krallığının muxtar bölgəsi olan Qrenlandiya uzun müddətdir Vaşinqton və Kopenhagen və Brüssel arasında diplomatik böhranın mövzusu olub. Trampın strateji mövqeyi və zəngin yeraltı sərvətləri ilə tanınan nəhəng adanın ABŞ-ın nəzarətinə keçməsi ilə bağlı israrlı açıqlamaları transatlantik münasibətlərdə ciddi gərginliyə səbəb olub. Yeni razılaşma ilə bu gərginliyin beynəlxalq təhlükəsizlik əməkdaşlığı ilə əvəzlənəcəyi gözlənilir.