Danimarka, Qrenlandiya və ABŞ-dan Arktika Bölgəsi üçün Tarixi Təhlükəsizlik Sazişi

Danimarka, Qrenlandiya və Amerika Birləşmiş Ştatları (ABŞ) geosiyasi əhəmiyyəti günü-gündən artan Arktika və Şimali Atlantika Bölgəsində təhlükəsizliyi maksimum dərəcədə artırmaq məqsədilə tarixi əməkdaşlığa imza atırlar. Danimarka Baş Nazirliyi və Qrenlandiya hökuməti tərəfindən edilən ortaq açıqlamada, üç ölkənin gələn həftə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş Assambleyası çərçivəsində təhlükəsizlik yönümlü bu kritik razılaşmanı rəsmi olaraq imzalayacağı açıqlandı. Müqavilənin imzalar tamamlandıqdan və partiya ölkələrinin milli parlamentinin təsdiqi prosesləri tamamlandıqdan sonra qüvvəyə minməsi gözlənilir.

Şimali Atlantika və Arktikada Təhlükəsizlikdə Yeni Era

Birgə bəyanatda bu mühüm tərəfdaşlığın qlobal təhlükəsizlik arxitekturasına verdiyi töhfələrə diqqət çəkilib. Danimarkanın Baş NaziriMette Frederiksen əldə edilən razılaşmadan məmnunluğunu ifadə edərək, "Qrenlandiya, Danimarka Krallığı və ABŞ üçün böyük bir razılaşma əldə etmək üzrə olduğumuz üçün çox şadam. Arktika və Şimali Atlantika Bölgəsində ümumi təhlükəsizliyimizi gücləndirən bu tarixi addım həm də NATO və Avropanın müdafiə xətti üçün böyük bir qazancdır. Razılaşma Krallığın terveritivliyini açıq şəkildə tanıyır. və Qrenlandiya xalqının öz müqəddəratını təyinetmə hüququ.”

Qrenlandiyanın Beynəlxalq Arenada Rolu Güclənir

Qrenlandiyanın Baş naziri Jens-Frederik Nielsen də məsələni dəyərləndirərkən, razılaşmanın bütün tərəflərin marağında olduğunu vurğuladı. Nilsen regional əməkdaşlığın əhəmiyyətinə diqqət çəkərək, "Qrenlandiya, Danimarka Krallığı, ABŞ və Qərb Alyansının uzunmüddətli perspektivdə təhlükəsizliyini təmin edəcək və gücləndirəcək bir razılaşmanın astanasında olmaq son dərəcə sevindiricidir. Bu saziş Qrenlandiyanın strateji maraqlarını və beynəlxalq əməkdaşlıqdakı kritik rolunu təsdiqləyir. Bu ortaya çıxan mənzərə hamımızın ümumi xeyrinədir".

Donald Trampdan "Daimi Nəzarət" və Hərbi Maneə Mesajı

ABŞ-dan da razılaşma ilə bağlı olduqca təəccüblü açıqlamalar gəldi. ABŞ prezidenti Donald Tramp sosial media hesabındakı paylaşımında Danimarka və Qrenlandiya ilə tam razılıq əldə olunduğunu açıqlayıb. Razılaşmanın ABŞ-ın bölgədəki bütün təhlükəsizlik narahatlıqlarını tamamilə həll etdiyini ifadə edən Tramp, Vaşinqtonun Qrenlandiyada təhlükəsizlik ehtiyacları üzərində daimi nəzarət mexanizmi əldə etdiyini açıqlayıb. Tramp həmçinin xüsusi olaraq vurğulayıb ki, bu strateji razılaşmaya uyğun olaraq ABŞ-ın heç bir rəqibi Qrenlandiyada hərbi baza qura və ya bölgədə hərbi mövcudluğa malik olmayacaq. Bu vəziyyət regionda geosiyasi rəqabətin gələcəkdə necə formalaşacağına dair mühüm mesaj kimi şərh edilib.