Danimarkadan ABŞ-a Qrenlandiyanın açıq cavabı: "Satılmır, suverenliyimizə hörmət edin"

Danimarkanın baş naziri Mette Frederiksen kritik qərarların ərəfəsində olan NATO-nun 36-cı Dövlət və Hökumət Başçıları Zirvə Toplantısı öncəsi qlobal təhlükəsizlik arxitekturası və transatlantik əlaqələrlə bağlı təəccüblü açıqlamalar verib. Dünyanın hər keçən gün daha qeyri-sabit və etibarsız bir dövrə sürükləndiyinə diqqət çəkən Frederiksen, Avropanın hərbi potensialını artırmalı olduğunu vurğuladı. Tarixin ən uğurlu müdafiə ittifaqı olan NATO-nun qüdrətinin qorunub saxlanmalı olduğunu bildirən Baş nazir, "Avropanın yenidən silahlanması həyati əhəmiyyət kəsb edir" dedi və üzv ölkələri məsuliyyət daşımağa çağırdı.

Frederiksen ABŞ və Avropa arasında müdafiə sənayesində güclü tərəfdaşlığın qurulması lazım olduğunu ifadə edərək, Ukraynaya hərbi və maliyyə yardımının fasiləsiz davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Rusiyaya qarşı sanksiyaların və diplomatik təzyiqlərin artırılmasının vacib olduğunu bildirən Danimarka Baş naziri, "Ukraynaya dəstəyimizi artırmalı və bu müharibənin yeganə qalibinin Kiyev rəhbərliyi olmasını təmin etməliyik. Müttəfiqimizin göstərəcəyi birlik və həmrəylik bu gün hər zamankindən daha kritikdir" dedi.

"Qrenlandiya Satılmır": Danimarkanın Suverenliyə Vurğu

ABŞ administrasiyasının strateji əhəmiyyətli Qrenlandiya adasını almaqda maraqlı olmasını sərt şəkildə tənqid edən Baş nazir Frederiksen Kopenhagenin bu məsələdə mövqeyinin qəti və sarsılmaz olduğunu bildirib. Qrenlandiyanın kommersiya əmtəəsi kimi görülə bilməyəcəyini ifadə edən Frederiksen, "Bizim mövqeyimiz ABŞ prezidentinin bu mövzuda yanaşması qədər aydındır. Qrenlandiya qətiliklə satılmır. Müttəfiqlərimiz də daxil olmaqla qlobal aktyorların öz müqəddəratını təyinetmə hüququna və Qrenlandiya xalqının iradəsinə hörmətlə yanaşmalarını gözləyirik"

Danimarka Krallığının suveren dövlət olduğunu və onun ərazi bütövlüyünün müzakirə oluna bilməyəcəyini qeyd edən Baş nazir beynəlxalq hüquqa və sərhədlərə hörmətin vacib olduğunu xatırladıb. Frederiksen qəti şəkildə bəyan edib ki, Danimarka NATO sərhədləri daxilində, o cümlədən öz ərazisi daxilində hər kvadrat santimetri müdafiə etməkdə qərarlıdır.

NATO-nun 5-ci maddəsi və Kollektiv Müdafiə Qərarları

Çıxışında Frederiksen NATO-nun təməl daşı olan “bir hamı üçün, hamı bir üçün” prinsipinə toxundu və kollektiv müdafiəyə zəmanət verən 5-ci maddəyə sadiqliklərini bir daha təkrarladı. Bu maddənin ittifaqın ən böyük zəmanəti olduğunu deyən Baş nazir, "Hər hansı bir müttəfiqimiz üçün təhlükə hamımız üçün nəzərdə tutulur. 5-ci maddə bizim ortaq sığortamızdır. Bu prinsip 11 sentyabr terror aktları zamanı ABŞ üçün olduğu kimi, bu gün birbaşa Rusiya təhlükəsi ilə üz-üzə qalan şərq qanadımız üçün də keçərlidir. Eyni qərar Qrinland və bütün Danimarka Krallığı üçün keçərlidir".

Vaşinqtonun NATO öhdəliklərinə inamını ifadə edən Frederiksen bildirib ki, Avropanın təhlükəsizliyi NATO olmadan təmin edilə bilməz. Transatlantik əlaqələrin qlobal sülhün təminatı olduğunu deyən Danimarka Baş naziri bu tərəfdaşlığın gələcəkdə də güclü şəkildə davam edəcəyinə inandığını əlavə edib.

İslandiyadan Danimarkaya dəstək və Rusiya təhlükəsi xəbərdarlığı

Qrenlandiya ilə bağlı müzakirələrə daha bir dəstək İslandiyanın baş naziriKristrun Frostadottirdən gəldi. Qrenlandiyanın gələcəyinin yalnız orada yaşayan insanların qərarından asılı olduğunu vurğulayan Frostadottir, "Qrenlandiya Qrenlandiya xalqına məxsusdur. Onların ABŞ-ın bir hissəsi olmaq niyyəti yoxdur və bu mövzuda tutumları son dərəcə aydındır" deyərək Danimarkanın suveren hüquqlarını dəstəkləyib.

NATO-nun son bir ildə qüdrətini və çəkindirici gücünü əhəmiyyətli dərəcədə artırdığını bildirən İslandiya Baş naziri, alyansa yeni üzvlərin əlavə olunması və müdafiə büdcələrinin artırılması ilə hərbi strukturun 12 ay əvvələ nisbətən çox daha güclü zəmində olduğunu qeyd edib. Frostadottir xəbərdarlıq edib ki, müttəfiqlər Qrenlandiya kimi süni müzakirələrə vaxt itirmək əvəzinə, regionda real təhlükə olan Rusiyanın hərbi fəaliyyətləri və təhlükəsizlik risklərinə diqqət yetirməlidirlər.