Daniýa, Grenlandiýa we ABŞ-dan Arktika sebiti üçin taryhy howpsuzlyk şertnamasy

Daniýa, Grenlandiýa we Amerikanyň Birleşen Ştatlary (ABŞ) geosyýasy ähmiýeti günsaýyn artýan Arktika we Demirgazyk Atlantik sebitinde howpsuzlygy ýokarlandyrmak maksady bilen taryhy hyzmatdaşlyga gol çekýärler. Daniýanyň premýer-ministri we Grenlandiýanyň hökümeti bilen bilelikde eden beýanynda üç ýurduň geljek hepde Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Baş Assambleýasynyň çäginde howpsuzlyga gönükdirilen bu möhüm şertnama resmi taýdan gol çekjekdigi habar berildi. Ylalaşyk gollar gutarandan we partiýa ýurtlarynyň milli parlamentini tassyklamak işleri tamamlanandan soň güýje girer diýlip garaşylýar.

Demirgazyk Atlantik we Arktika howpsuzlygyndaky täze döwür

Bilelikdäki beýannamada bu möhüm hyzmatdaşlygyň global howpsuzlyk arhitekturasyna goşan goşandy ünsi çekdi. Ylalaşylan şertnamadan kanagatlanýandygyny mälim eden Daniýanyň premýer-ministri Mette Frederiksen "Grenlandiýa, Daniýa Patyşalygy we ABŞ üçin uly şertnama baglaşjakdygyma örän şat. Arktika we Demirgazyk Atlantik sebitinde umumy howpsuzlygymyzy güýçlendirýän bu taryhy ädim, NATO we Europeewropanyň goranyş liniýasynyň bitewiligini ykrar edýär. öz ykbalyňy kesgitlemek. "

Grenlandiýanyň halkara arenasyndaky roly güýçlenýär

Grenlandiýanyň premýer-ministri Jens-Frederik Nielsen hem meselä baha bereninde şertnamanyň ähli taraplaryň bähbidine bolandygyny aýtdy. Nielsen, "Grenlandiýanyň, Daniýa Patyşalygynyň, ABŞ-nyň we Günbatar Bileleşiginiň howpsuzlygyny uzak möhletleýin ygtybarly we berkitjek şertnamanyň bosagasynda durmak diýseň begendirýär. Bu şertnama Grenlandiýanyň strategiki bähbitlerini we halkara hyzmatdaşlygyndaky möhüm roluny tassyklaýar.

'Hemişelik gözegçilik' we Donald Trump-dan harby päsgelçilik habary

Ylalaşyk barada ABŞ-dan gaty täsirli sözler hem bar. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump sosial media hasabynda Daniýada we Grenlandiýada doly ylalaşyk gazanylandygyny habar berdi. Ylalaşygyň ABŞ-nyň sebitdäki ähli howpsuzlyk meselelerine doly degişlidigini mälim eden Trump, Waşingtonyň Grenlandiýadaky howpsuzlyk zerurlyklaryna hemişelik gözegçilik mehanizmine ýetendigini mälim etdi. Şeýle hem, Trump bu strategiki şertnama laýyklykda hiç bir ABŞ garşydaşynyň Grenlandiýada harby baza gurup bilmejekdigini ýa-da sebitde harby gatnaşygyny alyp bilmejekdigini aýratyn nygtady. Bu ýagdaý, sebitdäki geosyýasy bäsleşigiň geljekde nähili emele geljekdigi barada möhüm habar hökmünde düşündirildi.