Ermənistanla Azərbaycan arasında torpaq mübadiləsi və sülh prosesi danışıqları davam edir

Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan bəyan edib ki, Ermənistan və Azərbaycan arasında davam edən sülh sazişi danışıqlarında anklav və eksklav rayonları ilə bağlı müzakirələr prosesə mane olmayıb. İki ölkə arasında Sovet İttifaqı dövründən miras qalmış sərhəd problemlərinin həllinə yönəlmiş diplomatik əlaqələr regional sabitliyin təmin edilməsi məqsədilə davam etdirilir.

Torpaq mübadiləsi üçün referendum lazımdırmı?

Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan sərhəd xəttlərində texniki çətinliklərə işarə edərək, mümkün ərazi mübadiləsi prosesinin referendumun keçirilməsini tələb edəcəyini bildirib. Mirzoyan “İki ölkə arasında münasibətlər əla səviyyədə olsa belə, anklav və eksklavların əməliyyat proseslərini texniki cəhətdən çətinləşdirdiyini” ifadə edən Mirzoyan, sülh baxışı çərçivəsində həll yolunun axtarışlarının davam etdiyini vurğulayıb.

Nikol Paşinyan torpaq mübadiləsi üçün hansı təklifi irəli sürdü?

Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan iki ölkə arasında sülh danışıqlarında torpaq mübadiləsi mövzusunun müzakirə edildiyini təsdiqləyib və sərhədin hər iki tərəfində anklav və ya eksklavların olmaması lazım olduğunu müdafiə edib. Paşinyan Azərbaycan və Ermənistanın tam bərabər ölçüdə torpaq mübadiləsi aparmalı olduğuna dair fikirlərini bildirib və sərhəd mübahisələrini daimi həll etməyi hədəflədiklərini bildirib.

Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh və sərhədlərin müəyyənləşdirilməsi danışıqları 2020-ci ildə İkinci Qarabağ Müharibəsindən sonra geniş vüsət alıb. SSRİ dövründən inzibati sərhədlərin formalaşdırdığı torpaq sahələri hər iki ölkə üçün texniki və logistik çətinliklər yaratmaqda davam edir.

Sərhədin müəyyən edilməsi prosesi beynəlxalq hüquq və ikitərəfli diplomatik kanallar vasitəsilə həyata keçirilir. Tərəflər sülh sazişi çərçivəsində anklav (başqa ölkənin sərhədləri daxilində olan bölgə) və eksklav (ölkəyə bağlı, lakin quru əlaqəsi olmayan region) məsələləri ilə bağlı danışıqları davam etdirirlər. Prosesin gedişatını hər iki ölkənin daxili hüquqi mexanizmləri və mümkün referendumlar formalaşdıracaq.

Nəticə

Ermənistan və Azərbaycan administrasiyalarının sülh sazişi çərçivəsində xroniki sərhəd problemlərini həll etmək iradəsini nümayiş etdirdiyi anlaşılır. Texniki çətinliklərə baxmayaraq, torpağın dəyişdirilməsi variantının masada saxlanması onu göstərir ki, hər iki tərəf sərhəd təhlükəsizliyi və logistika bütövlüyünü təmin etmək üçün praqmatik yanaşmaya malikdir.

Prosesin referendum kimi demokratik mexanizmlərlə dəstəklənəcəyi mümkün razılaşmanın sosial legitimliyini artırmaq məqsədi daşıyır. Bu vəziyyət göstərir ki, sərhəd mübahisələri təkcə texniki məsələ deyil, həm də siyasi kompromis məsələsidir.

Mümkün təsirlər

Torpaq mübadiləsinə nail olmaq sərhəd xəttlərində logistik və inzibati maneələri aradan qaldırmaqla hər iki ölkənin sərhəd təhlükəsizliyini artıra bilər. Bu inkişaf regionda gərginliyin azaldılması və sülh sazişinin imzalanması istiqamətində prosesi sürətləndirə bilər.

Lakin referendum proseslərinin ictimaiyyətdə fərqli reaksiyalara səbəb olacağını və siyasi müzakirələrə səbəb olacağını gözləmək olar. Sərhəd bölgələrində yaşayan insanların gündəlik həyatı və mülkiyyət hüquqları ediləcək qaydalardan birbaşa təsirlənə bilər.

Fikirləriniz

Sizcə, torpaq mübadiləsi iki ölkə arasında sərhəd mübahisələrinin həlli üçün ən daimi üsuldur? Referendum kimi iştirakçı üsulların sülh prosesinin uğuruna töhfəsi nə olacaq? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.