F-35 böhranında Çin şübhəsi: ABŞ-ın ən gizli döyüş təyyarəsi texnologiyası sızdırıldımı?

Beşinci nəsil döyüş təyyarəsi F-35 Lightning II proqramı qlobal müdafiə sənayesində böyük əks-səda doğuracaq təhlükəsizlik qalmaqalı ilə sarsılır. Politico internet saytının hərbi mənbələrə əsaslanan xüsusi xəbərinə görə, bu ilin yayında ölkələr arasında göndərilən çox kritik F-35 hissələrinin müəmmalı şəkildə marşrutunu dəyişərək Çinin nəzarətində olan Honq Konqa çatdığı iddia edilib. Bu logistik sapma ABŞ hərbi rəsmilərini və kəşfiyyat bölmələrini həyəcan vəziyyətinə salıb.

Sirli yol: Avstraliyadan Honq-Konqa səyahət

Məsələ ilə bağlı birbaşa məlumatı olan və anonim qalmaq istəyən üç fərqli mənbənin verdiyi məlumata görə, baxım və təmir əməliyyatları üçün Avstraliyadan yola düşən F-35 komponentlərinin normal şərtlər altında birbaşa ABŞ-a çatdırılması planlaşdırılırdı. Lakin vasitəçi daşıma şirkətinin daşıdığı hərbi yük hələ dəqiqləşdirilməmiş səbəbdən öz marşrutundan çıxıb və Honq-Konqa yönəlib. Mənbələr iddia edir ki, hazırda dəqiq yeri müəyyən edilə bilməyən bu hərbi yükdə son dərəcə həssas və məxfi texnologiyaları ehtiva edən F-35 kokpit örtüyü (çap) var.

ABŞ Konqresi hərəkətə keçdi: Çinin tərs mühəndislik təhlükəsi

Hadisə ortaya çıxandan sonra ABŞ Konqresi dünyanın ən qabaqcıl gizli təyyarələrinin kritik komponentlərinin Çin kəşfiyyatının əlinə keçə biləcəyindən narahat olaraq hərtərəfli araşdırmaya başladı. Müdafiə mütəxəssisləri qeyd edir ki, kokpit örtüyü kimi gizli xüsusiyyətlərə birbaşa təsir edən xüsusi örtüklü hissənin tutulması Pekin administrasiyası üçün böyük texnoloji üstünlük təmin edə bilər. Çinli mühəndislərin ələ keçirilən bu hissələri əks mühəndislik metodları ilə tədqiq edərək, oxşar texnologiyaları öz hərbi aviasiya proqramlarına inteqrasiya edə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar var.

Pentaqon və Lockheed Martin-in rəsmi bəyanatları

Pentaqon daxilindəki F-35 Birgə Proqram Ofisi tərəfindən edilən rəsmi açıqlamada, "istifadəyə yararsız F-35 Lightning II komponentlərinin daşınması ilə bağlı problemdən xəbərdar olduqları" təsdiqləndi. Bəyanatda, sözügedən hərbi hissələrin təhlükəsiz şəkildə geri qaytarılması, insidentin arxa planının diqqətlə araşdırılması və gələcəkdə oxşar təhlükəsizlik zəifliklərinin təkrarlanmaması üçün ABŞ-ın rəsmi orqanları və sənaye tərəfdaşları ilə koordinasiyalı səylərin həyata keçirildiyi bildirilib. Döyüş təyyarəsinin əsas istehsalçısı olan müdafiə sənayesi nəhəngi Lockheed Martin, təhlükəsizlik protokollarına görə daşınma təfərrüatları ilə bağlı məlumat paylaşa bilmədiklərini, lakin bütün logistik proseslərin ən yüksək səviyyədə təhlükəsizlik tədbirləri ilə həyata keçirildiyini bildirdi.