F-35 krizisinde Hytaýda şübhe: ABŞ-nyň iň gizlin söweş uçary tehnologiýasy syzdyryldymy?

Bäşinji nesil söweş uçary F-35 ningyldyrym II programmasy, dünýä goranyş pudagynda uly täsir galdyrjak howpsuzlyk skandalyndan sarsdyryldy. “Politico” web sahypasynyň harby çeşmelere esaslanýan ýörite habaryna görä, şu ýylyň tomsunda ýurtlaryň arasynda iberilen iň möhüm F-35 bölekleriniň marşruty üýtgedip, Hytaýyň gözegçiligi astyndaky Gonkonga ýetendigi öňe sürüldi. Bu maddy-tehniki gyşarmak ABŞ-nyň harby işgärlerini we aňtaw bölümlerini hüşgär etdi.

Gizlin aýlaw: Awstraliýadan Gonkonga syýahat

Bu meseläni gönüden-göni bilýän we adynyň aýdylmazlygyny isleýän üç dürli çeşme tarapyndan berlen maglumata görä, tehniki hyzmat we abatlaýyş işleri üçin Awstraliýadan ýola çykan F-35 komponentleri adaty şertlerde göni ABŞ-a eltilmegi meýilleşdirilýär. Şeýle-de bolsa, araçy transport kompaniýasy tarapyndan göterilen harby ýük öz ýolundan sowuldy we entek aýdyňlaşdyrylmadyk bir sebäp bilen Gonkonga ugradyldy. Çeşmeler häzirki wagtda takyk ýerini kesgitläp bolmaýan bu harby ýüküň içinde aşa duýgur we gizlin tehnologiýalary öz içine alýan F-35 kokpit örtüginiň (örtük) bardygyny öňe sürýär.

ABŞ Kongresi herekete geçdi: Hytaýyň ters in Engineeringenerçilik howpy

Bu waka ýüze çykandan soň ABŞ-nyň Kongresi dünýäniň iň ösen gizlin uçarlarynyň möhüm bölekleriniň Hytaý aňtaw gullugynyň eline düşmeginden alada bildirip giňişleýin derňew işine başlady. Goranmak hünärmenleri, gizlin aýratynlyklara gönüden-göni täsir edýän kokpit örtügi ýaly ýörite örtükli bölekleriň ele alynmagynyň Pekiniň administrasiýasyna uly tehnologiki artykmaçlyk berip biljekdigini bellediler. Hytaýly inersenerleriň ele salnan bölekleri ters in engineeringenerçilik usullary bilen gözden geçirip, şuňa meňzeş tehnologiýalary öz harby awiasiýa programmalaryna goşup biljekdigi barada aladalar bar.

Pentagonyň we Lockheed Martin-iň resmi beýannamalary

F-35 Bilelikdäki maksatnama edarasynyň Pentagonyň içinde beren resmi beýanynda "ulanyp bolmaýan F-35 ýyldyrym II komponentleriniň iberilmegi bilen baglanyşykly meseläni bilýändikleri" tassyklandy. Beýanatda ABŞ-nyň resmi häkimiýetleri we pudak hyzmatdaşlary bilen baglanyşykly harby bölümleri ygtybarly yzyna gaýtarmak, wakanyň fonuny içgin öwrenmek we geljekde şuňa meňzeş howpsuzlyk gowşaklyklarynyň gaýtalanmazlygy üçin utgaşdyrylan tagallalaryň edilýändigi aýdyldy. Söweşjeň uçaryň esasy öndürijisi Goranmak senagaty ägirdi Lockheed Martin, howpsuzlyk teswirnamalary sebäpli iberiş jikme-jiklikleri barada maglumat paýlaşyp bilmejekdiklerini, ýöne ähli logistika amallarynyň iň ýokary howpsuzlyk çäreleri bilen amala aşyrylandygyny aýtdy.