Hörmüz boğazında isti saatlar: mina partlayışı, xəbərdarlıq atəşi və ABŞ-ın blokadası

Qlobal enerji dəhlizinin ən kritik keçid nöqtələrindən biri olan Hörmüz boğazı yenidən hərbi və logistik hərəkətliliyi ilə dünya gündəminin mərkəzinə çevrilib. İran mətbuatında çıxan son xəbərlərə görə, bölgədə müəyyən edilən təhlükəsiz marşrutdan çıxan ticarət gəmisi dəniz minasına çırpılaraq böyük partlayışa səbəb olub. Bölgədə patrulluq edən İran elementləri ilə xarici bayraqlı gəmilər arasında eyni vaxtda isti təmaslar olsa da, ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) İrana qarşı dəniz blokadasının əhatə dairəsini genişləndirdiyini açıqladı.

Hörmüz boğazında mina partlayışı: marşrutdan kənara çıxan gəmi hədəfə çevrildi

İranın yarı-rəsmi xəbər agentliyi Tasnimin verdiyi məlumata görə, Hörmüz boğazını keçməyə çalışan ticarət gəmisi Tehran rəhbərliyinin elan etdiyi təhlükəsiz keçid yolundan çıxıb və alternativ marşruta doğru hərəkət edib. Bu marşrut dəyişikliyindən sonra gəmi dənizin altına döşənmiş minalardan birinə dəyib. Zərbənin gücündən gəmidə güclü partlayışın baş verdiyi bildirilib. Hadisədən sonra gəmidə hər hansı can itkisi və ya xəsarət olub-olmaması ilə bağlı hələlik rəsmi açıqlama verilməsə də, bölgədə naviqasiya təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlar ən yüksək həddə çatıb.

İran İnqilab Keşikçiləri tərəfindən 6 gəmiyə xəbərdarlıq atəşi

Bölgədəki hərbi fəaliyyət təkcə mina partlayışları ilə məhdudlaşmırdı. İran dövlət televiziyasının hərbi mənbələrə əsaslanan xəbərinə görə, İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun Dəniz Qüvvələri son 24 saat ərzində Hörmüz boğazından “icazəsiz keçməyə” cəhd edən 6 gəmi aşkarlayıb. Xəbərdarlığa cavab verməyən bu gəmiləri dayandırmaq üçün İran ünsürləri tərəfindən xəbərdarlıq atəşi açılıb. Atəş açıldıqdan sonra gəmilər istiqamətini dəyişməli olub. İnqilab Keşikçiləri Ordusu bu hadisədən cəmi bir gün əvvəl oxşar qaydaları pozan 4 gəminin dayandırıldığını açıqlayıb.

Tehran və Maskat arasında kritik Hörmüz sammiti

Bu isti hadisələrin diplomatik tərəfində İran və Oman arasında kritik bir əlaqə baş verdi. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsüİsmail Bekayipaytaxt Tehranda Omandan yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti ilə görüşdüklərini açıqlayıb. Nazirlər müavinləri səviyyəsində keçirilən görüşlərdə Hörmüz boğazında gəmi keçidlərinin təhlükəsizliyi və yeni keçid qaydaları müzakirə edilib. Bekayi danışıqlarda əhəmiyyətli irəliləyişlərin əldə edildiyini bildirsə də, hazırkı mərhələdə Boğazda ümumi dəniz nəqliyyatı rejimində heç bir dəyişiklik edilmədiyini vurğulayıb. Oman nümayəndə heyətinin təmaslardan sonra ölkəni tərk etdiyi və danışıqların qarşıdakı dövrdə də davam etdiriləcəyi bildirilib.

ABŞ-dan İrana dəniz blokadası: Gəmilərə basqın edilib

Digər tərəfdən, ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) bölgədəki hərbi mövcudluğunu və İrana qarşı dəniz blokadasını qətiyyətlə davam etdirdiyini bəyan edib. CENTCOM-un sosial media platformasında verdiyi rəsmi açıqlamada xəbərdarlıq və təlimatlara əməl etməyən 2 gəminin istismardan çıxarıldığı bildirilib.

Əməliyyat təfərrüatlarının paylaşıldığı açıqlamada, "M/T Charminar" adlı Komor bayraqlı gəmiyə ABŞ əsgərləri tərəfindən yoxlama məqsədi ilə basqın edildiyi və yoxlamalardan sonra gəminin üzməsinə icazə verildiyi ifadə edildi. Digər tərəfdən xəbərdarlıqlara məhəl qoymayan və blokadanı pozmaqda israr edən "M/T Lavine" adlı Mozambik bayraqlı gəminin ABŞ qüvvələri tərəfindən zərərsizləşdirildiyi açıqlanıb. CENTCOM əməliyyat anından hərbi helikopterlər və hücum katerlərindən istifadə edərək basqının görüntülərini də ictimaiyyətlə paylaşıb.