Hörmüz böhranı səbəbindən qlobal iqtisadiyyat 700 milyard dollar itirdi

İranın Hörmüz boğazında ticarət gəmisinin keçidinə ciddi maneə törətməsidünyada iqtisadi tarazlıqları sarsıdır. Bu strateji nöqtədə tıxanma qlobal neft və maye qaz ticarətinin təxminən 20 faizinə, gübrə ticarətinin 30 faizinə və karbamid tədarükünün 40 faizinə mənfi təsir göstərir. OECD məlumatları göstərir ki, bu vəziyyət dünya iqtisadiyyatına böyük təzyiq göstərir. 2025-ci il üçün proqnozlaşdırılan 3,4 faizlik qlobal artım tempinin bu il 2,8 faizə enəcəyi təxmin edilir. Bu daralma dünya iqtisadiyyatı üçün118 trilyon dollar dəyərində ən azı 700 milyard dollar itkiyə işarə edir.

Hörmüz böhranının qlobal ticarətə təsiri

Hörmüz boğazı dünya enerji ticarətinin mərkəzində dayanır. Boğazdan keçən neft və təbii qazın miqdarının azalması enerji qiymətlərinin dalğalanmasına səbəb olur. Bu inkişaf enerjidən asılı olan sənayelərdə xərc artımı yaratsa da, istehlak qiymətlərinin artmasına da səbəb olur. Enerji xərclərinin artması beynəlxalq ticarət balansını pozaraq iqtisadi artıma mənfi təsir göstərir.

OECD Məlumatları və İqtisadi İnkişaf Proqnozları

OECD-nin iqtisadi proqnozları qlobal artımın yavaşlayacağını göstərir. 0,6 bəndlik azalma dünya iqtisadiyyatının genişlənməsini məhdudlaşdıracaq, işsizlik səviyyəsinin artmasına və investisiyaların azalmasına səbəb olacaq. Bu vəziyyət xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələrdə iqtisadi sabitliyi təhdid edir. {{IMG_0}}

Mümkün Gələcək Ssenariləri

Əgər Hörmüz Böhranı davam edərsə, beynəlxalq ictimaiyyətin həll yolu axtarışları sürətlənə bilər. Diplomatik səylər və alternativ ticarət yollarının inkişafı problemin həllinə töhfə verə bilər. Lakin böhran uzun müddət davam edərsə, qlobal iqtisadiyyata daimi təsirlər buraxacağı qaçılmaz görünür. {{IMG_1}}

Xülasə, Hörmüz boğazındakı bu tıxanma beynəlxalq ticarət və iqtisadi artıma əhəmiyyətli təzyiq göstərir. Qlobal iqtisadi aktorların bu vəziyyətə qarşı atacağı tədbirlər dünya iqtisadiyyatının gələcəyini müəyyən edəcək.