İran Hörmüz boğazını bağlamaq qərarına gəlib

İran gəmilərin hərəkəti üçün Hörmüz boğazını bağlamaq qərarına gəlib. Bu addımABŞın razılaşma öhdəliklərini yerinə yetirməməsi vəİsrailin Livana hücumlarını davam etdirməsi səbəbindən atılıb.

İrandan kritik bəyanat

İran dövlət televiziyası Hatəmül Ənbiya Mərkəzi Qərargahının Hörmüz boğazı ilə bağlı elanını dərc edib. Açıqlamada, ABŞ-ın imzaladığı müqaviləyə əməl etmədiyi və İsrailin Livana hücumlarını davam etdirdiyi üçün boğazın gəmilərin hərəkətinə bağlanacağı bildirilib.

ABŞ və İsrailə reaksiya

Bu qərar ABŞ-ın öhdəliklərini pozmasına qarşı İranın ilk addımı olaraq xarakterizə edilir. İran hücumların davam edəcəyi təqdirdə əlavə addımların atılacağını bəyan edir. Bu bəyanat ABŞ-ı öz öhdəliklərini yerinə yetirməyə məcbur etmək məqsədilə verilib.

İslamabad Memorandumu

İyunun 14-də İran və ABŞ Pakistan vasitəsilə aparılan danışıqlar nəticəsində anlaşma memorandumu üzərində razılığa gəldiklərini açıqlayıblar. Bu müqavilə müharibənin dayandırılmasını və problemlərin danışıqlar yolu ilə həllini ehtiva edirdi.

Sazişin məzmunu

İslamabad razılaşması Livanda müharibənin dayandırılmasını, Hörmüz boğazının açılmasını və ABŞ-ın İrana tətbiq etdiyi dəniz blokadasının aradan qaldırılmasını ehtiva edir. Razılaşma iyunun 18-də İran prezidenti Məsud Pezeşkian və ABŞ prezidenti Donald Tramp tərəfindən rəqəmsal şəkildə imzalanıb.

60 Günlük Danışıq Prosesi

Müqavilə imzalandıqdan sonra tərəflərin nüvə proqramı və sanksiyaların aradan qaldırılması kimi mövzularda 60 günlük danışıqlar prosesinə başlaması gözlənilir. Bu proses yekun razılığa gəlməyi hədəfləyir.

Gələcəkdə mümkün hadisələr

İranın qərarı regionda gərginliyi artıra bilər. Hörmüz boğazının bağlanması qlobal neft ticarətinə ciddi təsir göstərə bilər. Bu səbəbdən də beynəlxalq ictimaiyyətin məsələni yaxından izləyəcəyi gözlənilir.

İranın bu addımından sonra ABŞ-ın necə cavab verəcəyi hələ də müəmmalı olaraq qalır. Tərəflər arasında aparılan danışıqlar regionda gərginliyi azalda və ya daha da artıra bilər.