İran İnqilab Keşikçiləri Hörmüz boğazı üzərində ABŞ istehsalı olan MQ-9 PUA-nı vurub

İran İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun verdiyi rəsmi açıqlamaya görə, yerli vaxtla saat 04.30 radələrində ABŞ istehsalı olan MQ-9 tipli pilotsuz uçuş aparatının (PUA) Hörmüz boğazı üzərində uçduğu aşkarlanıb. Bölgədə hava hücumundan müdafiə sistemləri ilə hədəf alınan PUA vurulub. Sözügedən hadisə regionda naviqasiya təhlükəsizliyi və hərbi gərginliyin yenidən artdığı bir vaxtda baş verib.

Hörmüz boğazında neft tankerlərinə nə oldu?

İran İnqilab Keşikçiləri İHA-nı vurmaqla yanaşı, bölgədəki dəniz nəqliyyatı ilə bağlı kritik məlumatları da paylaşıb. Açıqlamada Hörmüz boğazının cənubunda qadağan olunmuş keçid yolundan istifadə etməyə çalışan 4 neft tankerinin dəniz minalarına çarpdığı və alovlandığı bildirilib. Həmçinin qeyd edilib ki, bölgədə daha iki gəmi və bir dəniz gəmisi dayandırılıb.

İslamabad Konsensusundan sonra proses necə inkişaf etdi?

ABŞ və İsrailin 28 fevral 2026-cı ildə İrana qarşı başlatdığı hücumlarla Hörmüz boğazında gərginlik artıb və boğaz nəqliyyata bağlanıb. 17 iyun 2026-cı ildə tərəflər arasında imzalanan "İslamabad Konsensusu" ilə hərbi hücumların dayandırılması və boğazın yenidən açılması məqsəd qoyulmuşdu. Lakin iyul ayında hərbi əməliyyatların yenidən başlaması ilə proses yarımçıq qalıb və İran iyulun 12-də boğazı yenidən bağladığını açıqlayıb.

İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu yerli vaxtla saat 04.30-da Hörmüz boğazı üzərində aşkar etdiyi 56-cı MQ-9 tipli ABŞ İHA-nı hava hücumundan müdafiə sistemləri ilə vurub. Eyni dövrdə bölgədə qadağan olunmuş marşrutla hərəkət edən 4 neft tankeri dəniz minalarına düşərək zədələnib, daha iki gəmi və bir dəniz gəmisi dayandırılıb.

Beynəlxalq dəniz hüququ və naviqasiya təhlükəsizliyi baxımından kritik keçid nöqtəsi olan Hörmüz boğazı tərəflər arasında razılaşmaların pozulması ilə yenidən münaqişə bölgəsinə çevrilib. Bölgədə hərbi hərəkətliliyə və dəniz nəqliyyatına qoyulan məhdudiyyətlər beynəlxalq müşahidəçilər və enerji bazarları tərəfindən diqqətlə izlənir.

Nəticə

Görünür, 17 iyun 2026-cı ildə İran və ABŞ arasında imzalanmış İslamabad Memorandumu daimi sülh mühiti təmin etmək üçün yetərli deyil. Bölgədə hərbi əməliyyatların aparılması qaydalarına aydınlıq gətirilməməsi və tərəflərin qarşılıqlı addımları Hörmüz boğazında qeyri-sabitliyin daha da dərinləşdiyini ortaya qoyur.

Dəniz minalarından istifadə və PUA-ların vurulması kimi hadisələr sübut edir ki, münaqişə təkcə hava məkanına deyil, həm də dəniz təhlükəsizliyinə birbaşa təhlükə yaradır. Diplomatik kanalların bağlanması bölgəyə hərbi müdaxilələrin yaxın günlərdə də davam edə biləcəyindən xəbər verir.

Mümkün təsirlər

Hörmüz boğazında münaqişələrin yenidən alovlanması qlobal neft tədarükündə ciddi pozulmalara və enerji qiymətlərindəki dalğalanmalara səbəb ola bilər. Regiondan keçən tankerlərin təhlükəsizliyinin təmin edilməməsi beynəlxalq gəmiçilik şirkətlərinin marşrutlarını dəyişməsinə və ya sığorta xərclərini artırmasına səbəb ola bilər.

Regionda gərginliyin artması birbaşa münaqişədə iştirak edən ölkələrə, eləcə də regiondan enerji asılılığı olan qlobal iqtisadiyyatlara mənfi təsir göstərə bilər. Artan hərbi mobillik diplomatik həll yollarının axtarışını çətinləşdirə və regionda yeni humanitar və iqtisadi böhran riski yarada bilər.

Fikirləriniz

Beynəlxalq hüquq çərçivəsində Hörmüz boğazında gəmiçilik təhlükəsizliyini qorumaq üçün tərəflər hansı addımları atmalıdırlar? Bölgədəki gərginliyin qlobal enerji bazarlarına təsirini necə qiymətləndirirsiniz? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.