İspaniyada tarixi addım: İsrail Baş Qərargah rəisi Eyal Zamirə qarşı istintaq qərarı

İspan məhkəmə sistemi Qəzza blokadasını yarmaq üçün yola çıxan humanitar yardım donanmasına qarşı İsrailin hərbi müdaxiləsinə qarşı tarixi addım atıb. Ölkədəki solçu koalisiya tərəfdaşları və qeyri-hökumət təşkilatlarının təşəbbüsü ilə başlayan hüquqi prosesdə İspaniya məhkəməsi İsrailin yüksək rütbəli komandirlərini hədəf alan rəsmi araşdırma başlatdı.

Milli Məhkəmənin İsrail komandirlərini araşdırmaq qərarı

İspaniyadakı hökumət ortaqlarından biri olan Birləşmiş Solun (İU), Kommunist Partiyası və müxtəlif qeyri-hökumət təşkilatlarının şikayəti ilə hərəkətə keçən Milli Məhkəmənin hakimi Fransisko de Xorxe diqqətçəkən bir qərar verib. Hakim de Xorxe 2025-ci il oktyabrın 1-də Qlobal Sumud Donanmasına qarşı hərbi müdaxilə zamanı "qanunsuz həbs" cinayətinin törədildiyini əsas gətirərək İsrail Baş Qərargah rəisi Eyal Zamir və adı açıqlanmayan digər yüksək rütbəli hərbçiyə qarşı rəsmi istintaqın açılmasına qərar verib.

Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi ilə Kritik Əlaqə

İstintaqın gedişatını müəyyən edəcək beynəlxalq addımlar eyni vaxtda atılır. İspaniyalı hakim İspaniya bayrağı altında üzən gəmilərdə bu hüquq pozuntularını müstəqil araşdırmaq səlahiyyətinin həddini müəyyən etmək üçün hərəkətə keçib. Bu çərçivədə, sözügedən hadisələrin soyqırım, müharibə cinayətləri və ya insanlığa qarşı cinayətlər çərçivəsində aparılan qlobal araşdırmalara daxil edilib-edilməməsi ilə bağlı Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin (ICC) Baş Prokurorluğuna rəsmi müraciət ediləcəyi bildirilib. Məhkəmə İspaniya bayraqlı qayıqlarda qanunsuz saxlama prosesləri ilə bağlı araşdırmaların qətiyyətlə davam etdiriləcəyini və bütün təcili hüquqi prosedurların tez bir zamanda tamamlanacağını vurğulayıb.

Beynəlxalq Sularda Basqının təfərrüatları

Hakim Fransisko de Xorxun verdiyi açıqlamada 1 oktyabr 2025-ci ildə İsrail ordusunun həyata keçirdiyi əməliyyatın təfərrüatları yer alıb. İsrail hərbi qüvvələrinin sahildən təxminən 70 dəniz mili uzaqlıqda, yəni tamamilə beynəlxalq sularda üzən Qlobal Sumud Donanmasına basqın təşkil etdiyi bildirilib. Əsgərlərin zorla qayıqlara nəzarəti ələ keçirməsi və donanma üzvlərini azadlıqdan məhrum etdiyi insidentdə İspaniya bayrağı altında üzən gəmilərin iştirakı İspaniya Milli Məhkəməsinin işə qarışması və istintaq səlahiyyətlərini həyata keçirməsi üçün zəmin yaradıb.

Qlobal Sumud Donanmasının Qəzza Çağırışı

İsrailin illərdir Qəzza zolağına qarşı amansız blokadasını qırmaq və bölgədəki mülki əhaliyə humanitar yardım çatdırmaq məqsədi daşıyan Qlobal Sumud Donanması 13 sentyabr 2025-ci ildə Aralıq dənizində ilk dəniz səyahətinə başlayıb. Məqsədlərinə çatmaq üçün qətiyyətlə hərəkət edən humanitar yardım fəalları sonuncu apreldə ikinci böyük təşəbbüsü həyata keçiriblər. Lakin beynəlxalq hüquqa açıq-aşkar məhəl qoymayaraq, İsrail ordusu beynəlxalq sularda üzən qayıqlara qeyri-qanuni hərbi hücumlar həyata keçirib və hər iki humanitar yardım əməliyyatında yardım könüllülərini qanunsuz olaraq həbs edib.