İsrail həbsxanalarında sağlamlıq qalmaqalı: Fələstinli qadın məhbuslar qaşınma epidemiyası ilə üzləşirlər

İsrail həbsxanalarında qeyri-insani həyat şəraiti və hüquqların pozulması məhbusların sağlamlığını ciddi şəkildə təhdid etməkdə davam edir. Fələstin Məhbuslar Dərnəyinin və digər insan haqları təşkilatlarının son həbsxana ziyarətləri,Damon Həbsxanasında saxlanılan fələstinli qadınlar arasında təhlükəli qotur epidemiyasının başladığını ortaya çıxarıb. Rəsmi açıqlamalara görə, həbsxanada ən azı 10 qadın məhbusda qaşınma aşkar edilib. Hamilə qadınlar, azyaşlı uşaqlar və xroniki xəstəlikləri olan həssas qruplar da daxil olmaqla 90-dan çox fələstinli qadının həyatda qalmaq üçün mübarizə apardığı bu həbsxanada vəziyyət həyəcan verici həddə çatıb.

Damon Həbsxanasında Gigiyena Böhranı və Ağır Vəziyyətlər

Fələstinli qadınların məruz qaldığı bu sağlamlıq böhranının fonunda həbsxana rəhbərliyinin tətbiq etdiyi ağır və sistematik məhdudiyyətlər dayanır. Hüquq müdafiəçiləri bildirirlər ki, epidemiyanın yayılmasında əsas amillər yüksək rütubət, qəsdən lazımi təmizlik və gigiyena ləvazimatları ilə təmin olunmaması, palatalarda sıxlıq, ventilyasiya sistemlərinin qeyri-kafi olması və məhbusların təmiz paltarla çıxışına mane olmasıdır. Bu qeyri-sağlam mühit, xüsusilə 2024-cü ilin may ayından etibarən qaşınmanın həbsxanalarda sürətlə yayılmasına və epidemik ölçülərə çatmasına səbəb oldu.

Sistematik Tibbi Baxımsızlıq və Ciddi Sağlamlıq Problemləri

Xəstəliyin ilk aşkarlanmasından iki ildən çox vaxt keçməsinə baxmayaraq, epidemiyanın qarşısının alınmaması İsrail hakimiyyətinin qəsdən səhlənkarlığını göstərir. İnsan Haqları Uğrunda Həkimlər kimi müstəqil qeyri-hökumət təşkilatlarının xəstələrə lazımi tibbi müalicənin təmin edilməsi və həbsxana şəraitinin yaxşılaşdırılması ilə bağlı bütün rəsmi müraciətləri İsrail rəhbərliyi tərəfindən cavabsız qalmış və ya çox məhdud müdaxilələrlə göz ardı edilmişdir. Bildirilib ki, bu ehtiyatsızlıq ucbatından bəzi məhbuslar 5 aydan artıq heç bir tibbi yardım olmadan bu ağır xəstəliklə yaşamalı olublar. Epidemiyaya tutulan qadınlarda yaranan dərin çibanlar, dəri yaraları, şiddətli iltihablar və qarşısıalınmaz qaşınma məhbusların yuxu rejimini tamamilə pozub, onların fiziki hərəkətliliyini məhdudlaşdırıb. Fiziki ağrılarla yanaşı, aylarla davam edən bu təcrid və xəstəlik dövrü məhbuslara ciddi psixoloji ziyan vurub.

Beynəlxalq ictimaiyyətə təcili yardım və araşdırma çağırışı

Fələstin Məhbuslar Dərnəyi İsrail həbsxana rəhbərliyinin bu münasibətini məhbusları yormaq və onların həyatlarını birbaşa təhlükəyə atmaq məqsədi daşıyan “sistemli işgəncə və tibbi laqeydlik mexanizmi” kimi qiymətləndirib. Əvvəlki başqa bir açıqlamada Cəmiyyət epidemiyanın nə qədər dəhşətli olduğunu elan edərək, izdihamlı palatalardakı hər 8 məhbusdan 3-nün bu xəstəliyə yoluxduğunu bildirmişdi. Hazırda qadınlar və uşaqlar da daxil olmaqla təxminən 9500 fələstinli məhbus İsrail zindanlarında oxşar hüquq pozuntuları ilə üzləşir. Fələstin təşkilatları bütün beynəlxalq insan haqları qurumlarını, xüsusilə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatını (ÜST) İsrailə təzyiq göstərməyə, həbsxanalardakı bu humanitar dramına son qoymağa və epidemiya ilə bağlı müstəqil beynəlxalq araşdırmaya başlamaq üçün təcili tədbirlər görməyə çağırır.