İsrail İrandan mümkün hücumla bağlı narahatlıqlara görə yüksək hazırlıq vəziyyətindədir

İsrail hərbi qurumu İranın birbaşa və ya ona bağlı elementlər vasitəsilə ABŞ-ın bölgədəki və İsraildəki maraqlarını hədəf alan qəfil hücum edə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlara görə yüksək hazırlıq vəziyyətində olub. İsraildə yerləşən Walla xəbər saytının verdiyi məlumata görə, İranın ABŞ-dakı aralıq seçkilərə təsir etmək üçün genişmiqyaslı hərbi təxribata əl atacağı təqdirdə Vaşinqton və Təl-Əviv arasında təhlükəsizlik koordinasiyası ən yüksək səviyyəyə qaldırılıb.

İranın hərbi təxribat riski necə qiymətləndirilir?

Kəşfiyyat bölmələri İranın yaxın gələcəkdə hücuma keçmək üçün qabaqcıl hazırlıqlar gördüyündən narahat olsalar da, bu vəziyyətin Ağ Evi qabaqlayıcı hücum variantı ilə qarşı-qarşıya qoyacağı bildirilir. İsrail ordusu son həftələrdə ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) və ABŞ Müdafiə Nazirliyi ilə koordinasiyalı şəkildə müdafiə və hücum hazırlıqlarını artırıb. İsrail rəsmiləri bəyan ediblər ki, ABŞ İrana hücum etmək qərarına gələrsə, İsrailə əvvəlcədən məlumat veriləcək.

ABŞ-da aralıq seçkiləri öncəsi risk səviyyəsi nədir?

İsrail hərbi strukturunda aparılan qiymətləndirmələrə görə, noyabrın 3-də keçiriləcək aralıq seçkilər öncəsi Vaşinqtonun İrana qarşı qabaqlayıcı zərbə endirməsi ehtimalı aşağı hesab olunur. Hazırda İsraildə 3 mindən çox ABŞ əsgəri olsa da, ölkəyə gələn ABŞ təyyarələrinin sayında əvvəlki gərginlik dövrləri ilə müqayisədə qeyri-adi artım olmadığı qeyd edilib. İsrail tərəfi nüvə proqramı və ballistik raketlərlə bağlı mübahisələrin davam etdiyi bir vaxtda İranın ABŞ-la danışıqlarda vaxt udmağa çalışdığını düşünür.

İsraildəki hərbi qurumlar ABŞ-da noyabrın 3-də keçiriləcək aralıq seçkiləri öncəsi İranın ABŞ-ın regionda və İsraildəki maraqlarını hədəfə ala biləcəyindən narahatlıqla yüksək hazırlıq vəziyyətindədir. İsrail ordusu CENTCOM ilə koordinasiyalı şəkildə müdafiə və hücum hazırlıqlarını artırsa da, ABŞ-ın mümkün qabaqlayıcı hücuma qərar verəcəyi təqdirdə əvvəlcədən xəbərdarlıq ediləcəyini gözləyir.

Beynəlxalq münasibətlərdə təhlükəsizlik prosesləri müvafiq ölkələrin kəşfiyyat bölmələri və müdafiə nazirlikləri arasında koordinasiya ilə idarə olunur. Regional gərginliyin artdığı dövrlərdə mümkün münaqişələrin qarşısını almaq və ya idarə etmək üçün diplomatik kanallar vasitəsilə həyata keçirilən hərbi həyəcan vəziyyətləri və xəbərdarlıq mexanizmləri işə salınır. Proseslə bağlı cari hadisələr müvafiq dövlətlərin rəsmi müdafiə bölmələri və beynəlxalq müşahidəçilər tərəfindən izlənilir.

Nəticə

İsrailin qəbul etdiyi ən yüksək səviyyəli həyəcan qərarı bölgədəki təhlükəsizlik balanslarının ABŞ-dakı siyasi təqvimlə nə qədər sıx əlaqəli olduğunu göstərir. İranın danışıqlar prosesində vaxt udmaq strategiyası və ABŞ-ın seçki dövründəki daxili siyasi həssaslığı regionda hərbi hərəkətliliyə birbaşa təsir edən əsas amillər kimi önə çıxır.

Kəşfiyyat bölmələrinin paylaşdığı narahatlıqlar sübut edir ki, tərəflər arasında birbaşa münaqişə riski həmişə masadadır. Bununla belə, İsraildə hərbi hərəkətliliyin məhdud olaraq qalması və ABŞ-ın təyyarə trafikində heç bir artımın olmaması faktı indiki mərhələdə genişmiqyaslı qaynar münaqişə gözləntinin aşağı olduğunu göstərir.

Mümkün təsirlər

İranın regiondakı elementləri vasitəsilə mümkün təxribatı Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik arxitekturasını kökündən dəyişə bilər. Xüsusilə, ABŞ-ın qabaqlayıcı hücum variantını nəzərdən keçirməsi regiondakı bütün aktorların müdafiə strategiyalarını yenidən nəzərdən keçirməsinə səbəb ola bilər.

Bu hadisələr İsrailin müdafiə sənayesi və hərbi xərclərinə təzyiq göstərə bilər. Bundan əlavə, regionda ABŞ personalının təhlükəsizliyi seçkidən sonrakı dövrdə diplomatik və hərbi prioritetlərin başında qalmaqda davam edə bilər.

Fikirləriniz

ABŞ-da keçiriləcək aralıq seçkiləri öncəsi İranın regionda təxribat törədə biləcəyi ilə bağlı narahatlığı necə qiymətləndirirsiniz? Sizcə, bu cür hərbi həyəcan vəziyyətləri regionda gərginliyi azaltmaq üçün kifayət qədər çəkindirici qüvvə verirmi? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.