Eýrandan bolup biläýjek hüjüm barada aladalar sebäpli Ysraýyl hüşgär

Ysraýylyň harby guramasy Eýranyň sebitde we Ysraýylda ABŞ-nyň bähbitlerine gönükdirilen duýdansyz ýa-da oňa degişli elementleriň üsti bilen garaşylmadyk hüjüm edip biljekdigi baradaky aladalar sebäpli ýokary hüşgär boldy. Ysraýylda ýerleşýän Walla habar saýty tarapyndan berlen maglumata görä, Eýran ABŞ-da geçiriljek orta saýlawlara täsir etmek üçin uly göwrümli harby prowokasiýa eden halatynda Waşington bilen Tel Awiwiň arasyndaky howpsuzlyk utgaşdyrylyşy iň ýokary derejä çykaryldy.

Eýranyň harby prowokasiýasy töwekgelçiligine nähili baha berilýär?

Habar alyş bölümleri Eýranyň ýakyn wagtda hüjüm guramak üçin öňdebaryjy taýýarlyk görýändiklerinden alada bildirýän hem bolsa, bu ýagdaýyň öňüni alyş hüjümi bilen Ak tam bilen ýüzbe-ýüz bolup biljekdigi aýdylýar. Ysraýyl goşuny ABŞ-nyň Merkezi serkerdeligi (CENTCOM) we ABŞ-nyň Goranmak ministrligi bilen utgaşyp, soňky hepdelerde goranyş we hüjüm taýýarlyklaryny artdyrdy. Ysraýyl resmileri ABŞ-nyň Eýrana hüjüm etmek kararyna gelse, Ysraýyla öňünden habar beriljekdigini aýtdy.

ABŞ-nyň aralyk saýlawlaryndan öň töwekgelçilik derejesi nähili?

Ysraýylyň harby edaralarynda geçirilen baha berişlere görä, 3-nji noýabrda geçiriljek orta möhletli saýlawlardan öň Waşingtonyň Eýrana garşy deslapky iş taşlaýyş ähtimallygy pes hasaplanýar. Häzirki wagtda Ysraýylda 3 müňden gowrak amerikan esgeri bar bolsa-da, öňki dartgynlylyk döwürleri bilen deňeşdirilende ABŞ-a barýan uçarlaryň sanynyň adatdan daşary köpelmändigi bellenildi. Ysraýyl tarapy, ýadro programmasy we ballistik raketalar baradaky jedeller dowam edýärkä, Eýran ABŞ bilen gepleşiklerde wagt tapmaga synanyşýar diýip pikir edýär.

Ysraýylyň harby guramalary, 3-nji noýabrda geçiriljek ABŞ-nyň aralyk saýlawlaryndan öň, Eýranyň sebitdäki we Ysraýylda ABŞ-nyň bähbitlerini nyşana almagyndan alada bildirýär. Ysraýyl goşuny CENTCOM bilen utgaşyklykda goranyş we hüjüm taýynlyklaryny artdyrsa-da, ABŞ öňüni alyş hüjümi barada karar beren halatynda öňünden duýduryş berilmegine garaşýar.

Halkara gatnaşyklardaky howpsuzlyk prosesleri aňtaw bölümleri bilen degişli ýurtlaryň Goranmak ministrlikleriniň utgaşdyrylmagy bilen dolandyrylýar. Sebitdäki dartgynlygyň güýçlenýän döwürlerinde bolup biljek gapma-garşylyklaryň öňüni almak ýa-da dolandyrmak üçin diplomatik kanallar arkaly amala aşyrylýan harby duýduryş ýagdaýlary we duýduryş mehanizmleri işjeňleşdirilýär. Bu proses bilen baglanyşykly häzirki wakalara degişli döwletleriň resmi goranyş bölümleri we halkara synçylar gelýär.

Netije

Ysraýyl tarapyndan kabul edilen iň ýokary derejeli duýduryş karary sebitdäki howpsuzlyk deňagramlylygynyň ABŞ-daky syýasy senenama bilen näderejede baglanyşyklydygyny görkezýär. Eýranyň, gepleşik döwründe wagt gazanmak strategiýasy we saýlaw döwründe ABŞ-nyň içerki syýasy duýgurlygy sebitdäki harby herekete gönüden-göni täsir edýän esasy faktorlar hökmünde tapawutlanýar.

Habar alyş bölümleriniň paýlaşýan aladalary taraplaryň arasynda göni gapma-garşylyk töwekgelçiliginiň hemişe stoluň üstünde durýandygyny subut edýär. Şeýle-de bolsa, Ysraýylda harby hereketiň çäkli bolmagy we ABŞ-nyň uçar gatnawynyň artmazlygy häzirki döwürde uly göwrümli gyzgyn çaknyşyga garaşmagyň pesdigini görkezýär.

Mümkin täsirler

Eýranyň sebitdäki elementleri arkaly bolup biljek prowokasiýa, Eastakyn Gündogarda howpsuzlyk arhitekturasyny düýpgöter üýtgedip biler. Hususan-da, ABŞ-nyň öňüni alyş hüjüm wariantyna garamagy sebitdäki ähli gatnaşyjylaryň goranyş strategiýalaryna täzeden garamagyna sebäp bolup biler.

Bu ösüşler Ysraýylyň goranyş senagatyna we harby çykdajylaryna basyş edip biler. Mundan başga-da, sebitdäki ABŞ işgärleriniň howpsuzlygy saýlawdan soňky döwürde diplomatik we harby meseleleriň ileri tutulýan ugurlarynda galmagyny dowam etdirip biler.