ABŞ-nyň Goranmak ministri Hegsetden Ysraýyla garaşylmadyk sapar: Netanýahu bilen ýapyk gapylaryň duşuşygynyň aňyrsynda

ABŞ-nyň Goranmak ministri Pit Hegseth duşenbe güni Ysraýyla garaşylmadyk sapar wagtynda premýer-ministr Benýamin Netanýahu bilen duşuşdy. Duşuşygy bilýän çeşmelere esaslanýan “Axios” -yň habaryna görä, bu aragatnaşygyň mazmuny barada ozal halka mälim edilmedik resmi beýannama berilmedi.

Ysraýyl saýlawlaryndan öň ýygnagyň wagty näme üçin möhüm?

Bu sapar 27-nji oktýabrda Ysraýylda geçiriljek parlament saýlawlaryndan sekiz gün öň bolup geçenligi sebäpli ünsi çekdi. Aragatnaşyk ABŞ we Ysraýyl administrasiýalarynyň Eýrana garşy giň gerimli harby operasiýalary gaýtadan başlatmagyň mümkinçiligine baha berýän döwrüne gabat geldi. Duşuşykda bu meseläniň ara alnyp maslahatlaşylandygy barada taraplar tarapyndan jikme-jiklikler paýlaşylmady.

Hegsetiň CENTCOM-a sapary bilen Netanýahu bilen duşuşygynyň arasynda nähili baglanyşyk bar?

Netanýahu bilen duşuşygyndan soň, Hegseth ABŞ-nyň Merkezi serkerdeliginde (CENTCOM) gulluk edýän esgerlere eden sapary barada sosial media hasabynda paýlaşdy. Ministr "Şu gün CENTCOM-daky söweşijilerimizi görmek hemişe bolşy ýaly buýsançdy. Countryurdumyzyň iň gowulary taryhy missiýada" -diýdi we Netanýahu bilen aragatnaşygynyň mazmuny barada maglumat bermedi.

ABŞ-nyň Goranmak ministri Pit Hegseth duşenbe güni Ysraýylda premýer-ministr Benýamin Netanýahu bilen duşuşdy we howpsuzlyga gönükdirilen ýygnak geçirdi. Bu garaşylmadyk sapar, saýlawlardan sekiz gün öň ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň Netanýahuny aç-açan goldaýandan soň boldy. Trump ýekşenbe güni eden çykyşynda Netanýahunyň gaýtadan saýlanmak synanyşygyny "doly we şertsiz goldaýandygyny" aýtdy we Ysraýyl başga bir lider saýlasa, Eýrana ýüküň ABŞ-a düşüp biljekdigini duýdurdy.

27-nji oktýabrda Ysraýylda geçiriljek parlament saýlawlaryndan öň geçirilen bu gatnaşyklar ABŞ bilen Ysraýylyň arasyndaky Eýrana gönükdirilen strategiki hyzmatdaşlygy gün tertibine getirdi. Bu etap iki ýurduň harby operasiýa meýilnamalaşdyrylyşynyň we sebitleýin howpsuzlyk syýasatlarynyň çäginde dowam etdirilýär. Duşuşygyň mazmuny bilen baglanyşykly resmi beýannamanyň bolmazlygy diplomatik we harby toparlarda dürli sorag belgilerini döredýär.

Netije

ABŞ-nyň administrasiýasy, Ysraýylda saýlaw etaby ýakynlaşanda Netanýahuny syýasy we harby derejede goldaýandygyny görkezýär. Esasanam, Eýrana garşy mümkin bolan harby ädimleriň gün tertibinde durýan bir döwürde, ýokary derejeli goranmak işgäriniň bu sapary, saýlaw netijelerine garamazdan Waşington bilen Tel Awiwiň arasyndaky howpsuzlyk koordinasiýasynyň dowam etdiriljekdigini görkezýär.

Netanýahu we Hegsetiň saparyna Trumpyň aç-açan goldawy, Ysraýylyň içerki syýasatynda deňagramlylyga täsir edip biljek daşary ýurt gatyşma düşünjesini döredýär. Duşuşygyň mazmunyny gizlin saklamak taraplaryň sebit strategiýalary babatynda gaty duýgur bir prosesi başdan geçirýändigini we köpçülige görkezilen habarlardan başga meýilnamalaşdyryp biljekdigini görkezýär.

Mümkin täsirler

Bu duşuşyga Netanýahunyň Ysraýylyň içerki syýasatynda elini güýçlendirip biljek ösüş hökmünde garamak bolar. Saýlawçylaryň arasynda ABŞ bilen ýakyn gatnaşyga ünsi çekmek Netanýahunyň howpsuzlyk syýasatlaryna bolan ynamy artdyryp biler ýa-da tersine, oppozisiýa tarapyndan tankyt edilip bilner. Mundan başga-da, Eýrana garşy harby operasiýanyň gün tertibine gelmegi Eastakyn Gündogarda sebitdäki dartgynlygy güýçlendirip biler.

ABŞ-nyň bu garaýşyny sebitdäki beýleki gatnaşyjylaryň Ysraýylyň harby ädimlerine beren "ýaşyl çyrasy" hökmünde düşündirip bolar. Bu ýagdaý, Eýran bilen Ysraýylyň arasyndaky dartgynlygyň ýakyn günlerde diplomatik kanallar däl-de, harby işjeňlik bilen emele gelmegine sebäp bolup biler. Sebitdäki amerikan esgerleriniň operatiw taýýarlyklaryna ünsi çekmek, ABŞ-nyň bolup biljek çaknyşyk senarisinde göni ýa-da gytaklaýyn rol oýnap biljekdigi baradaky umytlary güýçlendirýär.