İsrail kəşfiyyatının keçmiş rəhbərindən kritik xəbərdarlıq: “Türkiyənin düşmən elan edilməsi strateji səhv olardı”

Yaxın Şərqdə balansların sürətlə dəyişdiyi bir vaxtda İsrail hərbi kəşfiyyatının keçmiş top-menecerindən Təl-Əviv rəhbərliyinə çox kritik bir Türkiyə xəbərdarlığı gəldi. İsrail Kəşfiyyat İdarəsinin keçmiş rəhbəri Tamir Heyman İsrail mərkəzli N12 platformasında yazdığı “Türkiyə İran deyil” başlıqlı təhlilində Ankaranın regional təsirini və hərbi potensialını müzakirə edib. İranla yaşanan gərginliyin Türkiyə üçün yeni fürsət qapıları açdığına diqqət çəkən Heyman, Türkiyə məğlub ediləcəyi rəqib kimi görünsə belə, qətiliklə birbaşa düşmənə çevrilməməsi lazım olduğunu vurğulayıb.

Ankaranın Regional Gücü və Qlobal Alyansları

Şiə oxunun zəifləməsinin sünni dövlətləri arasında koordinasiyanı artırdığını ifadə edən Heyman, bu prosesdə Məkkə Müdafiə Alyansının əhəmiyyətini vurğuladı. ABŞ-ın da bu yeni regional bərabərliyi alqışladığını deyən keçmiş kəşfiyyat şefi Donald Trampla prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan arasındakı münasibətlərə də toxunub. Heyman, "Tramp Ərdoğanı mühüm, güclü və praqmatik lider olaraq görür və ona şəxsi müstəvidə böyük dəyər verir. Ərdoğan bu yaxın münasibətdən Türkiyənin NATO və Avropadakı strateji mövqeyini daha da gücləndirmək üçün istifadə edir"dedi.

Türkiyənin sərhədlərindən çox-çox kənarda hərbi təsir dairəsinə malik olduğunu xatırladan Heyman, Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Yaxın Şərq və Afrikanın 13 ölkəsində hərbi varlığa malik olduğunu və bölgədəki 100-dən çox hərbi obyektə nəzarət etdiyini bildirib. Bu kütləvi hərbi genişlənməyə diqqət çəkən keçmiş məmur İrana qarşı tətbiq edilən strategiyaların Türkiyə üzərində sınaqdan keçirilməsinin İsrail üçün ciddi nəticələr verə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.

>

İsrailin Sərhədsiz Təhlükəsizlik Siyasətinin Tənqidi

Tamir Heyman xüsusilə 7 oktyabrdan sonrakı dövrdə İsrail hökumətinin qəbul etdiyi təcavüzkar və sərhədsiz təhlükəsizlik konsepsiyasını sərt şəkildə tənqid etdi. O, Təl-Əvivin yalnız hərbi gücə əsaslanan, risklərin idarə edilməsinə tamamilə məhəl qoymayan, beynəlxalq hüquq və razılaşmalara məhəl qoymayan bir ölçülü xarici siyasət yürütdüyünü müdafiə etdi. Heyman Türkiyə haqqında belə təəccüblü müşahidələr edib:"Türkiyənin hərbi imkanları son dərəcə təsir edicidir, Yaxın Şərqdəki hərbi varlığı təhdid edicidir və Ərdoğanın ritorikası kifayət qədər sərtdir. Lakin bütün bunlara baxmayaraq, Türkiyəni birbaşa təhdid kimi qələmə vermək böyük səhvdir. Türkiyə faktiki olaraq düşmənə çevrilməməlidir və bu, səhv bir addım olardı; İsrail üçün”

"Özünü yerinə yetirən peyğəmbərlik" və Alternativ Strategiyanın Təhlükəsi

İsrail ilə Türkiyə arasında mümkün gərginliyin artmasını"özünü yerinə yetirən kehanet təhlükəsi" olaraq xarakterizə edən Heyman, iki ölkəni qarşı-qarşıya gətirə biləcək təhlükəli spiralı bu sözlərlə yekunlaşdırdı: İsrail Türkiyəni rəsmi təhdid olaraq kodlayan kimi İsrail Müdafiə Qüvvələri (IDF) müdafiənin hücuma hazırlığa başlayacağını düşünür. Türkiyə bu hərbi fəaliyyəti birbaşa özü üçün təhlükə kimi qəbul edəcək və buna qarşı hazırlıq görəcək. Türk ordusunun bu hazırlıqları İsrail kəşfiyyatı tərəfindən aşkarlanacaq, ilkin şübhələr təsdiqlənmiş sayılacaq və nəticədə Türkiyə rəsmən düşmən elan ediləcək. Heyman bu vəziyyətin tamamilə lazımsız və süni bir münaqişə dövrü yaradacağını vurğuladı.

Keçmiş kəşfiyyat rəhbəri hərbi eskalasiya əvəzinə diplomatik və siyasi vasitələrdən istifadə etməyi təklif edib. Heymanın sözlərinə görə, İsrail birbaşa münaqişə əvəzinə Yunanıstan və Cənubi Kipr Rum Administrasiyası ilə müdafiə və diplomatiya tərəfdaşlığını dərinləşdirməli, eyni zamanda Türkiyə və Pakistanın hərbi yaxınlaşmasından narahat olan Hindistanla strateji əməkdaşlığı təşviq edərək daha mürəkkəb balanslaşdırma siyasəti yürütməlidir.