James Webb tərəfindən inqilabi kəşf: Sirli "Qara Dəlik Ulduzu" MoM-BH*-1 Aşkarlandı

Astronomiya aləmində inqilab edəcək yeni kəşf edilib. Amerika Aeronavtika və Kosmik Tədqiqatlar İdarəsinin (NASA) göz bəbəyi olan Ceyms Uebb Kosmik Teleskopu tərəfindən çəkilən görüntülər kainatın dərinliklərində indiyədək heç vaxt görülməmiş sirli bir göy cismini ortaya çıxarıb. Beynəlxalq tədqiqat qrupu teleskopla qeydə alınan görüntülərdə parlaq qırmızı rəngdə parlayanMoM-BH*-1adlı bu qeyri-adi kosmik quruluşu araşdırıb. Ətraflı araşdırmalar “qara dəlik ulduzu” anlayışını kosmos ədəbiyyatına təqdim etdi.

Günəş Sisteminin Ölçüsündə Enerji Canavarı

Alimlər qabaqcıl kompüter simulyasiyalarından istifadə edərək bu sirli obyektin təbiətini açmağa müvəffəq olublar. Başlanğıcda böyük bir ulduz olduğu düşünülən quruluşun əslində nüvə sintezi ilə enerji istehsal edən klassik bir ulduz olmadığı ortaya çıxdı. Təxminən Günəş Sistemimiz ölçüsündə olduğu təxmin edilən bu obyektin əslində son dərəcə sıx bir qaz təbəqəsi ilə əhatə olunmuş qara dəlik olduğu müəyyən edilmişdir. Xarici hissəsini əhatə edən bu sıx qaz buludunun təsiri ilə kənardan baxıldığında parlaq ulduz kimi parlayan kosmik cisim astrofizikləri heyrətə salan bir enerji buraxır.

Məlum Ulduzlardan 100 Milyar Dəf daha güclüdür

Tədqiqatçılar xarici görünüşcə nəhəng ulduza bənzəyən bu kosmik quruluşun ən parlaq və ən aktiv məlum ulduzların belə istehsal edə biləcəyindən təxminən 100 milyard dəfə çox enerji yaydığını müəyyən ediblər. Yerdən milyardlarla işıq ili uzaqda yerləşən bu nəhəng enerji mənbəyinin kainatın ilkin mərhələlərinə işıq saldığı bildirilir. Hesablamalara görə,MoM-BH*-1adlı bu füsunkar quruluş kainatın başlanğıcı sayılan Böyük Partlayışdan yalnız660 milyon il sonra əmələ gəlib. Bu, erkən kainatda qalaktika və qara dəliklərin əmələ gəlməsi prosesləri haqqında mövcud nəzəriyyələrin yenidən nəzərdən keçirilməsinə səbəb ola bilər.

Möhtərəm elm jurnalıNature-da dərc edilmiş tədqiqatın aparıcı müəllifi Massaçusets Texnologiya İnstitutunun (MIT) tərkibindəki Kavli Astrofizika və Kosmik Tədqiqatlar İnstitutundan Dr. Rohan Naidukəşfinin əhəmiyyətini həyəcanlı sözlərlə ümumiləşdirib. Naidu, "Astrofizika sahəsində tamamilə yeni bir obyekt növü olan "qara dəlik ulduzu" kəşf etdik" deyən Naidu, bu kəşfin tarixi mahiyyət daşıdığını vurğuladı. Doktor Naidu, müəyyən etdikləri bu yeni kosmik sinifin bir tərəfdən superkütləli qara dəliklərə bərabər nəhəng enerji yaydığını, digər tərəfdən isə tipik ulduzlara xas xüsusiyyətlər nümayiş etdirdiyini bildirdi. Bu unikal hibrid struktur kainatın qaranlıq künclərindəki sirləri açmaq üçün yeni qapı açır.