Macarıstanda pandemiya dövrü ilə bağlı 965 milyon dollarlıq korrupsiya istintaqı

Macarıstanda hökumət yeni növ koronavirus (Covid-19) epidemiyası zamanı edilən böyük xərcləri diqqətlə araşdırıb və məhkəməyə verib. Macarıstanın xarici işlər naziri Anita Orban, nazirliyin əvvəlki hökumət dövründə Çindən 965 milyon dollar dəyərində ventilyasiya aparatlarının alınmasında böyük qanun pozuntularının olması səbəbilə prokurorluğa cinayət işi açdığını açıqladı.

Pandemiya zamanı milyon dollarlıq respirator alışı diqqət mərkəzindədir

Sözügedən iddialar keçmiş baş nazir Viktor Orbanın rəhbərlik etdiyi əvvəlki hökumətin 2020-ci ilin mart-aprel ayları arasında atdığı addımlara əsaslanır. Həmin vaxt Çin Xalq Respublikasından təxminən 17 min respirator tədarük edilib. Müxalifət partiyaları isə bu alışın ehtiyacdan qat-qat artıq olduğunu və digər Avropa ölkələri ilə müqayisədə parça başına hədsiz yüksək ödənişlər edildiyini əsas gətirərək sərt şəkildə tənqid etdilər. Hazırkı Xarici İşlər Naziri Anita Orban (sadəcə keçmiş baş nazirlə oxşar soyadı var) sosial media hesabında etdiyi açıqlamada, araşdırmaların bir çox qanun pozuntusuna, xüsusilə də "dövlət vəzifəsindən sui-istifadə" cinayətinə işarə etdiyini vurğuladı. Nazir Orban istintaq dosyesində bəzilərinin məhv edildiyi təsbit edilən on minlərlə sənədin olduğunu və ötən dövrdə nazirliyin yüksək rütbəli məsullarının bu prosesdə üzərinə düşən vəzifələrlə bağlı ciddi sualların yarandığını bildirib.

Vasitəçi şirkətlərdə və saxlama xərclərində əsas pozuntulara dair şübhələr

Macarıstan hökumətinin rəsmi saytında dərc edilən ətraflı hesabatda tənəffüs aparatlarının tədarük zəncirində çoxlu şübhəli əməliyyatların aşkar edildiyi bildirilib. İstintaq faylındakı ən təəccüblü tapıntılardan biri odur ki, ventilyatorların əhəmiyyətli bir hissəsi birbaşa istehsalçıdan deyil, hər birinə zəncirvari şəkildə yüksək komisyon haqqı ödənilən bir çox vasitəçi şirkətlər vasitəsilə alınıb. Bundan əlavə, alınan bu tibbi cihazların bəzilərinin qüsurlu olduğu və onların böyük bir hissəsinin məişət avadanlığından xarab olduğu müəyyən edilib. Bildirilib ki, istifadə olunmayan bu cihazların saxlanması üçün ödənilən saxlama haqqı dövlət büdcəsinə milyonlarla dollar əlavə yük gətirib.

Keçmiş nazir Péter Szijjarto və onun Çinlə əlaqələri araşdırılır

Prosesin mərkəzində olan adlardan biri olan Macarıstanın keçmiş xarici işlər naziri Péter Szijyarto, təxminən 12 illik fəaliyyəti dövründə Budapeşt və Pekin arasında münasibətlərin memarı kimi tanınırdı. Szijjarto ventilyatorların alınması ilə yanaşı, Çin mənşəli Sinopharm Covid-19 peyvəndinin 5 milyon dozasının alınması prosesini də şəxsən idarə edib. Çinin elektrik avtomobil nəhəngi BYD-də yüksək rəhbər vəzifə tutmaq üçün keçən ay parlament üzvü vəzifəsindən istefa verən Szijjarto, səlahiyyət müddəti ərzində BYD-yə verilən dövlət dəstəklərindəki roluna görə "maraqlar toqquşması" ilə bağlı ittihamların hədəfinə çevrilib. Hazırkı Macarıstan administrasiyası Sijyartonun nazirliyi dövründə BYD-nin ölkəyə yatırdığı sərmayələrlə bağlı daha bir geniş araşdırmaya başlayıb.