Makrondan Afrikadakı Türkiyə və Çinlə bağlı təəccüblü etiraf

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Keniyanın paytaxtı Nayrobidə keçirilən Afrika İrəli Sammitində mühüm açıqlamalar verib. Makron Fransanın Afrika ilə əlaqələrini canlandırmaq istədiyini bildirsə də, onun qitədəki təsirinin getdikcə azaldığını etiraf edib. O, bu vəziyyətin əsas səbəblərindən biri kimi Türkiyə, Çin və ABŞ-ın artan təsirini göstərib.

Fransanın Afrika Strategiyasında dəyişiklik

Makron sammitdə Fransanın Afrika siyasətində yeni dövrün qədəm qoyduğunu açıqlayıb. O, ölkəsinin indi keçmişdə olduğu kimi müstəmləkəçi yanaşma yerinə qitədə “bərabər tərəfdaşlıq” və “birgə sərmayə” perspektivi ilə hərəkət edəcəyini vurğulayıb. Bu yeni strategiya Fransanın qitədəki varlığını gücləndirmək səyi kimi qiymətləndirilir.

27 Milyar Dollarlıq İnvestisiya Planı

Fransanın Afrikaya etməyi planlaşdırdığı investisiyaların təfərrüatlarını paylaşan Makron, enerji transformasiyası, süni intellekt, rəqəmsallaşma və mariqarin iqtisadiyyatı kimi sahələrə cəmi 27 milyard dollar sərmayə qoyacaqlarını açıqladı. Bu sərmayələr həm Afrikada, həm də Fransada təxminən 250 min insanın məşğulluğunu təmin etmək məqsədi daşıyır.

Rəqabətin Artırılması və Təsirinin Azaldılması

Çıxışında qitədə rəqabətin artdığına diqqət çəkən Makron, Fransanın Afrikadakı köhnə monopoliya vəziyyətinin sona çatdığını ifadə etdi. Çin, Türkiyə və ABŞ-ın bazara girməsi ilə Fransanın təsirinin azaldığını etiraf edən Makron bu vəziyyətin Fransanın qitədəki strategiyalarını yenidən nəzərdən keçirməsinə səbəb olduğunu bildirib. data-style="height:674px; width:1199px">

Fransa Müstəmləkəçilik Tarixi və Tənqidləri

Fransa 19-cu əsrdən başlayaraq Afrikada geniş müstəmləkə şəbəkəsi qurmuş və bir çox Afrika ölkəsini uzun illər öz nəzarəti altında saxlamışdır. Bu tarix Fransanın keçmiş müstəmləkələri ilə siyasi və iqtisadi əlaqələri saxladığı üçün “neokolonializm” kimi tənqid edilməsinə səbəb olmuşdur. Bu vəziyyət Fransanın qitədəki təsirini zəiflədən mühüm amillərdən biri kimi qiymətləndirilir.

Fransız qoşunlarının geri çəkilməsi

Son illərdə Fransanın Sahel bölgəsindəki hərbi varlığı ictimai etirazların və çevriliş hökumətlərinin hədəfinə çevrilib. Fransız əsgərlərinin Mali, Burkina Faso və Niger kimi ölkələrdən çəkilməsi Fransanın Afrikadakı təsirinin zəiflədiyinin göstəricisi olaraq qəbul edilir.

Türkiyənin Bölgədəki Təsiri Artır

Fransanın təsiri azalsa da, Türkiyənin Afrikadakı təsiri getdikcə artır. Türkiyə Afrika ilə əlaqələrini yaxşılaşdırmaq üçün bir çox Afrika ölkəsi ilə nadir torpaq və liman əməkdaşlığı kimi sahələrdə əməkdaşlıq etməyi hədəfləyir. Bundan əlavə, Türkiyənin qitədəki hərbi əlaqələri güclənir.

Türkiyənin Diplomatiyada Məqsədləri

Türkiyənin hazırda Afrika qitəsində 44 səfirliyi var və qısa müddətdə bu sayın 50-yə çatdırılması planlaşdırılır. Türkiyə 20-dən çox Afrika ölkəsi ilə enerji və mədən sektorlarını əhatə edən strateji əməkdaşlıq müqavilələri imzalayıb. Türkiyə ilə Afrika arasındakı ticarət həcminin orta müddətli dövrdə 50 milyard dolları keçməsi hədəflənir.

Ərdoğanın Afrika Diplomatik Turu

Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan Türkiyənin Afrikadakı diplomatik varlığını gücləndirmək üçün 23 Afrika ölkəsini ziyarət edən ilk türk lider oldu. Bu səfərlər zamanı Türkiyə ilə Afrika ölkələri arasında bir çox ikitərəfli müqavilələrin imzalanmasına öncülük etdi. Ərdoğanın bu diplomatik addımı Türkiyənin qitədəki təsirini artırmaq məqsədinin bir hissəsi kimi qiymətləndirilir.

Türkiyənin Afrikadakı səfirliklərinin sayını artırmaq strategiyası regionla əlaqələri daha da dərinləşdirməyi hədəfləyir. Bu səylər Türkiyənin Afrikada artan təsirinin konkret göstəricisi kimi önə çıxır.

Fransanın Afrikadakı təsirinin azalması və Türkiyənin güclənməsi qitənin beynəlxalq əlaqələrində əhəmiyyətli bir dəyişikliyə dəlalət edir. Bu dinamikanın gələcəkdə necə formalaşacağı qlobal güc balansı üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir.