Məkkə Paktı Genişlənir: Banqladeş Tarixi Müdafiə Sazişinə qoşulmağa hazırlaşır

Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan arasında bu ayın əvvəlində imzalanan və qüvvəyə minən tarixi müdafiə əməkdaşlığı sazişi qlobal və regional balansları yenidən formalaşdırır. İndi xalq arasında “Məkkə paktı” adlandırılmağa başlayan bu strateji müttəfiqliyə qoşulmaq növbəsi Banqladeşindir. Cənubi Asiyanın geosiyasi baxımdan kritik ölkəsi olan Banqladeş bu çoxmillətli təhlükəsizlik paktına qoşulmaq üçün rəsmi dəvət aldığını elan etməklə beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini çəkdi.

Dəkkə Administrasiyasından Məkkə Paktı üçün müsbət siqnal

Keçən həftə Banqladeşin Xarici İşlər üzrə Dövlət Naziri təyin edilən Kəbir bazar ertəsi mətbuata verdiyi açıqlamada təəccüblü təfərrüatları paylaşdı. Məkkə paktı kimi tanınan bu əhatəli müdafiə müqaviləsinə ölkəsinin rəsmi olaraq dəvət edildiyini bildirən Kəbir, dəvəti hansı aktyorun göndərdiyi ilə bağlı təfərrüatları açıqlamaqdan çəkindi. Lakin beynəlxalq xəbər agentliyi Reuters-in diplomatik mənbələrə əsaslanan xüsusi hesabatına görə, bu strateji təklif Səudiyyə Ərəbistanı tərəfindən birbaşa Dəkkə administrasiyasına çatdırılıb.

6:38

Nazir Kəbir ölkəsinin bu ittifaqda iştirakı ilə bağlı çox konstruktiv münasibət bəslədiyini ifadə edərək, "Yaxın Şərqdə İslam ölkələri arasında ortaq təhlükəsizlik mexanizmi qurulursa, bizim bu strukturda yer almağı düşünməyimiz çox təbiidir. Hökumətimiz bu məsələyə çox müsbət yanaşır" dedi.

Baş nazir Rəhmanın rəhbərliyi altında yeni dövr və təhlükəsizlik baxışı

Banqladeşdə hökumət dəyişikliyindən sonra xarici siyasətdə çox daha aktiv bir xətt izlənməyə başladı. Ölkədəki siyasi keçid prosesindən sonra qurulan yeni hökumətə işarə edən Kəbir, "Hökumətimiz Baş nazir Rəhmanın liderliyində qurulduqdan sonra beynəlxalq aləmdə müxtəlif strateji razılaşmalar və üzvlük prosesləri haqqında hərtərəfli məlumat aldıq. Bu istiqamətdə qətiyyətlə irəliləməyə davam edirik. Ən qısa zamanda Məkkə Müştərək Müdafiəsinə müsbət cavab verəcəyimizi ümid edirik" dedi.

Bu bəyanat Banqladeşin ənənəvi olaraq məsafə və balansla aparmağa çalışdığı xarici siyasətində radikal paradiqma dəyişikliyinin ola biləcəyinə dair ən konkret işarə kimi şərh edilir. Məkkə Paktına hərbi təlim, texnologiya mübadiləsi və birgə müdafiə sənayesi layihələrinin daxil edilməsi Dəkkin hərbi potensialının artırılması məqsədlərinə uyğundur.

Cənubi Asiyada geosiyasi tarazlıqlar sarsılır: Hindistanın reaksiyası necə olacaq?

Banqladeşin bu tarixi müdafiə ittifaqında iştirakı Cənubi Asiyada güc balansını kökündən sarsıtmaq potensialına malikdir. Nüvə gücünə malik iki əzəli rəqib olan Hindistan və Pakistan arasında sıxılmış bir coğrafiyada yerləşən Banqladeş indiyədək böyük geosiyasi qütbləşmələrdən uzaq durmağa diqqətli olub. Lakin bu yeni addım ölkənin regional mövqeyini tamamilə dəyişə bilər.

Digər tərəfdən, Dəkkə ilə Yeni Dehli arasında münasibətlər son vaxtlar kifayət qədər gərgindir. Banqladeş 2024-cü ildə ölkədə başlayan və hökumətin devrilməsi ilə nəticələnən kütləvi etirazlardan sonra Hindistana sığınan keçmiş lideri Şeyx Hasinanın ekstradisiyası tələbini qətiyyətlə davam etdirir. Bu gərginliyə əlavə olaraq Banqladeşin Pakistanla eyni təhlükəsizlik çətiri altında görüşü regionda diplomatik xətaların yaranmasına səbəb ola bilər.

Xüsusilə də İsraillə son dərəcə güclü hərbi və strateji əlaqələri olan Hindistanın qonşusu Banqladeşin Pakistan və Səudiyyə Ərəbistanı kimi aktyorlarla birgə hərbi pakt yaratmasını birbaşa təhlükəsizliyə təhdid kimi qəbul edəcəyi ehtimalı yüksəkdir. Yaxın günlərdə Dakkanın rəsmi cavabı regionda yeni ittifaqların sərhədlərini aydınlaşdıracaq.