Mərkəzi Bankların Tarixi Qızıl Hərəkəti: Dünya Qızıl Şurası növbəti 12 aya işarə etdi

Qlobal iqtisadiyyatdakı dalğalanmalar və artan geosiyasi risklər bütün dünya üzrə mərkəzi bankları qızılın təhlükəsiz limanına yönəldir. Dünya Qızıl Şurası (WGC) tərəfindən dərc edilən "2026 Mərkəzi Banklarının Qızıl Ehtiyatları Araşdırması" ehtiyat idarəçilərinin qızıl tələbinin tarixi zirvələrə çatdığını ortaya qoydu. Tədqiqat məlumatlarına görə, qlobal ehtiyat menecerlərinin böyük əksəriyyəti, yəni 89 faizi bütün dünya üzrə mərkəzi bankların növbəti 12 ay ərzində qızıl ehtiyatlarını artırmaq tendensiyasını davam etdirəcəyini proqnozlaşdırır.

Öz Ehtiyatlarını Artırmaq istəyən Mərkəzi Banklar üçün tarixi rekord

Hesabatda vurğulanan ən diqqətçəkən detallardan biri, sorğuda iştirak edən ehtiyat idarəçilərinin yüzdə 45-nin təşkilatlarının qarşıdakı 12 ayda qızıl ehtiyatlarını artırmağı planlaşdırdıqlarını bəyan etməsi oldu. Bu göstərici WGC-nin tədqiqat tarixində ən yüksək səviyyə kimi qeydə alınıb. Qlobal miqyasda qızılın strateji əhəmiyyəti günü-gündən güclənərkən, iştirakçıların 93 faizi hazırda portfellərində qızıl ehtiyatlarının olduğunu bildirib. Keçən il yüzdə 81 olan bu nisbətin artması qlobal miqyasda mərkəzi bankların qızıla olan inamının necə artdığını ortaya qoyur. Digər tərəfdən qlobal ehtiyatlarda ABŞ dollarının gələcəyi ilə bağlı gözləntilərdə ciddi zəifləmə müşahidə olunur. İştirakçıların 74 faizi dolların qlobal ehtiyatlardakı payının 5 ildən sonra bugünkü səviyyədən xeyli aşağı qalacağını proqnozlaşdırır.

Qızıl üstünlükdə əsas hərəkətverici qüvvələr: Böhran Performansı və Diversifikasiya

Mərkəzi bankların öz portfellərində qızıla diqqət yetirmələrinin arxasında güclü iqtisadi və strateji səbəblər var. Araşdırmaya görə qızılın "böhran dövrlərində güclü performans göstərməsi" yüzdə 90 ilə ən əhəmiyyətli üstünlük səbəbi olaraq önə çıxır. Bunu yüzdə 84 ilə "uzunmüddətli dəyər anbarı" və yüzdə 82 ilə "portfelin diversifikasiyasını təmin edən" qızıl izləyir. Xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələrin mərkəzi bankları qızılı geosiyasi risklərə qarşı ən etibarlı qoruyucu sipər hesab edirlər. Saxlama strategiyalarında da diqqətəlayiq dəyişikliklər var; Son bir ildə iştirakçıların 9 faizi daxili qızıl saxlama qabiliyyətini artırıb, 10 faizi isə xaricdə saxlama yerlərini şaxələndirib. Ən çox seçilən xaricdə saxlama mərkəzi 57 faizlə İngiltərə Bankı (BoE), yerli saxlama seçimi isə 49 faizlə ikinci yerdə qərarlaşıb.

Son 4 ildə İllik Orta hesabla 1000 Tondan çox qızıl alınıb

Ümumdünya Qızıl Şurasının Asiya Sakit Okean (Çin istisna olmaqla) Regional Prezidenti və Qlobal Mərkəzi Bankların Prezidenti Şaokai Fan araşdırmanı dəyərləndirərkən vurğuladı ki, faiz dərəcələri, geosiyasi qeyri-sabitlik və inflyasiya ilə bağlı narahatlıqlar mərkəzi bankların ehtiyatların idarə edilməsi qərarlarının əsas determinantlarıdır. İştirakçıların 84 faizinin 5 ildən sonra qızılın qlobal ehtiyatlardakı payının artacağını düşündüyünü deyən Fan, bu vəziyyətin həm dövri, həm də struktur inkişafını əks etdirdiyini bildirib. Dolların payında azalma gözləməsinin qızılın birbaşa dolları əvəz edəcəyi anlamına gəlmədiyini bildirən Fan, mərkəzi bankların məqsədinin daha geniş diapazonda ehtiyat aktivlərini diversifikasiya etmək olduğunu qeyd edib. Mərkəzi bankların son 4 ildə orta hesabla hər il orta hesabla 1000 tondan çox qızıl aldığını xatırladan Fan, bu məbləğin son 10 ilin orta alış faizindən xeyli yüksək olduğunu və rəsmi sektorun güclü qızıl tələbinin qarşıdakı dövrdə də davam edəcəyini əlavə edib.