NATO Qərargahında Tinder Böhranı: İspan zabitinə və onun Rusiya əsilli sevgilisinə qarşı casusluq araşdırması

İngiltərədəki NATO Müttəfiq Dəniz Komandanlığı (Marcom) qərargahı son zamanların ən qeyri-adi təhlükəsizlik araşdırmalarından birinə səhnədir. Qərargahda xidmət edən ispan dəniz zabiti məşhur tanışlıq proqramı Tinder vasitəsilə tanış olduğu rus əsilli Janina Uayt ilə münasibət qurub. Bu birlik tezliklə hərbi alyans daxilində ciddi təhlükəsizlik narahatlıqları yaratdı. Araşdırmalardan sonra ispan zabitin strateji əhəmiyyətli obyektlərə daxil olmasının qarşısı alınıb və vəzifəsinə tamamilə xitam verilib.

Strateji Qərargahdan Başlayan Tinder Əlaqəsi və Təhlükəsizlik Siqnalı

The Telegraph-ın verdiyi məlumata görə, insident İngiltərənin Northwood bölgəsində yerləşən və Rusiyanın sualtı qayıqlarına və hərbi gəmilərinə, habelə Moskvanın "kölgə donanması"nın tərkibində istifadə etdiyi neft tankerlərinə nəzarət edən Marcom şirkətinin baş qərargahında baş verib. İspan zabit 2024-cü ilin son aylarında Janina Uayt ilə yaxın münasibət qurub. Sovet İttifaqı dövründə Rusiyada doğulan və gənc yaşda İngiltərəyə mühacirət edən 49 yaşlı Uayt Böyük Britaniya və Polşanın ikili vətəndaşlığına malik idi.

Cütlük tezliklə eyni evdə yaşamağa başladı və münasibətlərini hərbi sərhədlərə köçürdü. 2024-cü ilin dekabrında Uayt ispan zabiti ilə Northwood-da rəsmi hərbi tədbirə qatıldı. Bu vəziyyət hərbi kəşfiyyat və təhlükəsizlik bölmələrinin diqqətini çəkib və ikiliyə qarşı hərtərəfli istintaqın başlanmasına səbəb olub.

İstintaq Prosesi və İspan Zabitinin İşdən Çıxarılması

2025-ci ilin birinci yarısında NATO və İspaniya təhlükəsizlik orqanları koordinasiyalı araşdırma aparıblar. İstintaq çərçivəsində İspaniya səlahiyyətliləri əvvəlcə zabitin milli təhlükəsizlik icazəsini dayandırıb. Sonra Northwood bazasının komandiri 19 iyun 2025-ci ildə zabitin keçidini ləğv edərək, onun obyektlərə girişini tamamilə dayandırdı. 2025-ci ilin iyulunda zabitin Markom daxilindəki vəzifəsinə tamamilə xitam verildi və o, ölkəsinə, İspaniyaya geri göndərildi.

Bu proses hərbi personalın şəxsi münasibətlərinin strateji təhlükəsizliyə təsirini bir daha sual altına qoydu. Lakin araşdırmada Janina Uaytın Rusiya adından casusluq etdiyinə dair konkret sübut tapılmadı.

"Mən rus casusu deyiləm" Müdafiə və Hüquqi Mübarizə

Ona qarşı irəli sürülən ittihamları qəti şəkildə rədd edən Janina Uayt, özünün "mənfi təhlükəsizlik riski" kimi tərifinə etiraz edərək, İngiltərə Müdafiə Nazirliyinə qarşı hüquqi mübarizəyə başladı. Rus mənşəli olduğu üçün ayrı-seçkiliyə məruz qaldığını iddia edən Uayt “Rus casusu olmadığımı mütləq bilirəm” deyərək, onun haqqında heç bir həbs qərarı verilmədiyini vurğuladı.

Digər tərəfdən, Uayt keçən ay Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərində oynadı. O, etiraf edib ki, Sankt-Peterburqda atasının yanına gedərkən Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin (FTX) rəsmisi olduğunu iddia edən şəxs tərəfindən iki saat dindirilib. O bildirib ki, dindirmə zamanı ona keçmiş sevgilisinin hərbi vəzifəsi və münasibətləri ilə bağlı suallar verilib.

Hərbi Qərargaha girməyə cəhd və Sükut

Araşdırmadan sonra sular sakitləşməyib. 2025-ci ilin avqustunda İspan zabit və Uayt Northwood bazasına yenidən daxil olmağa cəhd etdilər, lakin təhlükəsizlik işçiləri tərəfindən maneə törədilib. Hadisə yerinə polis çağırılsa da, həbs olunan olmayıb. İspan zabit bu prosesin onun karyerasına və ailəsinə düzəlməz ziyan vurduğunu, sosial və peşəkar baxımdan tamamilə kənarda qaldığını bildirib.

Məsələ ilə bağlı açıqlama verən NATO-nun Marcom sözçüsü, kadr məsələləri ilə bağlı şərh verməyəcəklərini, lakin məxfi məlumatları qətiyyətlə qorumağa davam edəcəklərini bildirib. Britaniya Müdafiə Nazirliyi davam edən hüquqi proses səbəbindən susmağa üstünlük verib.