Neft nəhəngindən tarixi fiasko: Polşada 400 milyon dollarlıq qalmaqalın pərdəarxası

Polşanın dövlət tərəfindən idarə olunan ən böyük enerji şirkəti Orlen ölkə tarixindəki ən böyük maliyyə fiaskolarından biri ilə üzləşdi. Şirkətin Venesuela və Cənubi Sudandan neft tədarükü üçün apardığı kütləvi əməliyyat böyük bir qalmaqala çevrildi və nəticədə yüz milyonlarla dollar itki ilə nəticələndi. Polşa Parlamentinin qeydlərində əks olunan məlumatlara görə, Orlenin İsveçrədəki törəmə şirkəti Orlen Trading Switzerland (OTS) və bir çox vasitəçi şirkətlər vasitəsilə həyata keçirilən müqavilələrin ümumi həcmi təxminən 400 milyon dollara çatıb.

Tankerlər boş gözlədi: Hesab 100 milyon dolları keçdi

Dövlət aktivləri nazirinin müavini Robert Kropiwnicki 2024-cü ilin mayında parlamentdə Orlenin Venesuelaya göndərdiyi neft tankerlərinin aylarla boş qaldığını və vəd edilən neftin demək olar ki, heç birinin alınmadığını elan etdi.

Parlamentin rəsmi protokoluna görə, OTS tərəfindən icarəyə götürülmüş nəhəng tankerlərin Venesuela sahillərində boş qalması şirkətə ağır maliyyə yükü gətirib. Kropiwnicki tərəfindən paylaşılan məlumatlara görə, tankerlərin icarəsi üçün təxminən 60 milyon dollar, müqavilənin ləğvi haqları üçün 8 milyon dollar və gəmilərin gözləmə xərcləri (demuraj) üçün 30 milyon dollar ödənilmişdir. Beləliklə, bir damcı neft qəbul edilməzdən əvvəl, logistika prosesindəki əməliyyat xətaları səbəbindən təxminən 100 milyon dollarlıq əlavə zərər baş verdi.

Prokurorluq tədbir gördü: Keçmiş menecerlərə 25 il həbs istəyib

Qalmaqalın məhkəmə ölçüsü Polşada da sürətlə dərinləşir. 7 avqust 2026-cı il tarixli rəsmi bəyanatında Varşava Rayon Prokurorluğu Orlen və OTS-in ümumi məbləği 378 milyon dollar (təxminən 1,5 milyard zloti) zərər çəkdiyi əsası ilə üç keçmiş yüksək səviyyəli menecerə qarşı ittiham aktı hazırlandığını açıqladı.

Prokurorluq bəyan edib ki, bu böyük itki 2023-cü ilin avqust-dekabr ayları arasında imzalanmış üç riskli və əlverişsiz xam neft alqı-satqısı müqaviləsi nəticəsində baş verib. Şirkətin aktivlərini qorumamaqda və Orlen qrupunun maraqlarına məhəl qoymamaqda ittiham olunan müttəhimlərə 25 ilə qədər həbs cəzası istənilir. Faylın əsas fiqurlarından biri olan OTS-in keçmiş meneceri Samer A.-ya qarşı istintaq ayrıca şöbədə aparılır. Polşa səlahiyyətliləri Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində (BƏƏ) olduğu aşkarlanan şübhəlinin ekstradisiyası üçün rəsmi müraciət edib.

Sirli Pul Trafiki: $230 Milyon Teter İddiası

Qlobal maliyyə mətbuatının nüfuzlu nəşrlərindən biri olan Financial Times (FT) sentyabrın 15-də dərc etdiyi əhatəli araşdırma xəbərləri ilə qalmaqalın qaranlıq maliyyə ölçüsünü ortaya qoydu. FT-nin əldə etdiyi sənədlərə görə, OTS Venesueladan neft tədarük etmək üçün müxtəlif vasitəçi qurumlara ümumilikdə 230 milyon dollar avans ödəyib.

Lakin ən diqqət çəkən detal bu nəhəng ödənişin əhəmiyyətli hissəsinin Amerika dollarına indeksləşdirilmiş kriptovalyuta Tether (USDT)dən istifadə etməklə həyata keçirilməsi idi. Kripto köçürmələr vasitəsilə sistemə köçürülən bu pulların izinə düşmək çətin olsa da, planlaşdırılan neft daşınmalarının demək olar ki, heç birinin reallaşmadığı və ödənilən milyonlarla dolların geri qaytarıla bilmədiyi anlaşıldı. Polşa məhkəmə orqanları itirilmiş yüz milyonlarla dolların taleyini həll etmək və bu pulların geri qaytarılmasını təmin etmək üçün geniş araşdırmalarını davam etdirir.