Neft qiymətlərində tarixi həddi aşdı: Brent nefti 100 dollar sərhədindədir!

Qlobal enerji bazarlarında gərginlik artdıqca, Brent markalı neftin barel qiyməti kritik müqavimət səviyyələrini bir-bir aşaraq 100 dollar həddinə çatıb. ABŞ və İran arasında artan hərbi və diplomatik gərginlik Yaxın Şərqin kritik enerji dəhlizlərində gəmiçiliklə bağlı narahatlıqları artırır və qiymətlərin artmasına səbəb olur. Bu gün 12.45-ə olan məlumata görə, Brent markalı neftin barel qiyməti 97.99 dollar müqavimət nöqtəsini keçərək 98 dollara çatıb.

Hörmüz boğazında geosiyasi risklər və təhdidlər qiymətləri tətikləyir

Təxminən 6 həftəlik fasilədən sonra dünən ilk dəfə 95,63 dollara qədər bahalaşan Brent nefti günü 94,07 dollarla tamamlayıb. Bu gün səhər saat 09.42-dəki bağlanışla müqayisədə təxminən yüzdə 2.74 artımla 96.64 dollara çatan Brent markalı neft günorta saatlarında kritik həddi keçərək 98 dollara yüksəldi. Eyni zamanda, West Texas Intermediate (WTI) markalı xam neftin bir barreli 88,52 dollara satılıb. Qlobal neft ticarətinin can damarı olan Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarında təhlükəsizlik risklərinin artması bu sürətli yüksəlişdə aparıcı rol oynayır. ABŞ-ın İranın Hörmüz boğazında kommersiya gəmilərini təhdid etmək qabiliyyətini zəiflətmək məqsədi daşıyan hücumlarına cavab olaraq İran regiondakı ABŞ bazalarını hədəfə alaraq cavab tədbirlərini davam etdirir.

Tramp və İran komandiri arasında qarşılıqlı təhdidlər

Gərginliyin siyasi tərəfində ABŞ prezidenti Donald Trampla İran hərbi rəsmiləri arasında sərt bəyanatlar diqqəti cəlb edir. Tramp sosial şəbəkədəki paylaşımında bəyan edib ki, İran Hörmüz boğazında hər hansı gəmiyə hücum edərsə, Tehran yaxınlığındakı körpüləri və ya elektrik stansiyalarını bombalayacaqlar. İnqilab Keşikçiləri Ordusunun Hava və Kosmik Qüvvələrinin komandanı briqada generalı Məcid Musevi bu təhlükəyə cavab olaraq, “Körpülərimiz və ya elektrik stansiyalarımız hədəf alınarsa, ABŞ-ın bölgədəki müttəfiqlərinin elektrik enerjisi kəsiləcək” deyə cavab tədbiri ilə bağlı xəbərdarlıq edib.

Digər tərəfdən, Yəməndə İranın dəstəklədiyi husilərin hərbi sözçüsü Yəhya Seri video açıqlama verərək, Qırmızı dənizdə iki Səudiyyə Ərəbistanı neft tankerini tranzit qadağası qərarını pozduqları səbəbiylə pilotsuz uçuş aparatları və raketlərlə hədəf aldıqlarını açıqlayıb. Seri iyulun 20-də verdiyi əvvəlki bəyanatında Səudiyyə Ərəbistanını təxminən 12 ildir Yəmənə qarşı blokadada saxlamaqda ittiham etmiş və “əks blokada” ilə cavab verəcəklərini bildirmişdi.

Nasos qiymətlərində yeni artım dalğası qapıdadır

Qlobal bazarlardakı bu rekord artımlar Türkiyədə də yanacaq qiymətlərinə böyük təzyiq göstərir. Son qiymət artımlarından sonra dizelin litr qiyməti 74-77 lirə səviyyəsinə qalxıb. Benzinin qiymətləri gecə yarısı edilən artımla67-68 lirədə qərarlaşıb. Neft qiymətlərindəki son 98 dollarlıq sıçrayış hələ də nasos qiymətlərində əksini tapmasa da, ekspertlər yaxın günlərdə benzin və dizel qiymətlərində yeni və böyük artım dalğalarının olacağı barədə xəbərdarlıq edirlər.

Digər tərəfdən, ABŞ Enerji İnformasiya İdarəsi (EIA) gözləntilərin əksinə olaraq ölkədəki kommersiya xam neft ehtiyatlarının ötən həftə əvvəlki həftəyə nisbətən 2 milyon barrel, benzin ehtiyatlarının isə 800 min barrel artdığını açıqlayıb. Lakin bu səhm artımı məlumatları geosiyasi risklərin kölgəsində qalaraq qiymətlərin yüksəliş trendini dayandırmaq üçün kifayət etmədi.