Qətərdən BMT və BMT Təhlükəsizlik Şurasına İran Memorandumu: "Suverenliyin pozulmasına qarşı özünümüdafiə hüququnu özümüzdə saxlayırıq"

Körfəz bölgəsində gərginliyi artıran hərbi fəaliyyətin ardınca Qətər İranın birbaşa öz ərazisini və dəniz elementlərini hədəf alan hücumlarını Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) gündəminə gətirdi. Qətər Xarici İşlər Nazirliyinin verdiyi rəsmi açıqlamaya görə, Doha administrasiyası BMT baş katibinə və BMT Təhlükəsizlik Şurasına (BMT TŞ) iki ayrı rəsmi məktub göndərərək, ölkənin suveren hüquqlarının açıq şəkildə pozulduğunu vurğulayıb.

Diplomatik Təşəbbüs: Qətərin BMT nümayəndəsinin iki tənqidi məktubu

Qətərin Birləşmiş Millətlər Təşkilatındakı Daimi Nümayəndəsi Şeyxa Alya Əhməd bin Saif Al Taninin təqdim etdiyi məktublar BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş və BMT Təhlükəsizlik Şurasının iyul ayı üzrə sədri, həmçinin Konqo Demokratik Respublikasının BMT-dəki daimi nümayəndəsi Zenon Mukonqo Nqaya ünvanlanıb. Göndərilən diplomatik məktublarda İranın Qətər ərazisinə hücumlarının ölkənin suverenliyinin açıq şəkildə pozulması olduğu, onun ərazi bütövlüyü və milli təhlükəsizliyini birbaşa təhdid etdiyi bildirilib. Doha administrasiyası ən açıq şəkildə qeyd etdi ki, bu hərəkətlər regional təhlükəsizlik və sabitliyə təhlükə yaradan qəbuledilməz eskalasiyadır.

Hücumların xronologiyası: Hörmüz boğazı və ballistik raket hücumları

Qətər tərəfi məktublarında İranın həyata keçirdiyi hücumların təfərrüatlarını və tarixlərini dəqiqliklə paylaşıb. Sənədlərə görə, 2026-cı il iyulun 7-də Hörmüz boğazı yaxınlığından keçən Qətərin “Əl Rukayyat” adlı nəqliyyat gəmisi ilk olaraq İran qüvvələrinin hədəfinə düşüb.

Bu dəniz hücumundan sonra Qətər ərazisi 12 iyul 2026-cı il tarixində birbaşa ballistik raket hücumuna məruz qaldı. Qətər Müdafiə Nazirliyi Qətər Silahlı Qüvvələrinin hava hücumundan müdafiə sistemləri vasitəsilə bir çox ballistik raketin havada müvəffəqiyyətlə qarşısını aldığını açıqlayıb. Lakin Qətər Daxili İşlər Nazirliyi bu profilaktik tədbirlər zamanı havadan düşən qəlpələrdən biri uşaq olmaqla ümumilikdə 3 mülki şəxsin yaralandığını açıqlayıb. Gərginliyin artması zamanı 17 iyul 2026-cı ildə Qətəri hədəf alan yeni raket hücumu Qətər Silahlı Qüvvələri tərəfindən uğurla aradan qaldırıldı.

Beynəlxalq hüququn pozulmasına və özünümüdafiəyə vurğu

Məktublarda İranın həyata keçirdiyi bu hücumların təkcə ikitərəfli münasibətlərə deyil, həm də regional və beynəlxalq sabitliyə ağır zərbə vurduğu bildirilib. Bu hərəkətlərin beynəlxalq hüququn, eləcə də 1949-cu il Cenevrə Konvensiyalarının və onlara əlavə protokolların açıq şəkildə pozulması olduğu vurğulanıb. Həmçinin xatırladılıb ki, sözügedən hücumlar İranın Qətərə və region ölkələrinə qarşı təcavüzkar hərəkətlərini ən sərt ifadələrlə pisləyən və bütün hücumların dərhal dayandırılmasını tələb edən BMT Təhlükəsizlik Şurasının 2817 (2026) saylı qətnaməsini birbaşa pozur.

Qətər administrasiyası İranın sözügedən hücumlar nəticəsində dəymiş bütün maddi və mənəvi zərərlərə görə qanuni olaraq məsuliyyət daşıdığını və Tehran rəhbərliyinin Qətərə dəyən bütün itkiləri ödəməyə borclu olduğunu bildirib. Nəhayət, məktublarda Qətərin Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Nizamnaməsinin 51-ci maddəsinə uyğun olaraq özünümüdafiə hüququnu özündə saxladığı və ölkənin suverenliyini, təhlükəsizliyini, vətəndaşlarını və ərazisinin sakinlərini qorumaq üçün bütün lazımi tədbirləri görməkdən çəkinməyəcəyi qətiyyətlə bildirilib.