Qızıl Bazarında Tarixi Dəyişiklik: Kiçik Mədənçilər ABŞ-ı taxtdan saldılar

Qlobal qiymətli metal bazarlarında oyunu dəyişən inkişaf baş verib. Uzun illərdir dünya qızıl hasilatında əsas tərəfdaşlardan biri olan Amerika Birləşmiş Ştatları (ABŞ) 2025-ci ilin məlumatlarına görə gözlənilməz rəqibindən geri qalıb. Qərbi Afrika ölkəsi Qana qeyri-adi illik istehsal artımı ilə ABŞ-ı geridə qoyaraq qlobal liqanın zirvəsinə yüksəlib. Bu tarixi uğurun arxasında nəhəng mədən kartelləri deyil, yerli və kiçik miqyaslı istehsalçılar dayanır.

Kiçik İstehsalçıların Qələbəsi: Qlobal Balanslar Yenidən Yazılır

Qana Mədən Palatası tərəfindən açıqlanan rəsmi məlumatlar qızıl sektorunda güc balansının necə dəyişdiyini ortaya qoydu. 2025-ci ildə qızıl hasilatını əvvəlki ilə nisbətən 23,41 faiz artıran Qana cəmi 185 ton (təxminən 5,94 milyon unsiya) qızıl hasil edib. Bu təəccüblü performans Qananı 157 ton hasilat səviyyəsində qalan ABŞ-ı geridə qoyaraq dünya reytinqində altıncı yerə yüksəldi. Sənaye nümayəndələri bu artımın qlobal bazarlara uzunmüddətli təsir göstərəcəyini qeyd edirlər.

Tarixi dönüş nöqtəsi: Kiçik bizneslər nəhəngləri kölgədə qoydu

Qananın bu uğurunu maraqlı edən, istehsalın arxasında duran dinamika idi. Ölkədə fəaliyyət göstərən kiçik mədənçilər təkcə ümumi qızıl hasilatının 52,4 faizini təşkil etməklə tarixi rekorda imza atıblar. Beləliklə, kiçik istehsalçılar ölkə tarixində ilk dəfə olaraq iri transmilli mədən şirkətlərini geridə qoydular.

Eyni dövrdə iri müəssisələrin istehsalı təxminən 3 faiz azalaraq 2,92 milyon unsiyadan 2,83 milyon unsiyaya düşüb. Bu struktur transformasiyada Qana hökumətinin qeydiyyatdan keçməmiş qızıl ticarətinin qarşısını almaq üçün apardığı islahatlar, sektoral qaydalar və 2025-ci ildə fəaliyyətə başlayan Qana Qızıl Şurasının koordinasiya səyləri həlledici rol oynamışdır. Gələcək proqnozlarda bu artan tendensiyanın davam edəcəyi gözlənilsə də, Qana Mədən Palatası gələcək dövr üçün hasilat hədəfini 6,1 milyon və 6,7 milyon unsiya arasında müəyyən edib.

Qlobal Qızıl Liqada son vəziyyət: Kim zirvədədir?

Dünya miqyasında qızıl istehsalçıları reytinqində ən yaxşı ölkələr öz mövqelərini qoruyub saxlayırlar. Çin 385 ton illik hasilatı ilə siyahının ilk pilləsindəki yerini möhkəmləndirərkən, onu 345 tonla Rusiya və 293 tonla Avstraliya izləyir. Kanada 213 tonla dördüncü, Peru isə 209 tonla beşinci yerdədir. Qananın altıncı olduğu qlobal liqada ABŞ yeddinci yerə düşüb.

Mövcud məlumatlara əsasən dünyanın 10 ən böyük qızıl istehsalçısı aşağıdakı kimi sıralanıb:

1. Çin:385 ton
2. Rusiya:345 ton
3. Avstraliya:293 ton
4. Kanada:213 ton
5. Peru:209 ton
6. Qana:185 ton
7. ABŞ:157 ton
8. Özbəkistan:125 ton
9. Meksika:114 ton
10. İndoneziya:104 ton