Qlobal istiləşmənin qorxulu nəticələri: Dünyanın 40 faizi quraqlığa düşə bilər

Qlobal iqlim böhranı bütün dünyada ekoloji tarazlığı pozmağa davam edərkən, elm dünyasından daha bir həyəcan verici xəbərdarlıq gəldi. Çin Meşə Təsərrüfatı Akademiyasının rəhbərliyi ilə aparılan hərtərəfli araşdırma dünyanın gələcəkdə üzləşəcəyi quraqlıq təhlükəsinin miqyasını üzə çıxarıb. Yenilənmiş iqlim modelləri ilə edilən simulyasiyalar göstərdi ki, əsrin sonunda dünya torpaqlarının böyük bir hissəsi tamamilə quru ərazilərə çevrilə bilər.

Əsrin sonuna kimi 2 milyon kvadrat kilometrdən çox ərazi səhraya çevrilə bilər

Tədqiqat nəticələrinə görə, hazırda dünya ərazisinin 38,5 faizini əhatə edən arid bölgələr qarşıdakı illərdə sürətlə genişlənəcək. Alimlər bu sahələrin əsrin sonuna qədər təxminən 2 milyon 370 min kvadrat kilometr artacağını proqnozlaşdırırlar. Bu artımla Yer kürəsinin ümumi ərazisinin 40,3 faizi quraqlıq sinfinə daxil olacaq. Bu o deməkdir ki, kənd təsərrüfatı torpaqları dağıdılır, ərzaq təhlükəsizliyi təhlükə altındadır və milyonlarla insan miqrasiya etmək məcburiyyətində qalır.

Avstraliya və Braziliya ən böyük zərbəni alacaq

İqlim dəyişikliyinin səbəb olduğu bu ekoloji transformasiyadan bütün dünya təsirlənsə də, bəzi bölgələr daha ağır zərbələrə məruz qalacaq. Hesabatda bu əsrdə quraqlıq və ekosistemin məhvində ən sərt artımın Avstraliya və Braziliyada yaşanacağı bildirilir. Bu iki ölkədən sonra onsuz da su qıtlığı ilə mübarizə aparan Afrika qitəsinin müxtəlif bölgələri quraqlıq dalğasından ən çox təsirlənəcək ərazilər sırasındadır. Quraqlığın yayılması, su qıtlığı, ekosistemin dağılması və səhralaşma qlobal miqyasda ciddi sürət qazanacaq.

Karbon qazının artması quraqlığın sürətini maskalayırmı?

Tədqiqatda diqqəti cəlb edən başqa bir elmi detal atmosferdəki karbon dioksid (CO2) səviyyələrinin bitki fiziologiyasına təsiri olub. Atmosferdə artan CO2 nisbətinin bitkilərin yarpaqlarındakı məsamələri (stomatanı) qismən bağlamasına səbəb olduğu müəyyən edilmişdir. Bu, bitkilərin su itkisini azaldır və keçmiş proqnozlarla müqayisədə quraqlığın sürətini bir qədər yavaşlatır. Lakin ekspertlər bu fizioloji uyğunlaşmanın səhralaşma və quraqlıq təhlükəsini aradan qaldırmadığını, prosesin sürətini ləngitdiyini vurğulayır və təcili tədbirlərin görülməsinin vacibliyini vurğulayırlar.