Şimali İrlandiyanın Baş naziri O'Nildən ABŞ və İngiltərəyə aydın mesajlar: "Fələstin bizim qırmızı xəttimizdir"

Şimali İrlandiyanın Baş naziri və Sinn Fein lideriMişel O'Neill Şotlandiya və Uelsdəki separatizm tərəfdarı siyasi hərəkatların liderləri ilə Uelsin paytaxtı Kardiffdə keçiriləcək kritik sammitdən əvvəl Britaniyanın Sky News telekanalına mühüm açıqlamalar verib. Regional siyasi tarazlıqları sarsıdacaq mesajlar verən O'Neill ABŞ prezidenti Donald Trampın İrlandiyanın birləşməsi ilə bağlı müsbət sözlərini dəyərləndirərkən Vaşinqtonun Qəzza siyasətini sərt şəkildə tənqid edib.

İrlandiyanın birləşməsi və Trampın bəyanatları

ABŞ Prezidenti Donald Trampın bu yaxınlarda verdiyi "Mən vahid İrlandiya görmək istəyirəm" deməsi İrlandiya adasına böyük təsir etdi. Baş nazir Mişel O'Nil bu bəyanatların tarixi əhəmiyyət daşıdığını bildirib və İngiltərənin Baş naziri Endi Burnhemin iddialarının əksinə olaraq İrlandiyanın birləşməsi ehtimalının hələ də güclü şəkildə müzakirə olunduğunu vurğulayıb. O'Neill 28 il əvvəl imzalanan və adada münaqişəyə son qoyan 1998-ci il Belfast müqaviləsi çərçivəsində Şimali İrlandiya xalqının tələblərinin qarşılanmasının konstitusiya öhdəlik olduğunu bildirib. London administrasiyasının konstitusiya islahat tələblərinə müqavimət göstərdiyini xatırladan lider onların milli səyahətinin yeni məqsədinin tam müstəqillik və birləşmə olduğunu bildirib.

"Qəzzada soyqırımda iştirak edənlərlə yollarımızı ayırırıq"

O'Neill, Donald Trampın İrlandiya ilə bağlı yanaşmasını təqdir etsələr də, ABŞ-ın Yaxın Şərqə baxışını və xarici siyasətini heç vaxt qəbul etmədiklərini ifadə edərək, Qəzzada yaşanan insan faciəsinə diqqət çəkib. ABŞ-ın İsrailin Qəzzada həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlara verdiyi dəstəyi sərt şəkildə tənqid edən Şimali İrlandiyanın baş naziri, "Qəzzada soyqırımın ortağı olan xarici siyasətə dəstək verməmiz mümkün deyil" dedi. Belfast sazişinin imzalanmasında ABŞ-ın keçmişdə oynadığı vasitəçilik rolunu dəyərləndirdiklərini, lakin Fələstin məsələsinin onlar üçün qeyri-mümkün bir qırmızı xətt olduğunu ifadə edən O'Nil, "Donald Tramp və Fələstindəki soyqırımı dəstəkləyən və ya göz yuman hər kəslə hər zaman fərqli düşünəcəyik" dedi.

Tarixi Üçtərəfli Zirvə və Kardiffdə Öz müqəddəratını təyinetmə

Uelsin paytaxtı Kardiffdə keçirilən sammit Birləşmiş Krallıq daxilində milli hərəkatların yeni əməkdaşlıq dövrünə qədəm qoyduğunu göstərir. Sinn Fein lideri Meri Lou MakDonaldın qatıldığı danışıqlarda; Şotlandiya Milli Partiyasının (SNP) lideriCon Swinney və Plaid Cymru lideriRhun ap Iorwerth görüşüb. Liderlər regional baş nazirlər kimi deyil, öz partiyalarının liderləri kimi ümumi maraqları və öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu müzakirə ediblər. Məlumat verilib ki, görüşdə xalqın həyat səviyyəsinin yüksəldilməsi və ümumi strategiyaların hazırlanması məqsədi daşıyan anlaşma memorandumu imzalanacaq.

O'Neill İngiltərə Baş naziri Endi Burnhamın keçmişdə "İrlandiyanın birləşdirilməsi gündəmdə deyil" sözlərinə sərt reaksiya verib və bu yanaşmanın Şimali İrlandiya xalqının iradəsinə təhqir olduğunu bildirib. Burnhamın Belfast razılaşmasından irəli gələn hüquqi öhdəliklərini yerinə yetirmək məcburiyyətində olduğunu xatırladan O'Nil referendumun həyata keçirilməsinin Britaniya hökumətinin qaça bilməyəcəyi bir məsuliyyət olduğunu ifadə edərək sözlərini yekunlaşdırdı.