Demirgazyk Irlandiýanyň premýer-ministri O'Niliň ABŞ we Angliýa açyk habarlary: "Palestina biziň Gyzyl liniýamyz"

Demirgazyk Irlandiýanyň premýer-ministri we Sinn Feiniň lideri Mişel O'Nil Şotlandiýada we Uelsde separatistik tarapdar syýasy hereketleriň ýolbaşçylary bilen Uelsiň paýtagty Kardiffde geçiriljek möhüm sammitden öň Iňlis habarçysy Sky News-a möhüm sözler aýtdy. Sebitdäki syýasy deňagramlylygy sarsdyrjak habarlar beren O'Nil, ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň Irlandiýanyň birleşmegi baradaky oňyn sözlerine baha bermek bilen Waşingtonyň Gazadaky syýasatyny berk tankytlady.

Irlandiýanyň we Trumpyň beýannamalarynyň birleşmegi

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň "Bitewi Irlandiýany göresim gelýär" diýen sözleri Irlandiýa adasyna uly täsir etdi. Premýer-ministr Mişel O'Nil bu sözleriň taryhy ähmiýete eýedigini aýtdy we Iňlis premýer-ministri Andy Burnhamyň talaplaryna ters gelýän Irlandiýanyň birleşmeginiň mümkinçiliginiň henizem üstünde durýandygyny aýtdy. O'Nil, 28 ýyl ozal gol çekilen we adadaky konflikti bes eden 1998-nji ýyldaky Belfast şertnamasynyň çäginde Demirgazyk Irlandiýanyň halkynyň talaplaryny kanagatlandyrmak konstitusiýa borçlydygyny aýtdy. London administrasiýasynyň konstitusion reforma talaplaryna garşydygyny görkezen lider, milli syýahatynyň täze maksadynyň doly garaşsyzlyk we birleşmekdigini aýtdy.

"Gazadaky genoside gatnaşanlar bilen ýollary bölýäris"

O'Nil, Donald Trumpyň Irlandiýa bolan çemeleşmesine ýokary baha berýändiklerine garamazdan ABŞ-nyň Eastakyn Gündogar we daşary syýasata bolan garaýşyny hiç haçan kabul etmeýändiklerini we Gazadaky adam pajygasyna ünsi çekendigini aýtdy. Demirgazyk Irlandiýanyň premýer-ministri, Ysraýylyň Gazadaky harby operasiýalaryna berýän goldawyny berk tankytlady: "Gazadaky genosid bilen baglanyşykly daşary syýasaty goldamak mümkin däl". ABŞ-nyň Belfast şertnamasyna gol çekişmekde geçmişde oýnan araçylyk roluna ýokary baha berýändiklerini, emma Palestina meselesiniň olar üçin mümkin bolmadyk gyzyl çyzykdygyny aýdýan O'Nil: "Donald Trump we Palestindäki genosidi goldaýan ýa-da oňa goldaw berýän her bir adam bilen hemişe başgaça pikir ederis"

Taryhy üç taraplaýyn sammit we Kardiffdäki öz-özüňi kesgitlemek

Uelsiň paýtagty Kardiffde geçirilen sammit Angliýanyň içindäki milli hereketleriň hyzmatdaşlygyň täze eýýamyna girendigini görkezýär. Sinn Feiniň lideri Meri Lou MakDonalds gatnaşan gepleşiklerde; Şotlandiýanyň Milli partiýasynyň (SNP) lideri Jon Swinney we Plaid Cymru lideri Rhun ap Iorwerth duşuşdy. Leadersolbaşçylar sebitiň premýer-ministrleri hökmünde däl-de, eýsem öz partiýalarynyň ýolbaşçylary hökmünde umumy gyzyklanmalary we öz ykbalyňy kesgitlemek hukugyny ara alyp maslahatlaşdylar. Duşuşykda halkyň ýaşaýyş derejesini ýokarlandyrmak we umumy strategiýalary işläp düzmek maksady bilen özara düşünişmek memorandumyna gol çekiljekdigi habar berildi.

O'Nil Iňlis premýer-ministri Andy Burnhamyň "Irlandiýany birleşdirmek gün tertibinde däl" diýen sözlerine berk garşylyk görkezdi we bu çemeleşmäniň Demirgazyk Irlandiýanyň halkynyň islegine kemsidilendigini aýtdy. Burnhamyň Belfast şertnamasyndan gelip çykýan kanuny borçnamalaryny ýerine ýetirmäge borçlydygyny ýada salýan O'Nil, referendumy durmuşa geçirmegiň Iňlis hökümetiniň gaçyp bilmejek jogapkärçiligini aýtdy.