Şuşada tarixi abidələr yenidən canlanır

Azərbaycanın simvolik şəhərlərindən biri olan Şuşa 2020-ci ildə işğaldan azad edildikdən sonra tarixi-mədəni irsin qorunub saxlanması istiqamətində göstərdiyi səylərlə diqqəti cəlb edir. Son 5 ildə onlarla əsər orijinal formasına salınsa da, məqsəd ağır zədələnmiş tikililərin yeni layihələrlə qorunmasıdır.

Şuşanın tarixi irsi yenidən qurulur

Qarabağ bölgəsinin göbəyində yerləşən Şuşa işğaldan azad edildikdən sonra aparılan yenidənqurma işləri ilə yanaşı, mədəni-tarixi irsin qorunması təşəbbüsləri ilə də gündəmdədir. Azərbaycan Prezidentliyi və Heydər Əliyev Fondu kimi mühüm qurumların dəstəyi ilə şəhərdə hərtərəfli bərpa prosesinə başlanılıb.

Dini tikililərə üstünlük verilir

İşğal illərində xüsusilə zədələnmiş dini tikililərə prioritet layihələrdə istirahət verilir. Yukarı Gövher Ağa, Aşağı Gövher Ağa və Saatlı məscidi kimi mühüm tikililər ilkin vəziyyətinə qaytarılaraq cəmiyyətə təqdim edilib. Bu çərçivədə şəhərin rəsmi sənədlərində olan 196 tarixi binadan təxminən 30-u yenidən tikilib.

Konservasiya və Gücləndirmə işləri

2023-cü ildə daha çox zədələnmiş 15 tarixi binada konservasiya və möhkəmləndirmə işlərinə başlanılacaq. Bu prosesdə məqsəd mövcud tikililərin və mümkün xarabların gələcək risklərinin qarşısının alınmasıdır. Azərbaycan Rəyasət Heyətinin Şuşa üzrə xüsusi nümayəndəsi Aydın Kərimovun bildirdiyinə görə, bu işlər ciddi şəkildə həyata keçirilir.

Mütəxəssislərlə əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirilən layihələr

Kərimov bildirir ki, hər bir bərpa layihəsi ətraflı hazırlıq prosesləri tələb edir və bu prosesdə azərbaycanlı və xarici mütəxəssislər birgə çalışırlar. Layihələrin icra mərhələsində ilk növbədə yerli bərpaçılar iştirak edirlər. Bu yolla Qarabağda beynəlxalq standartlara uyğun işləyən güclü yerli bərpa qrupları hazırlanır.

Uzunmüddətli Konservasiya Strategiyaları

Restavrasiya və konservasiya işlərinin uzunmüddətli uğur gətirməsi üçün ətraflı hazırlıq prosesləri böyük əhəmiyyət kəsb edir. Kərimov bildirir ki, hər bir əsər bərpa olunmazdan əvvəl arxiv sənədləri diqqətlə yoxlanılıb, hərtərəfli elmi araşdırmalar aparılıb. Səhvlərin düzəldilməz olması prosesin ehtiyatla aparılmasını zəruri edir.

Qarabağda Ekspertizanın Toplanması

Son 5-6 ildə Qarabağda həyata keçirilən layihələr regionda əhəmiyyətli təcrübə toplanmasının formalaşmasına öz töhfəsini verib. Kərimov vurğulayır ki, bu işlər yerli bərpa şirkətlərinə və ekspert heyətinə beynəlxalq standartlarda təlim keçməyə imkan verir. Bu, rayonun tarixi irsinin qorunub saxlanmasında mühüm rol oynayır.

Şuşada həyata keçirilən bərpa layihələri keçmişin izlərini yaşatmaqla yanaşı, həm də gələcək nəsillərə qorunub saxlanılan mədəni irsin miras qoyulması məqsədi daşıyır. Bu tədqiqatlar rayonun mədəni və tarixi zənginliyinin qorunub saxlanmasında böyük əhəmiyyət kəsb edir.